166 MONODRAMÓW. Przewodnik po teatrze jednego aktora
autor: Tomasz Miłkowski
rok wydania: 2016
„166 monodramów” to kolekcja tylu właśnie, ile wymienia się w tytule, spektakli teatru jednego aktora. Autor wybrał je, kierując się kryterium charakterystyczności – każdy z omawianych monodramów oddaje pewien typ wypowiedzi artystycznej, który na scenie jednoosobowej zwracał uwagę oryginalnością albo typowością. Przy czym krytyka interesowała motywacja, którą kierowali się artyści, podejmujący ryzyko spotkania z widzem sam na sam, bez wsparcia innych wykonawców, a często nawet bez wspomagającej ich inscenizacji.
Głównym zasobem, z którego czerpał autor, były wieczory spędzone na festiwalach we Wrocławiu i Toruniu, które wytyczały przez ostatnie pół wieku główny nurt teatru jednego aktora w Polsce. Wrocław z czasem stał się także oknem prowadzącym na świat dzisiejszego monodramu. Jubileusz festiwalu wrocławskiego, najstarszego tego typu festiwalu na świecie, dorobek jego kreatora, Wiesława Gerasa, były więc głównym źródłem doboru repertuaru w tej książce. Od czasu do czasu jednak pojawiają się tutaj spektakle, które do Wrocławia nie zawitały z rozmaitych powodów, a których obecność wzbogaca obraz polskiego teatru indywidualistów. Kolekcjoner monodramów, gdyby zechciał obejrzeć zgromadzone tu spektakle jeden po drugim, musiałby je oglądać przez siedem dni i nocy bez przerwy. Gdyby zachował higienę pracy i spędzał na widowni jedynie osiem godzin dziennie, trwałoby to cały miesiąc. A ponieważ to z wielu powodów niemożliwe, autor zaprosił nas do swego teatru wspomnień.
Tomasz Miłkowski – dziennikarz, krytyk, redaktor, od początku lat 70. interesuje się ruchem teatru jednego aktora. Częsty bywalec i juror festiwali we Wrocławiu, Warszawie, Toruniu, Helu, Kownie, Sankt Petersburgu. Autor i redaktor kilku książek związanych ze sceną jednoosobową. Nadal aktywny jako recenzent, m.in. tygodnika „Przegląd”, redaktor naczelny czasopisma internetowego „Yorick” i promotor młodej krytyki – przewodniczy kapitule Nagrody im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyków. Uważa, że teatr jednego aktora jest soczewką, w której skupiają się poszukiwania współczesnego teatru. Toteż wciąż wypatruje nowych monodramów w nadziei, że w ten sposób dowie się, co nas czeka jutro.
Czarna książeczka z Hamletem – seria wydawnicza poświęcona ruchowi teatrów jednego aktora i sylwetkom wybitnych aktorów polskich i zagranicznych. Wydawana od 2007 roku w ramach Wrocławskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora przez Wrocławskie Towarzystwo Przyjaciół Teatru i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Do 2016 roku tej w serii ukazało się 16 publikacji.
Odsłuchaj treść artykułuGALERIA
AKTUALNOŚCI
Dodano: 25.10.2026 07:00
„Ryszard III” w reż. Pawła Świątka PREMIERA
OKiS we Wrocławiu wspólnie z Teatrem Polskim w Podziemiu i Instytutem im. Jerzego Grotowskiego zaprasza na premierę spektaklu „Ryszard III” w reż. Pawła Świątka. Poznaj hipnotyzującą opowieść o odrzuceniu i narodzinach tyrana. Jak daleko posunie się szaleniec? Premiera 13 listopada. pokaż więcej »
Dodano: 10.11.2026 13:10
LEGNICKIE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI
10 i11 listopada Legnica uroczyście uczci 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. W programie dwudniowych obchodów znajdą się uroczystości patriotyczne, występy artystyczne oraz wydarzenia integrujące lokalną społeczność. Zapraszamy do wspólnego świętowania! pokaż więcej »
Dodano: 10.11.2026 11:50
XXIX Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej i Organowej
Zapraszamy do udziału w dwóch Koncertach Niepodległościowych z udziałem wokalisty Macieja Miecznikowskiego, które odbędą się 11 listopada w Prusicach oraz w Wysokim Kościele. pokaż więcej »
Dodano: 06.11.2026 00:00
Scena Ukraińska. Sezon IV 2026/2027
Scena Ukraińska wkracza w IV sezon! Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz teatr GAS zapraszają na dwa wyjątkowe spektakle: „Pora wyjeżdżać. Pora zostać” (6 i 9.11) oraz „Jutro 10 lat temu” (12–13.11). Zobacz, jak różnorodna potrafi być współczesna ukraińska sztuka performatywna. pokaż więcej »
Dodano: 03.11.2026 11:24
Fotorelacja z Międzynarodowego Festiwalu Performansu Nowe Spojrzenia / New Perspectives
W dniach 2–7 listopada we Wrocławiu odbywa się Międzynarodowy Festiwal Performansu „Nowe Spojrzenia”. Wydarzenie łączy pokazy artystów z Europy Środkowo-Wschodniej, debaty i wystawę archiwalną. Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z festiwalowych przestrzeni. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 13:30
LISTOPADOWY NUMER „ODRY” 11/2026
Najnowszy, listopadowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 10:00
„Fryderyki naszej powszedniej” | wystawa
Wystawa "Fryderyki naszej powszedniej" to opowieść o porcelanie, pracy, pamięci, o przedmiocie, który stał się świadkiem historii i o ludziach, którzy tę historię tworzyli. O śladach, które pozostają, nawet gdy znika świat, w którym powstały. Zapraszamy do Wałbrzycha na wernisaż wystawy 6 listopada. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 08:30
„Twórz. Eksperymentuj. Zostaw ślad.” – cykl bezpłatnych warsztatów artystycznych
Odkryj radość tworzenia bez schematów i ocen! Zapraszamy dorosłych oraz duety dorosły–dziecko na bezpłatne warsztaty artystyczne „Twórz. Eksperymentuj. Zostaw ślad”. Eksperymentuj z kolorami, wyrażaj emocje i twórz po swojemu. Liczba miejsc ograniczona! Zapisy: cos.pieknego.warsztaty@gmail.com pokaż więcej »