Ratownik. Szaleniec czy pasjonat od zabytków? – OKiS na 8. Pikniku Artystycznym FLOWLAND w Tarczynie
Uwaga! Z powodu przewidywanych złych warunków atmosferycznych, 8. Piknik Artystyczny FLOWLAND w Tarczynie został odwołany.
Rozmowa Long Table „Ratownik. Szaleniec czy pasjonat od zabytków?”
Gospodarz stołu: Marek Sztark
Ratownicy, ludzie, którzy ratują zabytki.
W osobistych praktykach ratowania zabytków jest tyle pasji, że graniczy ona z szaleństwem… Często są to działania z pozoru, dla obserwatora z zewnątrz, zupełnie nieracjonalne. Nie opierają się bowiem na rachunku ekonomicznym, zasadach zdrowego rozsądku. Cele, które sobie stawiają „ratownicy” – bo tak postanowiliśmy ich nazywać – mocno przekraczają możliwości osobistego zaangażowania, ich przyjaciół, rodzin i firm. Wyzwania, przed którymi stają, to zadania dla kilku pokoleń, praca na wiele dekad, z zaangażowaniem wielkich środków. Ratownicy zajmują się małymi przydrożnymi kapliczkami, domami przysłupowymi, opuszczonymi kościółkami, ale też wielkimi dworami, rezydencjami i zespołami poklasztornymi. Wielu z nich popada w kłopoty, nie daje rady i z bólem serca porzuca ukochane obiekty. Większości jednak udaje się misja ratownicza. Doprowadzają upadłe zabytki do świetności. I dobrze prosperują.
Marek Sztark
Zastępca kierownika Dolnośląskiego Laboratorium Kultury OKIS animator i menedżer kultury. Zarządzał instytucjami kultury, był Stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Działa w wielu organizacjach pozarządowych. Jest członkiem zarządu Forum Kraków. Realizuje projekty z różnych dziedzin: rozwoju i integracji środowisk społecznych i zawodowych, ekonomii społecznej, ochrony dziedzictwa kulturowego, animacji rozwoju lokalnego, animacji kultury i ekonomii społecznej.
Animowanie społeczności lokalnych to jego misja i pasja. Pracował na Pomorzu Zachodnim, gdzie zajmował się integrowaniem środowisk zawodowych, odbudowywaniem tożsamości lokalnej, działaniem na rzecz dziedzictwa kulturowego. Jest twórcą marki regionalnej „miody drahimskie” i autorem koncepcji modelu animacji lokalnej „Nowa Kultura”. Na Mazurach tworzył przedsiębiorstwa społeczne oparte o ukryty potencjał lokalnych społeczności. Na Mazowszu realizował projekty animacyjne w społecznościach wiejskich, przywracając pamięć zbiorową i szacunek do historii. O 2014 działa i pracuje na Dolnym Śląsku. Koordynował współpracę Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016 z regionem Dolnego Śląska, wtedy zainicjował projekty: „Ratownicy. Niepubliczne strategie ratowania zabytków Dolnego Śląska”, „Czytanie miasta”. Obecnie współtworzy Dolnośląskie Laboratorium Kultury, wspiera lokalne społeczności w upowszechnianiu kultury, zainicjował integrację środowisk przywracających szacunek starym zaniedbanym cmentarzom i środowiska regionalistów.
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 30.08.2026 01:20
Premierowa „Noc przekroczeń” w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Nauki
W trakcie Dolnośląskiego Festiwalu Nauki będzie można obejrzeć we Wrocławiu premierę spektaklu performatywnego pt. Noc przekroczeń. Próby. Zapraszamy 16 września do budynku Wydziału Filologicznego o godz. 19.00 pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 01:00
Prądy wsteczne I Premiera Teatru Układ Formalny
Prądy wsteczne – premiera Teatru Układ Formalny we Wrocławiu! 18-20 września zapraszamy na poruszający spektakl Magdaleny Drab. To intymna opowieść o matce i córkach, dawnych konfliktach i trudnej bliskości, inspirowana dramatami psychologicznymi. Szczegóły na ukladformalny.pl. pokaż więcej »
Dodano: 01.09.2026 11:56
Weseli Ponuracy. Historia pierwszego Studenckiego Teatru Satyry we Wrocławiu – Krystyna Stoga, Michał Jędrzejewski
Poznaj niezwykłą książkę dwójki wrocławskich twórców, którzy po siedemdziesięciu latach postanowili utrwalić wspomnienia ze swoich studiów w mrocznych czasach stalinizmu. Ta poruszająca opowieść ukazuje realia terroru UB, prześladowania akademików i walkę o zachowanie godności w PRL. pokaż więcej »
Dodano: 01.09.2026 11:07
„RODZI SIĘ WOLNYM” LESZEK BUDREWICZ
W księgarni internetowej OKIS dostępna jest nowość wydawnicza - tomik poetycki Leszka Budrewicza "Rodzi się wolnym". pokaż więcej »
Dodano: 01.09.2026 10:45
Dolnośląski Konkurs Literacki o Laur Diamentowego Pióra 2026
Zapraszamy młodzież szkolną z województwa dolnośląskiego do udziału w Dolnośląskim Konkursie Literackim o Laur Diamentowego Pióra. Konkurs organizowany jest co roku, a dla laureatów przewidziane są cenne nagrody. Prace konkursowe należy przesyłać do 16 listopada 2026. pokaż więcej »
Dodano: 01.09.2026 00:00
Festiwal Realny „Dzieje się” – II Część Wrześniowej Odsłony
W dniach 1–6 września Nowa Ruda zaprasza na bezpłatny Festiwal Realny „Dzieje się”. W programie interdyscyplinarnego wydarzenia znajdą się m.in. spektakl Ireneusza Krosnego, pokazy filmowe Interreg, wystawy i regionalny jarmark. Odkryj bogactwo kultury i sztuki na ziemi kłodzkiej! pokaż więcej »
Dodano: 31.08.2026 00:00
WRZEŚNIOWY NUMER „ODRY” 9/2026
Najnowszy, wrześniowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 03:10
RYTUAŁ | EDYCJA XXIII
Festiwal Rytuał powraca pod hasłem „Dual Use”! To interdyscyplinarne wydarzenie łączy sztuki wizualne, muzykę i debaty. Artyści i eksperci zbadają, jak technologia, AI i media służą rozwojowi, ale też kontroli. Odkryj przestrzeń krytycznej refleksji o walce wolności z podporządkowaniem. pokaż więcej »