166 MONODRAMÓW. Przewodnik po teatrze jednego aktora

autor: Tomasz Miłkowski
rok wydania: 2016

„166 monodramów” to kolekcja tylu właśnie, ile wymienia się w tytule, spektakli teatru jednego aktora. Autor wybrał je, kierując się kryterium charakterystyczności – każdy z omawianych monodramów oddaje pewien typ wypowiedzi artystycznej, który na scenie jednoosobowej zwracał uwagę oryginalnością albo typowością. Przy czym krytyka interesowała motywacja, którą kierowali się artyści, podejmujący ryzyko spotkania z widzem sam na sam, bez wsparcia innych wykonawców, a często nawet bez wspomagającej ich inscenizacji.

Głównym zasobem, z którego czerpał autor, były wieczory spędzone na festiwalach we Wrocławiu i Toruniu, które wytyczały przez ostatnie pół wieku główny nurt teatru jednego aktora w Polsce. Wrocław z czasem stał się także oknem prowadzącym na świat dzisiejszego monodramu. Jubileusz festiwalu wrocławskiego, najstarszego tego typu festiwalu na świecie, dorobek jego kreatora, Wiesława Gerasa, były więc głównym źródłem doboru repertuaru w tej książce. Od czasu do czasu jednak pojawiają się tutaj spektakle, które do Wrocławia nie zawitały z rozmaitych powodów, a których obecność wzbogaca obraz polskiego teatru indywidualistów. Kolekcjoner monodramów, gdyby zechciał obejrzeć zgromadzone tu spektakle jeden po drugim, musiałby je oglądać przez siedem dni i nocy bez przerwy. Gdyby zachował higienę pracy i spędzał na widowni jedynie osiem godzin dziennie, trwałoby to cały miesiąc. A ponieważ to z wielu powodów niemożliwe, autor zaprosił nas do swego teatru wspomnień.

Tomasz Miłkowski – dziennikarz, krytyk, redaktor, od początku lat 70. interesuje się ruchem teatru jednego aktora. Częsty bywalec i juror festiwali we Wrocławiu, Warszawie, Toruniu, Helu, Kownie, Sankt Petersburgu. Autor i redaktor kilku książek związanych ze sceną jednoosobową. Nadal aktywny jako recenzent, m.in. tygodnika „Przegląd”, redaktor naczelny czasopisma internetowego „Yorick” i promotor młodej krytyki – przewodniczy kapitule Nagrody im. Andrzeja Żurowskiego dla młodych krytyków. Uważa, że teatr jednego aktora jest soczewką, w której skupiają się poszukiwania współczesnego teatru. Toteż wciąż wypatruje nowych monodramów w nadziei, że w ten sposób dowie się, co nas czeka jutro.

Czarna książeczka z Hamletem – seria wydawnicza poświęcona ruchowi teatrów jednego aktora i sylwetkom wybitnych aktorów polskich i zagranicznych. Wydawana od 2007 roku w ramach Wrocławskich Spotkań Teatrów Jednego Aktora przez Wrocławskie Towarzystwo Przyjaciół Teatru i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Do 2016 roku tej w serii ukazało się 16 publikacji.

Odsłuchaj treść artykułu

GALERIA

AKTUALNOŚCI

Dodano: 02.03.2026 06:00

„D1. Pieśń o autostradzie”– pokazy w marcu

12 i 13 marca odbędą się pokazy spektaklu "D1. Pieśń o autostradzie" w reżyserii Katarzyny Dudzic-Grabińskiej. To ironiczna i dowcipna opowieść o trwającej od dekad budowie autostrady, łączącej dwa największe miasta Słowacji. pokaż więcej »

Dodano: 27.02.2026 14:00

Agnieszka Chodysz-Foryś odznaczona Złotą odznaką honorową „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego”

Nasza koleżanka, Agnieszka Chodysz-Foryś, została odznaczona Złotą odznaką honorową „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego”. Serdecznie gratulujemy Agnieszce nagrody i życzymy dalszych sukcesów! pokaż więcej »

Dodano: 16.02.2026 02:40

SUMMER GUITAR FESTIVAL 2026

Ruszyły zapisy na letnie warsztaty gitarowe w ramach Summer Guitar Festival w Krzyżowej, który odbędzie się w terminie 19-26 lipca. Wśród pedagogów tegorocznej edycji warsztatów m.in. Sven Jungbeck, Marek Pasieczny i Mateusz Kowalski. pokaż więcej »

Dodano: 02.03.2026 13:44

O JANUSZU BAŁDYDZE W MAGAZYNIE „SZUM”

Zachęcamy do przeczytania tekstu Pawła Polita "Janusz Bałdyga, czyli rozprawa o metodzie" w Magazynie SZUM, który ukaże się w najnowszej monografii tego artysty pod redakcją Agnieszki Chodysz-Foryś i Marty Smolińskiej. pokaż więcej »

Dodano: 02.03.2026 09:00

Wystawa plenerowa „Odra” – to już 65 lat…

W tym roku legendarny wrocławski miesięcznik „Odra” świętuje swój jubileusz 65-lecia. Z tej okazji przygotowano wystawę plenerową, której ekspozycja potrwa od 6 do 27 marca na ulicy Świdnickiej we Wrocławiu. Serdecznie zapraszamy. pokaż więcej »

Dodano: 02.03.2026 09:00

MARTA HOŻEWSKA W TVP 3 WROCŁAW

Marta Hożewska, autorka książki “Miejsce życzliwe. Rzecz o Targu pod Młynem Sułkowice” będzie gościnią programu "Ku kulturze" na antenie TVP 3 Wrocław 6 marca o godz. 18.15. pokaż więcej »

Dodano: 02.03.2026 08:00

„DZIEWCZYNY BONDA” – DZIEŃ KOBIET W MŚCIWOJOWIE

Zapraszamy na wyjątkowy wieczór, 7 marca w świetlicy w Mściwojowie odbędą się gminne obchody Dnia Kobiet pod hasłem „Dzień Kobiet: Dziewczyny Bonda” — w klimacie elegancji, blasku i filmowego czerwonego dywanu . pokaż więcej »