166 MONODRAMÓW. Przewodnik po teatrze jednego aktora
autor: Tomasz Miłkowski
rok wydania: 2016
„166 monodramów” to kolekcja tylu właśnie, ile wymienia się w tytule, spektakli teatru jednego aktora. Autor wybrał je, kierując się kryterium charakterystyczności – każdy z omawianych monodramów oddaje pewien typ wypowiedzi artystycznej, który na scenie jednoosobowej zwracał uwagę oryginalnością albo typowością. Przy czym krytyka interesowała motywacja, którą kierowali się artyści, podejmujący ryzyko spotkania z widzem sam na sam, bez wsparcia innych wykonawców, a często nawet bez wspomagającej ich inscenizacji.
Głównym zasobem, z którego czerpał autor, były wieczory spędzone na festiwalach we Wrocławiu i Toruniu, które wytyczały przez ostatnie pół wieku główny nurt teatru jednego aktora w Polsce. Wrocław z czasem stał się także oknem prowadzącym na świat dzisiejszego monodramu. Jubileusz festiwalu wrocławskiego, najstarszego tego typu festiwalu na świecie, dorobek jego kreatora, Wiesława Gerasa, były więc głównym źródłem doboru repertuaru w tej książce. Od czasu do czasu jednak pojawiają się tutaj spektakle, które do Wrocławia nie zawitały z rozmaitych powodów, a których obecność wzbogaca obraz polskiego teatru indywidualistów. Kolekcjoner monodramów, gdyby zechciał obejrzeć zgromadzone tu spektakle jeden po drugim, musiałby je oglądać przez siedem dni i nocy bez przerwy. Gdyby zachował higienę pracy i spędzał na widowni jedynie osiem godzin dziennie, trwałoby to cały miesiąc. A ponieważ to z wielu powodów niemożliwe, autor zaprosił nas do swego teatru wspomnień.
Tomasz Miłkowski – dziennikarz, krytyk, redaktor, od początku lat 70. interesuje się ruchem teatru jednego aktora. Częsty bywalec i juror festiwali we Wrocławiu, Warszawie, Toruniu, Helu, Kownie, Sankt Petersburgu. Autor i redaktor kilku książek związanych ze sceną jednoosobową. Nadal aktywny jako recenzent, m.in. tygodnika „Przegląd”, redaktor naczelny czasopisma internetowego „Yorick” i promotor młodej krytyki – przewodniczy kapitule Nagrody im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyków. Uważa, że teatr jednego aktora jest soczewką, w której skupiają się poszukiwania współczesnego teatru. Toteż wciąż wypatruje nowych monodramów w nadziei, że w ten sposób dowie się, co nas czeka jutro.
Czarna książeczka z Hamletem – seria wydawnicza poświęcona ruchowi teatrów jednego aktora i sylwetkom wybitnych aktorów polskich i zagranicznych. Wydawana od 2007 roku w ramach Wrocławskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora przez Wrocławskie Towarzystwo Przyjaciół Teatru i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Do 2016 roku tej w serii ukazało się 16 publikacji.
Odsłuchaj treść artykułuGALERIA
AKTUALNOŚCI
Dodano: 15.03.2026 12:00
OSIEDLA KULTURY I SZTUKI / NABÓR 2026
Do 31 marca trwa nabór projektów w ramach programu OSIEDLA KULTURY I SZTUKI 2026. Dotacje w kwocie 5 tys. na przedsięwzięcia artystyczne mogą pozyskać indywidualni artyści, grupy nieformalne czy organizacje pozarządowe. pokaż więcej »
Dodano: 27.03.2026 12:40
„Magazyn Teatralny”– podcast. Premiera
W marcu 2026 swoją premierę ma seria podkastów pn. „Magazyn Teatralny” wyprodukowana przez Fundację „Teatr Układ Formalny” i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Zachęcamy do słuchania. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 04:00
Monodram „PARADOX” w Pile
Kolejny pokaz monodramu „PARADOX” w wykonaniu Krzysztofa Rogacewicza, inspirowany książkami Josepha Hellera „Paragraf 22” i „Closing Time”. Spektakl odbędzie się 31 marca w Teatrze Miejskim w Pile. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 03:00
„Genialna epoka/ drugie podejście” – spektakl na motywach opowiadania Brunona Schulza
Kolejna odsłona „Genialnej epoki”. Spektakl na motywach opowiadania Brunona Schulza - pierwotnie zrealizowany jako działanie performatywe/czytanie w ciemnościach – zostanie zaprezentowany jako przedstawienie w rozszerzonej wersji z udziałem pięciu aktorów. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 03:00
„Z KLASYKĄ PRZEZ POLSKĘ”
Jakub Jakowicz – skrzypce, Łukasz Chrzęszczyk – fortepian
Duet skrzypka Jakuba Jakowicza i pianisty Łukasza Chrzęszczyka wystąpi z koncertami w ramach cyklu „Z klasyką przez Polskę” 9 kwietnia w Złotoryjskim Ośrodku Kultury, 10 kwietnia w Pałacu Brunów i 11 kwietnia w Żarowskiej Izbie Historycznej. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 02:00
148. Antykabaret 2026 pt. M/S OSSOLIŃSKI
13 kwietnia zapraszamy na sto czterdziestą ósmą podróż z Antykabaretem. Tym razem zabierze nas na pokład M/S Ossoliński. Rok 2026 został ogłoszony przez Sejm i Senat rokiem Ossolińskiego i Staszica. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 01:00
„Jesień” w Teatrze Polskim w Podziemiu. Kwiecień 2026
W dniach 24-26 kwietnia na scenę Teatru Polskiego w Podziemiu powróci spektakl Katarzyny Minkowskiej "Jesień" - sceniczna adaptacja powieści Ali Smith. pokaż więcej »
Dodano: 10.03.2026 00:00
Warsztaty Wiosenno- Wielkanocne
Zapraszamy na Warsztaty Wiosenno- Wielkanocne. Podczas cyklu 15 spotkań powstaną wiosenne wianki pełne zieleni, kwiatów i delikatnych, wiosennych dodatków. Nie zabraknie też Wielkanocnych elementów- stworzymy piękne, kolorowe koszyczki wielkanocne, które wprowadzą do Waszych domów świąteczny klimat. pokaż więcej »