Udostępnij:

Dodano:

20.02.2018 13:24

2/2018: IZA JÓŹWIK: „LALKA” TERLIKOWSKA W MUZEUM

 

 

Wystawa Teatro-Ricordi Elżbiety „Lalki” Terlikowskiej, wybitnej scenografki teatralnej i uznanej artystki wizualnej, prezentowana w Muzeum Teatru od 16 grudnia 2017 roku, jak można przeczytać w informacji prasowej, pokazuje to, co po spektaklach zostaje w archiwach i magazynach: zdjęcia, projekty, kostiumy, rekwizyty, wspomnienia z teatru, którym artystka dzięki niej podarowała drugie życie. Ekspozycja, za której aranżację odpowiedzialna jest sama autorka, podzielona została na dwie części: pierwsza przedstawia kolaże wykonane w konwencji znanej m.in. z prezentowanej w Pałacu Królewskim na przełomie lutego i marca 2014 roku wystawy zatytułowanej Cicha obecność oraz, znajdująca się na drugim piętrze budynku, prezentacja imponującej kolekcji kostiumów teatralnych i licznych projektów – Terlikowska jest autorką ponad 130 scenografii w teatrach nie tylko całej Polski, ale także we Francji, Rosji i Niemczech. To artystka niezwykle konsekwentna, a powtarzające się wciąż motywy w jej twórczości wskazują na procesualny, będący pewnego rodzaju kontynuacją, cykliczny, a przy tym indywidualny charakter jej prac. Jak już wspomniałam, trudno nie zauważyć analogii pomiędzy kolażami z najnowszej wystawy a pracami składającymi się na wcześniejszy cykl, czyli Cichą obecność. Mamy więc jeden charakterystyczny i powtarzający się we wszystkich pracach trzon, jakim jest korpus kobiecy, a właściwie dziewczęcy, przypominający beznamiętne i niewzruszone postaci z królewskich obrazów, ubrany w suknię podobną do tych, jakie nosiły kobiety w XVII czy XVIII wieku. Stanowi on bazę, w obrębie której Terlikowska dokonuje licznych modyfikacji za pomocą drobnych elementów, decydujących w ostatecznym kształcie o znaczeniu zarówno pojedynczej pracy, jak i całości. Sukieneczka, falbanki, kokardki, splecione na kolanach ręce, w końcu dziewczęce, nieskazitelne twarze wskazują, że mamy do czynienia z tożsamością kobiecą, tylko z pozoru jednak cukierkową, subtelną i niewinną. Kobieta Terlikowskiej wymyka się z utartych schematów myślenia o „kobiecości” i prezentuje się raczej w ujęciu Innego, a właściwie Innej, jak określiłaby to Simone de Beauvoir, a ponieważ postać Innego w kulturze zawsze definiowały pozostałe tożsamości, mamy więc istotną transpozycję, która bazuje na mitycznym lęku przed kobietą postrzeganą jako przynoszącą nieszczęście i będącą utrapieniem całej ludzkości: z tej, która daje życie, staje się tą, która przynosi śmierć. Symbolizuje ją między innymi powtarzający się w kilku pracach motyw kruka, będącego w kulturze europejskiej synonimem choroby, wojny i śmierci. W mitologii słowiańskiej to właśnie za pomocą kruków, jesienią i zimą, dusze zmarłych trafiały z tzw. Wyraju na ziemię i wstępowały do łon kobiet. Na innej pracy z tego cyklu nasza „Inna” trzyma z kolei tajemniczą roślinę łudząco podobną do tej z gatunku męczennic pasiflor, których owoce pełne są śmiertelnie trującej substancji. Poza tym wszystkie postaci mają dłonie splamione dziwnym kleksem przypominającym krew, jakby od zawsze były naznaczone jakimś fatum, wiążącym się ze zbrodnią lub ofiarą. Terlikowska tworzy na zasadzie kontrastu obraz kobiety-dziwoląga, tajemniczej istoty pełnej magicznych i nieodgadnionych mocy, niosącej jak biblijna Ewa czy mityczna Pandora niepokój, przekleństwo, wzbudzającej lęk, ale również intrygującej. Buduje go przy pomocy charakterystycznych dla swojej twórczości środków wyrazu, wykorzystując między innymi elementy popkultury, czasem nie stroniąc od kiczu, służącego tu niejednokrotnie infantylizacji i ośmieszeniu, bawi się nimi jak gdyby od niechcenia, z poczuciem humoru łamiąc paradygmat feminizmu. Robi z kobiety-hybrydy widowisko, karnawałowo-odpustowe medium, bajkowy, tajemniczy spektakl. Tworzy groteskowy obraz istoty/człowieka uwięzionego w cudzych stereotypach i mitycznych wyobrażeniach, wizerunek, który jednocześnie wciąż wymyka się interpretacyjnej stałości i domaga ciągłej redefinicji. To wszystko wykonane z godnym podziwu rozmachem, wyczuciem koloru i dbałością o najmniejszy szczegół, ze świadomością formy i piękna materii, które charakteryzują pracę Terlikowskiej we wszystkich obszarach jej wszechstronnej działalności.

Przy okazji wystawy został wydany katalog z reprodukcjami projektów i kolaży prezentowanych w ramach Teatro-Ricordi. Wystawa Elżbiety „Lalki” Terlikowskiej, wyjątkowej artystki światowego formatu, potrwa we wrocławskim Muzeum Teatru do 25 lutego br.

Iza Jóźwik

 

AKTUALNOŚCI

Dodano: 02.12.2022 03:30

„Technologia nie znosi ambicji”
Lucjan Demidowski / Piotr Zugaj

Do 19 lutego trwa wystawa "Technologia nie znosi ambicji", która prezentuje prace Lucjana Demidowskiego i Piotra Zugaja. Kuratorem wystawy jest Paweł Bąkowski. pokaż więcej »

Dodano: 01.12.2022 08:00

NIE/ DOSKONAŁY BŁĄD, wystawa ,,75 Lat ZPAF 1947- 2022″

Czy błąd może być źródłem inspiracją w sztuce fotografii? Czy zjawiska następujące w sposób niekontrolowany mogą wywoływać ciekawe, niepowtarzalne inspiracje?... W dniach 1 grudnia 2022 - 12 lutego 2023 odbywa się wystawa Okręgu Dolnośląskiego Związku Polskich Artystów Fotografików w MWW. pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 06:00

Szkolenia z bezpieczeństwa wydarzeń o charakterze publicznym: Organizuj i śpij spokojnie. Bezpieczeństwo wydarzeń o charakterze publicznym

Dolnośląskie Laboratorium Kultury organizuje 2 lutego br. szkolenie o tym, jak zarządzać bezpieczeństwem wydarzeń i imprez kulturalnych. Informujemy, że nabór chętnych do udziału w szkoleniu został zamknięty. pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 05:00

Szkolenia z bezpieczeństwa wydarzeń o charakterze publicznym: Dokumentacja na imprezę – to wcale nie jest tak skomplikowane, jak się wydaje!

Dolnośląskie Laboratorium Kultury organizuje 3 lutego br. szkolenie dotyczące tworzenia dokumentacji na imprezy kulturalne w kontekście bezpieczeństwa i imprez masowych. Informujemy, że nabór chętnych do udziału w szkoleniu został zamknięty. pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 05:00

XXV JUBILEUSZOWY BAL CHARYTATYWNY

3 lutego 2023 roku w hotelu MERCURE Jelenia Góra odbędzie się „XXV Jubileuszowy  Bal Charytatywny”. Uczestnicy Balu czynnie wspierają akcję charytatywną, skierowaną dla dzieci i młodzieży. pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 03:00

Wystawa pofestiwalowa State of Glass. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu 2022

Zapraszamy na kolejną wystawę podsumowującą jedną z najbardziej spektakularnych imprez, poświęconych w całości projektowaniu i tworzeniu szklanych dzieł sztuki. W ramach „State of Glass” w Centrum Dziedzictwa Szkła Krosno zobaczymy prace artystów i studentów, które powstały w lipcu 2022 roku w ramach projektu o tej samej nazwie. Celem projektu „State of Glass. Dolnośląskie Warsztaty i […] pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 02:00

Alex Urban. She Devil

Zapraszamy na wystawę artystki Alex Urban SHE DEVIL, która odbędzie się w dniach 10 lutego -16 kwietnia 2023 w Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA. Alex Urban swoją opowieścią o kobietach usiłuje odczarować złogi fallocentrycznej, zanurzonej w religii kultury i aberracyjne odarcie ich z powagi i właściwej im roli. pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 01:00

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Sceniczne rewelacje w Domu Plastyków, czyli o Teatrze Artystów Cricot.

Wykład dr Justyny Michalik-Tomali będzie próbą omówienia historii i najważniejszych realizacji Teatru Cricot. pokaż więcej »

Zapisz się do naszego newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych (pokaż całość)