166 MONODRAMÓW. Przewodnik po teatrze jednego aktora
autor: Tomasz Miłkowski
rok wydania: 2016
„166 monodramów” to kolekcja tylu właśnie, ile wymienia się w tytule, spektakli teatru jednego aktora. Autor wybrał je, kierując się kryterium charakterystyczności – każdy z omawianych monodramów oddaje pewien typ wypowiedzi artystycznej, który na scenie jednoosobowej zwracał uwagę oryginalnością albo typowością. Przy czym krytyka interesowała motywacja, którą kierowali się artyści, podejmujący ryzyko spotkania z widzem sam na sam, bez wsparcia innych wykonawców, a często nawet bez wspomagającej ich inscenizacji.
Głównym zasobem, z którego czerpał autor, były wieczory spędzone na festiwalach we Wrocławiu i Toruniu, które wytyczały przez ostatnie pół wieku główny nurt teatru jednego aktora w Polsce. Wrocław z czasem stał się także oknem prowadzącym na świat dzisiejszego monodramu. Jubileusz festiwalu wrocławskiego, najstarszego tego typu festiwalu na świecie, dorobek jego kreatora, Wiesława Gerasa, były więc głównym źródłem doboru repertuaru w tej książce. Od czasu do czasu jednak pojawiają się tutaj spektakle, które do Wrocławia nie zawitały z rozmaitych powodów, a których obecność wzbogaca obraz polskiego teatru indywidualistów. Kolekcjoner monodramów, gdyby zechciał obejrzeć zgromadzone tu spektakle jeden po drugim, musiałby je oglądać przez siedem dni i nocy bez przerwy. Gdyby zachował higienę pracy i spędzał na widowni jedynie osiem godzin dziennie, trwałoby to cały miesiąc. A ponieważ to z wielu powodów niemożliwe, autor zaprosił nas do swego teatru wspomnień.
Tomasz Miłkowski – dziennikarz, krytyk, redaktor, od początku lat 70. interesuje się ruchem teatru jednego aktora. Częsty bywalec i juror festiwali we Wrocławiu, Warszawie, Toruniu, Helu, Kownie, Sankt Petersburgu. Autor i redaktor kilku książek związanych ze sceną jednoosobową. Nadal aktywny jako recenzent, m.in. tygodnika „Przegląd”, redaktor naczelny czasopisma internetowego „Yorick” i promotor młodej krytyki – przewodniczy kapitule Nagrody im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyków. Uważa, że teatr jednego aktora jest soczewką, w której skupiają się poszukiwania współczesnego teatru. Toteż wciąż wypatruje nowych monodramów w nadziei, że w ten sposób dowie się, co nas czeka jutro.
Czarna książeczka z Hamletem – seria wydawnicza poświęcona ruchowi teatrów jednego aktora i sylwetkom wybitnych aktorów polskich i zagranicznych. Wydawana od 2007 roku w ramach Wrocławskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora przez Wrocławskie Towarzystwo Przyjaciół Teatru i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Do 2016 roku tej w serii ukazało się 16 publikacji.
Odsłuchaj treść artykułuGALERIA
AKTUALNOŚCI
Dodano: 15.06.2026 14:09
WAKACYJNY NUMER „ODRY” 7-8/2026
Niemcy bez alternatywy? • Politycy na łączach ze stwórcą • Koka w Unii Porażka Habermasa • Wałbrzych: zaginione miasto • Dedecius dydaktyk Austromelancholia Schulza • Literatura hebrajska wobec wojny Teatr Telewizji: reaktywacja • Muzea – świątynie prz(e/y)szłości Wiersze: Podgórnik, Melecki, Bonowicz • Proza: Siwczyk, Woźniak Spis treści 7-8/2026: 2 CZY ISTNIEJE ALTERNATYWA DLA NIEMIEC Z […] pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:30
Gitarą i – borowickie spotkania z poezją śpiewaną
Festiwal "Gitarą i... – borowickie spotkania z poezją śpiewaną" odbędzie się w dniach 3–4 lipca. To dwudniowe święto muzyki plenerowej i poezji tradycyjnie zorganizowane zostanie na malowniczej górskiej polanie w Borowicach (Gmina Podgórzyn). pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:25
Wakacyjne Święto Polszczyzny. Uroczyste 80-te urodziny Profesora Jana Miodka
Uroczyste 80-te urodziny Profesora Jana Miodka odbędą się 4 lipca 2026 r. w Domu Chłopa we Wróblowicach. Zaplanowaliśmy szereg atrakcji, które uświetnią to wyjątkowe święto: m.in. Mini Akademia Pana Miodka dedykowana dzieciom, Turniej piłki nożnej o puchar Profesora Miodka, konkursy oraz biesiada przy wspólnym stole i muzyczne niespodzianki. Głównym punktem będzie wykład Profesora Miodka, dyktando […] pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:20
OBRAZY ZE ŚWIATA ANDROMEDY. TOMASZ MNIAMOS
5 lipca zapraszamy do GNIAZDA we Wrocławiu na wystawę fotografii i collage'u autorstwa Tomasza Mniamosa, której towarzyszyć będzie pokaz autorskiego filmu „Tribute to Beksiński”. Film prezentuje obrazy malarskie Beksińskiego ożywione z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI). pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:20
„ODA DO KRUCHOŚCI” – PREMIERA FILMU DOKUMENTALNEGO
5 lipca na antenie TVP 3 Wrocław odbędzie się premiera filmu dokumentalnego o regionalnych tradycjach szklarstwa oraz współczesnych tendencjach artystycznych tej sztuki użytkowej w Karkonoszach. OKiS jest koproducentem filmu. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:15
JAKUB OLEJNIK TRIO | Z JAZZEM PRZEZ POLSKĘ
W lipcu w cyklu "Z jazzem przez Polskę" zaprezentujemy w Strzelinie i Sokołowsku nowy autorski projekt Jakub Olejnik Trio. Twórczość tego zespołu nawiązuje do jazzowego mainstreamu, łącząc klasyczne brzmienia z nowoczesnym podejściem do rytmu, formy i harmonii. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:10
Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu
W dniach 13–25 lipca odbędzie się projekt „Glass breaks free”, łączący artystów i rzemieślników z Polski i Czech w ramach e-Glass Festival. Wydarzenie obejmie otwarte warsztaty, sympozja w hutach szkła oraz wystawę, prezentując fuzję tradycyjnego hutnictwa z nowoczesnym designem. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:00
SUMMER GUITAR FESTIVAL 2026
Summer Guitar Festival w Krzyżowej odbędzie się w terminie 19-26 lipca. Wśród pedagogów tegorocznej edycji warsztatów m.in. Sven Jungbeck, Marek Pasieczny i Mateusz Kowalski. pokaż więcej »