166 MONODRAMÓW. Przewodnik po teatrze jednego aktora
autor: Tomasz Miłkowski
rok wydania: 2016
„166 monodramów” to kolekcja tylu właśnie, ile wymienia się w tytule, spektakli teatru jednego aktora. Autor wybrał je, kierując się kryterium charakterystyczności – każdy z omawianych monodramów oddaje pewien typ wypowiedzi artystycznej, który na scenie jednoosobowej zwracał uwagę oryginalnością albo typowością. Przy czym krytyka interesowała motywacja, którą kierowali się artyści, podejmujący ryzyko spotkania z widzem sam na sam, bez wsparcia innych wykonawców, a często nawet bez wspomagającej ich inscenizacji.
Głównym zasobem, z którego czerpał autor, były wieczory spędzone na festiwalach we Wrocławiu i Toruniu, które wytyczały przez ostatnie pół wieku główny nurt teatru jednego aktora w Polsce. Wrocław z czasem stał się także oknem prowadzącym na świat dzisiejszego monodramu. Jubileusz festiwalu wrocławskiego, najstarszego tego typu festiwalu na świecie, dorobek jego kreatora, Wiesława Gerasa, były więc głównym źródłem doboru repertuaru w tej książce. Od czasu do czasu jednak pojawiają się tutaj spektakle, które do Wrocławia nie zawitały z rozmaitych powodów, a których obecność wzbogaca obraz polskiego teatru indywidualistów. Kolekcjoner monodramów, gdyby zechciał obejrzeć zgromadzone tu spektakle jeden po drugim, musiałby je oglądać przez siedem dni i nocy bez przerwy. Gdyby zachował higienę pracy i spędzał na widowni jedynie osiem godzin dziennie, trwałoby to cały miesiąc. A ponieważ to z wielu powodów niemożliwe, autor zaprosił nas do swego teatru wspomnień.
Tomasz Miłkowski – dziennikarz, krytyk, redaktor, od początku lat 70. interesuje się ruchem teatru jednego aktora. Częsty bywalec i juror festiwali we Wrocławiu, Warszawie, Toruniu, Helu, Kownie, Sankt Petersburgu. Autor i redaktor kilku książek związanych ze sceną jednoosobową. Nadal aktywny jako recenzent, m.in. tygodnika „Przegląd”, redaktor naczelny czasopisma internetowego „Yorick” i promotor młodej krytyki – przewodniczy kapitule Nagrody im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyków. Uważa, że teatr jednego aktora jest soczewką, w której skupiają się poszukiwania współczesnego teatru. Toteż wciąż wypatruje nowych monodramów w nadziei, że w ten sposób dowie się, co nas czeka jutro.
Czarna książeczka z Hamletem – seria wydawnicza poświęcona ruchowi teatrów jednego aktora i sylwetkom wybitnych aktorów polskich i zagranicznych. Wydawana od 2007 roku w ramach Wrocławskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora przez Wrocławskie Towarzystwo Przyjaciół Teatru i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Do 2016 roku tej w serii ukazało się 16 publikacji.
Odsłuchaj treść artykułuGALERIA
AKTUALNOŚCI
Dodano: 21.01.2026 09:59
Spotkanie prezentujące 18 numer kwartalnika artystyczno-literackiego „Format Literacki”
21 stycznia w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu odbędzie się spotkanie prezentujące 18 numer kwartalnika artystyczno-literackiego „Format Literacki” pod redakcją Waldemara Okonia. Tematem przewodnim numeru jest konstelacja. pokaż więcej »
Dodano: 20.01.2026 14:10
Ewa Zarzycka. Monografia / Zapowiedź
Ponad 40 lat temu Ewa Zarzycka zanotowała na luźnej kartce „mam własne archiwum tekstów, filmów, negatywów… Ale kiedy się nad tym wszystkim zastanawiam to «to wszystko jest we mnie»”. pokaż więcej »
Dodano: 19.01.2026 11:11
Marek Sztark odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Nasz kolega, Marek Sztark, został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Serdecznie gratulujemy, Marku! pokaż więcej »
Dodano: 15.01.2026 09:05
ZNIKAJĄCY KLUB x ZETO
Zapraszamy na całonocne wydarzenie ZNIKAJĄCY KLUB do modernistycznego budynku na ul. Ofiar Oświęcimskich we Wrocławiu - oryginalnego wnętrza z lat 60. XX wieku, które stanie się niecodzienną przestrzenią prezentacji sztuk wizualnych oraz muzycznych. pokaż więcej »
Dodano: 13.01.2026 11:15
XXIII Ogólnopolski Koncert Charytatywny na rzecz Pomocy Rodakom na Wschodzie
24 stycznia odbędzie się XXIII Ogólnopolski Koncert Charytatywny na Rzecz Pomocy Rodakom na Wschodzie. Celem wydarzenia jest niesienie pomocy Polakom mieszkającym na Ukrainie i innych krajach wschodnich. pokaż więcej »
Dodano: 12.01.2026 13:12
„Maria Skłodowska-Curie w mowie obronnej” – pokazy dla szkół
24 i 25 lutego zapraszamy do Instytutu im. Jerzego Grotowskiego na kolejne pokazy spektaklu o życiu słynnej noblistki oraz wyzwaniach i dylematach tej wybitnej naukowczyni. pokaż więcej »
Dodano: 12.01.2026 13:05
34. FINAŁ WIELKIEJ ORKIESTRY ŚWIĄTECZNEJ POMOCY W KARPACZU
W niedzielę 25 stycznia Karpacz po raz kolejny dołączy do ogólnopolskiego grania w ramach 34. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Wydarzenie odbędzie się na terenie Szkoły Podstawowej w Karpaczu i potrwa od godzin południowych do wieczora. pokaż więcej »
Dodano: 12.01.2026 13:00
Kapela NA OBYRTKE – koncert kolęd
W niedzielę, 25 stycznia, mieszkańcy Wrocławia będą mogli poczuć wyjątkowy klimat góralskich tradycji bożonarodzeniowych. Kapela „Na Obyrtke”, znana z żywiołowych i pełnych pasji wykonań, zaprezentuje najpiękniejsze polskie kolędy i pastorałki w aranżacjach inspirowanych folklorem. pokaż więcej »