166 MONODRAMÓW. Przewodnik po teatrze jednego aktora
autor: Tomasz Miłkowski
rok wydania: 2016
„166 monodramów” to kolekcja tylu właśnie, ile wymienia się w tytule, spektakli teatru jednego aktora. Autor wybrał je, kierując się kryterium charakterystyczności – każdy z omawianych monodramów oddaje pewien typ wypowiedzi artystycznej, który na scenie jednoosobowej zwracał uwagę oryginalnością albo typowością. Przy czym krytyka interesowała motywacja, którą kierowali się artyści, podejmujący ryzyko spotkania z widzem sam na sam, bez wsparcia innych wykonawców, a często nawet bez wspomagającej ich inscenizacji.
Głównym zasobem, z którego czerpał autor, były wieczory spędzone na festiwalach we Wrocławiu i Toruniu, które wytyczały przez ostatnie pół wieku główny nurt teatru jednego aktora w Polsce. Wrocław z czasem stał się także oknem prowadzącym na świat dzisiejszego monodramu. Jubileusz festiwalu wrocławskiego, najstarszego tego typu festiwalu na świecie, dorobek jego kreatora, Wiesława Gerasa, były więc głównym źródłem doboru repertuaru w tej książce. Od czasu do czasu jednak pojawiają się tutaj spektakle, które do Wrocławia nie zawitały z rozmaitych powodów, a których obecność wzbogaca obraz polskiego teatru indywidualistów. Kolekcjoner monodramów, gdyby zechciał obejrzeć zgromadzone tu spektakle jeden po drugim, musiałby je oglądać przez siedem dni i nocy bez przerwy. Gdyby zachował higienę pracy i spędzał na widowni jedynie osiem godzin dziennie, trwałoby to cały miesiąc. A ponieważ to z wielu powodów niemożliwe, autor zaprosił nas do swego teatru wspomnień.
Tomasz Miłkowski – dziennikarz, krytyk, redaktor, od początku lat 70. interesuje się ruchem teatru jednego aktora. Częsty bywalec i juror festiwali we Wrocławiu, Warszawie, Toruniu, Helu, Kownie, Sankt Petersburgu. Autor i redaktor kilku książek związanych ze sceną jednoosobową. Nadal aktywny jako recenzent, m.in. tygodnika „Przegląd”, redaktor naczelny czasopisma internetowego „Yorick” i promotor młodej krytyki – przewodniczy kapitule Nagrody im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyków. Uważa, że teatr jednego aktora jest soczewką, w której skupiają się poszukiwania współczesnego teatru. Toteż wciąż wypatruje nowych monodramów w nadziei, że w ten sposób dowie się, co nas czeka jutro.
Czarna książeczka z Hamletem – seria wydawnicza poświęcona ruchowi teatrów jednego aktora i sylwetkom wybitnych aktorów polskich i zagranicznych. Wydawana od 2007 roku w ramach Wrocławskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora przez Wrocławskie Towarzystwo Przyjaciół Teatru i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Do 2016 roku tej w serii ukazało się 16 publikacji.
Odsłuchaj treść artykułuGALERIA
AKTUALNOŚCI
Dodano: 17.07.2026 00:00
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 04.07.2026 00:00
Legnickie Lato Kulturalne 2026
Legnica przygotowała wyjątkowo bogaty program wakacyjnych wydarzeń kulturalnych. W ramach „Legnickiego Lata Kulturalnego” odbędą się koncerty, seanse filmowe pod gołym niebem, festiwale oraz liczne wydarzenia plenerowe dla uczestników w każdym wieku. pokaż więcej »
Dodano: 21.08.2026 11:44
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Zachęcamy do udziału w ogólnopolskim Turnieju Poetyckim „O Różę Różewicza”, który otwiera przestrzeń dla nowych poetyckich głosów. Do 16 października pełnoletni autorzy mogą zgłaszać niepublikowane dotąd utwory poetyckie, które oceni jury pod przewodnictwem Ewy Lipskiej. pokaż więcej »
Dodano: 07.08.2026 11:54
NAGRODA POETYCKA IM. ADAMA MICKIEWICZA. Polsko-białorusko-ukraiński konkurs poetycki i SLAM
Piszesz wiersze po polsku, białorusku lub ukraińsku? Weź udział w Nagrodzie Poetyckiej im. Adama Mickiewicza! Konkurs i slam są otwarte dla osób od 15 lat z całej Polski. Czekają nagrody pieniężne, warsztaty i publikacje. Wyślij swoje zgłoszenie do 31 sierpnia br. na: slam@zawolnosc.eu! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:20
XXV Turniej Kowali o Srebrne Klucze Legnicy
28–29 sierpnia Legnica zaprasza na widowiskowe święto tradycji! Zobacz kucie na żywo – tylko ogień, młot i kowadło. W programie konkurs rzeźb „Mistrzowski Owad”, koncerty Peyotte Bluesband oraz Wowakin, a także pokazy i potańcówka. Wstęp wolny! Przeżyj te niezapomniane chwile na żywo. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Plener malarski – 18. Park sztuki
Inicjatywa „Park Sztuki – Zamek Kliczków” narodziła się w 2009 roku z inicjatywy Okręgu Wrocławskiego Związku Polskich Artystów Plastyków, który podjął się organizacji projektu. Jego celem było stworzenie corocznych, swobodnych spotkań plenerowych dla malarzy z Wrocławia i Dolnego Śląska. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Święto Chleba i Piernika – Jawor
W dniach 28–30 sierpnia Jawor zamieni się w stolicę smaków podczas Święta Chleba i Piernika 2026. Na jaworskim Rynku zaplanowano aromatyczne animacje piekarskie, bicie rekordu na najdłuższy piernik oraz koncerty gwiazd, w tym Maryli Rodowicz i Grubsona. Wstęp na wydarzenie wolny. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Otwarta Scena Muzyczna im. Piotra Wieruszewskiego
Zapraszamy na drugą edycję spotkania strzelińskiego środowiska kulturalno-artystycznego, dla którego inspiracją była postać Piotra Wieruszewskiego – pochodzącego ze Strzelina muzyka i fotografa. pokaż więcej »