Ratownik. Szaleniec czy pasjonat od zabytków? – OKiS na 8. Pikniku Artystycznym FLOWLAND w Tarczynie
Uwaga! Z powodu przewidywanych złych warunków atmosferycznych, 8. Piknik Artystyczny FLOWLAND w Tarczynie został odwołany.
Rozmowa Long Table „Ratownik. Szaleniec czy pasjonat od zabytków?”
Gospodarz stołu: Marek Sztark
Ratownicy, ludzie, którzy ratują zabytki.
W osobistych praktykach ratowania zabytków jest tyle pasji, że graniczy ona z szaleństwem… Często są to działania z pozoru, dla obserwatora z zewnątrz, zupełnie nieracjonalne. Nie opierają się bowiem na rachunku ekonomicznym, zasadach zdrowego rozsądku. Cele, które sobie stawiają „ratownicy” – bo tak postanowiliśmy ich nazywać – mocno przekraczają możliwości osobistego zaangażowania, ich przyjaciół, rodzin i firm. Wyzwania, przed którymi stają, to zadania dla kilku pokoleń, praca na wiele dekad, z zaangażowaniem wielkich środków. Ratownicy zajmują się małymi przydrożnymi kapliczkami, domami przysłupowymi, opuszczonymi kościółkami, ale też wielkimi dworami, rezydencjami i zespołami poklasztornymi. Wielu z nich popada w kłopoty, nie daje rady i z bólem serca porzuca ukochane obiekty. Większości jednak udaje się misja ratownicza. Doprowadzają upadłe zabytki do świetności. I dobrze prosperują.
Marek Sztark
Zastępca kierownika Dolnośląskiego Laboratorium Kultury OKIS animator i menedżer kultury. Zarządzał instytucjami kultury, był Stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Działa w wielu organizacjach pozarządowych. Jest członkiem zarządu Forum Kraków. Realizuje projekty z różnych dziedzin: rozwoju i integracji środowisk społecznych i zawodowych, ekonomii społecznej, ochrony dziedzictwa kulturowego, animacji rozwoju lokalnego, animacji kultury i ekonomii społecznej.
Animowanie społeczności lokalnych to jego misja i pasja. Pracował na Pomorzu Zachodnim, gdzie zajmował się integrowaniem środowisk zawodowych, odbudowywaniem tożsamości lokalnej, działaniem na rzecz dziedzictwa kulturowego. Jest twórcą marki regionalnej „miody drahimskie” i autorem koncepcji modelu animacji lokalnej „Nowa Kultura”. Na Mazurach tworzył przedsiębiorstwa społeczne oparte o ukryty potencjał lokalnych społeczności. Na Mazowszu realizował projekty animacyjne w społecznościach wiejskich, przywracając pamięć zbiorową i szacunek do historii. O 2014 działa i pracuje na Dolnym Śląsku. Koordynował współpracę Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016 z regionem Dolnego Śląska, wtedy zainicjował projekty: „Ratownicy. Niepubliczne strategie ratowania zabytków Dolnego Śląska”, „Czytanie miasta”. Obecnie współtworzy Dolnośląskie Laboratorium Kultury, wspiera lokalne społeczności w upowszechnianiu kultury, zainicjował integrację środowisk przywracających szacunek starym zaniedbanym cmentarzom i środowiska regionalistów.
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 17.08.2026 00:00
XV MIĘDZYNARODOWY PLENER MALARSKI | KLETNO – STRONIE ŚLĄSKIE
Tegoroczna, 15. edycja pleneru malarskiego z udziałem międzynarodowej grupy artystów odbywała się w dniach 17-23 sierpnia 2026 r. w Kletnie. Wystawę poplenerową można oglądać do 15 września br. w CETIKU w Stroniu Śląskim. pokaż więcej »
Dodano: 17.07.2026 00:00
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 31.08.2026 00:00
WRZEŚNIOWY NUMER „ODRY” 9/2026
Najnowszy, wrześniowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 03:10
RYTUAŁ | EDYCJA XXIII
Rytuał to interdyscyplinarne wydarzenie artystyczne łączące sztuki wizualne, muzykę i debatę. Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Dual Use” – podwójnego zastosowania, odnoszącym się do rzeczywistości, w której technologie i narzędzia stworzone z myślą o rozwoju i poprawie życia mogą równie łatwo służyć kontroli, manipulacji czy wojnie. Zapraszamy w dniach 4-6 września do BWA Wrocław. pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 03:00
Dolnośląskie Salony Muzyczne 2026
Odkryj magię XIX-wiecznych tradycji! Cykl Dolnośląskie Salony Muzyczne 2026 zaprasza na koncerty „A my i tak polecim!”. Wybitne dzieła Chopina, Moniuszki i Mozarta usłyszysz we wrześniu w Kłodzku, Kudowie-Zdroju oraz Wrocławiu. Poczuj ten niepowtarzalny, dawny klimat muzycznych spotkań! pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 03:00
Spektakl „Limba” Teatru Układ Formalny
Zapraszamy na wrześniowe pokazy spektaklu " Limba" w reżyserii Piotra Ratajczaka, który jest tragikomiczną opowieścią o niemożności porozumienia się, hejcie, egoizmie, braku empatii i społecznych podziałach. pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 02:41
Piotr Wojtasik Quintet | Z jazzem przez Polskę
Wybitny trębacz i lider Piotr Wojtasik zaprezentuje 5 września w Legnicy autorski program z płyty „Inscape” w ramach cyklu „Z jazzem przez Polskę”. Darmowy koncert jest realizowany we współpracy z Narodowym Instytutem Muzyki i Tańca. pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 02:40
Czytanie performatywne „RODos musical”
6 września zapraszamy na Aleję Dywanową we Wrocławiu na czytanie performatywne fragmentów „RODos musical”. Spektakl inspirowany jest historiami wrocławskich działkowców. W programie prezentacja tekstu, dyskusja z twórcami oraz set ambientowy. Wstęp na wydarzenie jest wolny. pokaż więcej »