166 MONODRAMÓW. Przewodnik po teatrze jednego aktora

autor: Tomasz Miłkowski
rok wydania: 2016

„166 monodramów” to kolekcja tylu właśnie, ile wymienia się w tytule, spektakli teatru jednego aktora. Autor wybrał je, kierując się kryterium charakterystyczności – każdy z omawianych monodramów oddaje pewien typ wypowiedzi artystycznej, który na scenie jednoosobowej zwracał uwagę oryginalnością albo typowością. Przy czym krytyka interesowała motywacja, którą kierowali się artyści, podejmujący ryzyko spotkania z widzem sam na sam, bez wsparcia innych wykonawców, a często nawet bez wspomagającej ich inscenizacji.

Głównym zasobem, z którego czerpał autor, były wieczory spędzone na festiwalach we Wrocławiu i Toruniu, które wytyczały przez ostatnie pół wieku główny nurt teatru jednego aktora w Polsce. Wrocław z czasem stał się także oknem prowadzącym na świat dzisiejszego monodramu. Jubileusz festiwalu wrocławskiego, najstarszego tego typu festiwalu na świecie, dorobek jego kreatora, Wiesława Gerasa, były więc głównym źródłem doboru repertuaru w tej książce. Od czasu do czasu jednak pojawiają się tutaj spektakle, które do Wrocławia nie zawitały z rozmaitych powodów, a których obecność wzbogaca obraz polskiego teatru indywidualistów. Kolekcjoner monodramów, gdyby zechciał obejrzeć zgromadzone tu spektakle jeden po drugim, musiałby je oglądać przez siedem dni i nocy bez przerwy. Gdyby zachował higienę pracy i spędzał na widowni jedynie osiem godzin dziennie, trwałoby to cały miesiąc. A ponieważ to z wielu powodów niemożliwe, autor zaprosił nas do swego teatru wspomnień.

Tomasz Miłkowski – dziennikarz, krytyk, redaktor, od początku lat 70. interesuje się ruchem teatru jednego aktora. Częsty bywalec i juror festiwali we Wrocławiu, Warszawie, Toruniu, Helu, Kownie, Sankt Petersburgu. Autor i redaktor kilku książek związanych ze sceną jednoosobową. Nadal aktywny jako recenzent, m.in. tygodnika „Przegląd”, redaktor naczelny czasopisma internetowego „Yorick” i promotor młodej krytyki – przewodniczy kapitule Nagrody im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyków. Uważa, że teatr jednego aktora jest soczewką, w której skupiają się poszukiwania współczesnego teatru. Toteż wciąż wypatruje nowych monodramów w nadziei, że w ten sposób dowie się, co nas czeka jutro.

Czarna książeczka z Hamletem – seria wydawnicza poświęcona ruchowi teatrów jednego aktora i sylwetkom wybitnych aktorów polskich i zagranicznych. Wydawana od 2007 roku w ramach Wrocławskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora przez Wrocławskie Towarzystwo Przyjaciół Teatru i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Do 2016 roku tej w serii ukazało się 16 publikacji.

Odsłuchaj treść artykułu

GALERIA

AKTUALNOŚCI

Dodano: 24.05.2026 16:35

KONCERT ODWOŁANY!

Informujemy, że koncert Jacka Kowalskiego w ramach Festiwalu "Maj z Muzyką Dawną" zaplanowany na niedzielę, 24 maja został odwołany z powodu choroby Artysty! Przepraszamy za zmiany! pokaż więcej »

Dodano: 11.05.2026 07:00

XXXV Festiwal „Maj z Muzyką Dawną”

XXXV Festiwal „Maj z Muzyką Dawną” to jubileuszowa edycja jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych wykonawstwu historycznemu na Dolnym Śląsku, która odbędzie się w dniach 19–24 maja we Wrocławiu oraz 30–31 maja w regionie dolnośląskim. pokaż więcej »

Dodano: 23.04.2026 10:30

Glass breaks free. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu / nabór 2026

Znamy WYNIKI NABORU. W dniu 20 maja 2026 roku Komisja w składzie: Igor Wójcik oraz Mariusz Łabiński wybrała do udziału w projekcie Glass breaks free. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu: Marcelinę Pawlak, Malinę Wejss, Izabelę Kościewicz i Kalinę Kwiatkowska, Gratulujemy! pokaż więcej »

Dodano: 21.05.2026 11:27

REPREZENTACJA DOLNEGO ŚLĄSKA NA 60. OGÓLNOPOLSKIM FESTIWALU KAPEL I ŚPIEWAKÓW LUDOWYCH W KAZIMIERZU DOLNYM

25-28 czerwca 2026 odbędzie się 60. Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolny. W tym roku Dolny Śląsk reprezentowany będzie przez Łemków z Przemkowa. pokaż więcej »

Dodano: 20.05.2026 00:00

Fotorelacja z XXXV Międzynarodowego Festiwalu „Maj z Muzyką Dawną”

Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z XXXV Międzynarodowego Festiwalu „Maj z Muzyką Dawną”. fot. Łukasz Gościniak pokaż więcej »

Dodano: 11.05.2026 05:00

WIELKIE JELENIOGÓRSKIE JUWENALIA 2026

Studenckie święto nadchodzi wielkimi krokami, przed nami trzy dni szalonej zabawy i niezapomnianych wrażeń! Wielkie Jeleniogórskie Juwenalia 2026 odbędą się w dniach 21–23 maja 2026 r. na Błoniach Jeleniogórskich. Jedną z głównych gwiazd będzie zespół Dżem. pokaż więcej »

Dodano: 11.05.2026 04:00

DIMENSIONLESSNESS OF GLASS. Wystawa pofestiwalowa w Krośnie

Zapraszamy na wernisaż wystawy pofestiwalowej „Dimensionlessness of Glass”, który odbędzie się 22 maja o godz. 17.30 w Piwnicach Przedprożnych CDS na Rynku w Krośnie. Wystawa zaprezentuje dział artystek i artystów ubiegłorocznej edycji festiwalu e-Glass. pokaż więcej »