Eski – Spektakl Marty Wiśniewskiej w ramach „Teatru na faktach”
„Dziewczyny, kupiłam sobie taką obcisłą kieckę, czy osobie ze skoliozą wypada w takiej wyjść?”. Dziewczyny ze skoliozą nie noszą obcisłych ubrań i takich z odkrytymi plecami. Dziewczyny ze skoliozą zazwyczaj mają długie włosy, żeby zakryć plecy, kręgosłup. Kręgosłup może być „prosty jak struna” albo „krzywy jak paragraf”. Dziewczyny ze skoliozą noszą plastikowe albo metalowe gorsety, ściągając je tylko do kąpieli, bo nawet w nich śpią. A przecież kobiety już od dawna nie chodzą w gorsetach. Są gorsze sytuacje? Są. Ale wyobraź sobie, że przez 24 godziny na dobę jest Ci niewygodnie. Albo że za każdym razem, kiedy odkryjesz plecy i zwiążesz włosy na plaży, przeżywasz kolejny coming out.
Ciało mają wszyscy i wszyscy przeżywają je na swój sposób. Ciało w skoliozie to specyficzne doświadczenie, które można uprościć do powiedzenia „tu mam mniej, a tu mam więcej”. I tyle. Pewnie każde ciało ma coś takiego. Kanon piękna powoduje jednak, że „mniej i więcej” staje się małym, dużym lub ogromnym problemem. I choć ruchy body positive czy body neutral stają się coraz bardziej rozpoznawalne, dziewczyny ze skoliozą nadal żyją w rzeczywistości pełnej ograniczeń, nakładanych od zewnątrz i wewnątrz. Przeżywanie skoliozy u każdej bohaterki spektaklu, wiąże się z poczuciem samotności i obcości. Nie ma społeczności osób ze skrzywieniem kręgosłupa. Ile razy widziałxś osoby z odkrytym garbem na ulicy? Ile razy spotkałxś kogoś w plastikowym gorsecie ortopedycznym? I dlatego wydaje się, że jest się jedynym na świecie.
Głównym tematem spektaklu jest ciało w skoliozie. Scenariusz powstał na podstawie rozmów z kobietami posiadającymi skrzywienie boczne kręgosłupa, a także z innymi osobami, które również są pośrednio zaangażowane w ich terapię – z rodzicami, lekarzami, fizjoterapeutami. Choć historie związane ze skoliozą bohaterek mają różne oblicza, tak samo jak różne są ich skrzywienia, można odnaleźć w ich opowieściach wspólne elementy. Dotyczą one zarówno procesów terapeutycznych, jak i odczuć i emocji związanych z doświadczaniem ciała w skoliozie. Garb noszony na plecach bohaterek to w spektaklu metafora ciężaru doświadczeń związanego z chorowaniem. Choć słowa dotyczą konkretnie ciała w skoliozie, spektakl opowiada o ciele w ogóle – o uniwersalnej formie, w którą każdy i każda z nas jest „spakowany”, i z którą każdy i każda z nas musi się mierzyć, bez możliwości wyboru.
Scenariusz, reżyseria: Marta Wiśniewska
Scenografia, projekcje: Marta Czujowska
Muzyka: Magdalena Gorwa
Konsultacje ruchowe: Aleksandra Nowakowska
Reżyseria świateł: Grzegorz Kołodziej
Obsada premierowa: aktorki Wrocławskiego Teatru Pantomimy: Agnieszka Charkot, Izabela Cześniewicz, Sandra Kromer-Gorzelewska, Agnieszka Kulińska
Obsada: aktorki Teatru im. Stefana Batorego: Karolina Biedroń-Federowicz, Żaneta Górecka, Michalina Hanzel, Katarzyna Hora
Premiera: 25 czerwca 2021
Czas trwania: 75 min
Fot. Filip Wierzbicki
Marta Wiśniewska jest absolwentką reżyserii na Wydziale Lalkarskim w Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie Filia we Wrocławiu. Uczestniczka kursów: „Teatr – sztuka społeczna” oraz „Teatr na faktach” w Instytucie Grotowskiego we Wrocławiu. Współzałożycielka i aktorka Teatru im. Stefana Batorego, który zdobył wiele nagród na ogólnopolskich festiwalach teatralnych. Współzałożycielka fundacji #wszytskierodzajeteatru. Instruktorka teatralna w stowarzyszeniu Teatrowo. Asystentka reżyserki Martyny Majewskiej przy spektaklu „SŁABY ROK” – dyplomie studentów AST 2019.
Magdalena Gorwa jest absolwentką studiów magisterskich na kierunku kompozycja i teoria muzyki w Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Od 2019 roku należy do Koła Młodych Związku Kompozytorów Polskich, a także do Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej. Stypendystka Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu oraz Prezydenta Miasta Wrocławia. Brała udział w wielu kursach kompozytorskich m.in. prowadzonych przez Marka Andre, Johannesa Kreidlera, Juste Janulyte i Martę Ptaszyńską. Od początku studiów współpracuje ze środowiskiem teatralnym. Tworzy również elektroniczną muzykę eksperymentalną, w tym projekty audiowizualne wraz ze studentami Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.
Marta Czujowska to absolwentka Liceum Plastycznego we Wrocławiu. Studentka V roku scenografii w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Brała udział w wystawach: „Wysiłek Syzyfa” w Centrum Spotkania Kultur, Lublin 2019, „PQ Studio – Common Design” Praga 2019 oraz „Zmiana ustawienia. Polska scenografia teatralna i społeczna XX i XXI wieku” w Zachęcie, Narodowej Galerii Sztuki, Warszawa 2019–2020. Jako scenografka pracowała przy egzaminach na Wydziale Lalkarskim w AST we Wrocławiu m.in. przy „Śmierć Człowieka-Wiewiórki” (reż. Robert Traczyk, 2020) a także „No Fiction?” – spektaklu realizowanym w ramach Przegądu Kultury Studenckiej w Czasoprzestrzeni we Wrocławiu (reż. Magdalena Młynarczyk, 2020–2021). Od 2021 instruktorka warsztatów o tematyce plastyczno-teatralnej.
Aleksandra Nowakowska to absolwentka Wydziału Teatru Tańca w Bytomiu. Doświadczenie zdobywała w Teatrze Barakah w Krakowie, Teatrze Małym w Tychach i rezydencjach Ośrodka Praktyk Teatralnych Gardzienice. Uczestniczka rezydencji Gdańskiego Festiwalu Tańca oraz projektu „Teatr na faktach” Instytutu Grotowskiego. Interesuje się holistycznymi technikami pracy z ciałem i etnografią.
Grzegorz Kołodziej jest od lat związany z estradą. Realizator światła Teatru Muzycznego Capitol we Wrocławiu. Wcześniej realizator światła Opery Wrocławskiej. Jako reżyser świateł pracował przy egzaminach na Wydziale Lalkarskim w Akademii Sztuk Teatralnych we Wrocławiu, m.in. przy spektaklach „Król Edyp” (reż. Katarzyna Hora) i „W beczce chowany” (reż. Anna Wolszczak). Posiada szerokie doświadczenie w realizacji świateł, od małych form po superwidowiska operowe.
Spektakl dofinansowano ze środków Krajowej Izby Fizjoterapeutów.
Współpraca: Fundacja #wszystkierodzajeteatru
Organizator:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Współorganizacja:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 21.09.2026 00:00
Jesienna odsłona Festiwalu Glass breaks free
Kolejna odsłona tegorocznego festiwalu "Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu". Zapraszamy od 21 września do Laboratorium Szkła w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze. pokaż więcej »
Dodano: 18.09.2026 00:00
Places for Deliberation / Miesta na rozjímanie
Historia sztuki Europy Środkowej lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych najczęściej opisywana jest przez pryzmat awangardowego eksperymentu, rozwoju sztuki konceptualnej oraz krytyki instytucjonalnej. Znacznie rzadziej dostrzega się równolegle rozwijający się nurt refleksji nad relacją między formą, funkcją i odpowiedzialnością dzieła sztuki. Prezentowana wystawa proponuje odczytanie twórczości Zdzisława Jurkiewicza, Barbary Kozłowskiej, Liliany Lewickiej i Jerzego Rosołowicza nie jako […] pokaż więcej »
Dodano: 21.08.2026 11:44
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Zachęcamy do udziału w ogólnopolskim Turnieju Poetyckim „O Różę Różewicza”, który otwiera przestrzeń dla nowych poetyckich głosów. Do 16 października pełnoletni autorzy mogą zgłaszać niepublikowane dotąd utwory poetyckie, które oceni jury pod przewodnictwem Ewy Lipskiej. pokaż więcej »
Dodano: 22.05.2026 00:00
DIMENSIONLESSNESS OF GLASS. Wystawa pofestiwalowa w Krośnie
Zapraszamy na wystawę pofestiwalową „Dimensionlessness of Glass”, która rozpocznie się się 22 maja w Piwnicach Przedprożnych CDS na Rynku w Krośnie. Wystawa zaprezentuje dział artystek i artystów ubiegłorocznej edycji festiwalu e-Glass. Ekspzycja została przedłużona do 12 października 226. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 12:00
Laur Wrocławia dla Miesięcznika „Odra”
Wyjątkowe wyróżnienie dla dolnośląskiej kultury. Z okazji 70-lecia Towarzystwa Miłośników Wrocławia prestiżowy „Laur Wrocławia” został przyznany Miesięcznikowi „Odra”. To prestiżowe odznaczenie stanowi wyraz uznania dla pełnej pasji działalności tej wybitnej instytucji. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 11:00
Dolnośląski Klucz Sukcesu 2026
Kapituła Wyróżnienia „Dolnośląskiego Klucza Sukcesu” po raz kolejny wyłoniła laureatów tego prestiżowego konkursu. To regionalne odznaczenie promuje wybitne osobowości, firmy oraz samorządy, których sukcesy od 1997 roku stale podnoszą prestiż i rangę Dolnego Śląska. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 11:00
3. KWADRA. KSIĘŻYC ŻNIWIARZY
Sensoryczna podróż w sercu Karkonoszy. W dniach 25–26 września Schronisko Hala Szrenicka zmieni się w scenę multimedialnego projektu „3. KWADRA. KSIĘŻYC ŻNIWIARZY”. W programie koncerty muzyki elektronicznej, nocne wykłady, spotkania regionalne oraz wyjątkowy spektakl na górskim niebie. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 11:00
XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026
Zapraszamy do zapoznania się z harmonogramem wydarzeń kulturalno-edukacyjnych i integracyjnych realizowanych w ramach projektu XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026. pokaż więcej »