„Ryszard III” w reż. Pawła Świątka PREMIERA

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu wspólnie z Fundacją Teatr Polski — TP dla Sztuki oraz Instytutem im. Jerzego Grotowskiego zaprasza na premierę spektaklu Teatru Polskiego w Podziemiu „Ryszard III” w reżyserii Pawła Świątka.

„Samotność niespokojnych umysłów staje się źródłem mrocznych wizji przyszłości”.

Ryszard III Williama Shakespeare’a opowiada o zgorzkniałym lordzie, który chciałby osobiście odmienić oblicze królestwa Anglii. Stoi w cieniu, pokrzywdzony przez los doświadczeniem niespełnionej miłości, oszpecony garbem obserwuje poczynania nieudolnych bratanków, których decyzje pogrążają kraj w marazmie i chaosie. Niezgoda na obraz rzeczywistości, kreowanej przez panującego króla, popycha Ryszarda do zakulisowych działań ku zmianie…

Szekspirowska opowieść o odrzuceniu, z którego kiełkuje determinacja, to pretekst dla dyskusji o granicach przekraczanych przez szaleńców, usprawiedliwiających obsesje dobrem swoich poddanych. Skąd my to znamy? Fascynujący proces przemiany wrażliwego intelektualisty w bezwzględnego tyrana, obserwowany z bliska, może pomóc w odpowiedzi na fundamentalne pytania dotyczące ponadczasowej natury ludzi sprawujących władzę.

Dlaczego dzisiaj warto opowiedzieć historię nieszczęśliwego króla? Nie jest wykluczone, że współczesny widz paradoksalnie dostrzeże w nim bohatera pozytywnego, który poświęca iluzje i proste recepty szczęścia dla odważnych wizji przyszłości.

Poza kontekstem społecznym Ryszard III to ciągle jedna z najsłynniejszych kronik historycznych Stradforczyka. Krwawa i pełna zwrotów akcji historia domowej „wojny dwóch róż” ma potencjał dobrego filmu historycznego z domieszką metafizyki. W naszym przedstawieniu będziemy podążać drogą decyzji postaci pogrążonych w dramatycznych konfliktach rodzinnych.

Twórcy:
tłumaczenie Stanisław Barańczak
reżyseria Paweł Świątek
muzyka Olga Mysłowska
scenografia Marcin Chlanda
kostiumy Grzegorz Więckowski
asystenci reżysera Franciszek Słoniowski, Maciej Ćwieluch

Obsada:
Janka Woźnicka
Agnieszka Kwietniewska
Michał Mrozek
Dariusz Maj
Igor Kujawski
Michał Opaliński
Anastazja Kowalska (gościnnie)
Katarzyna Wuczko (gościnnie)
Bartosz Śledź (gościnnie)
Eryk Walkowiak (gościnnie)

Daty pokazów:
12 listopada, godz. 19:00, pokaz przedpremierowy kup bilet
13 listopada 2026, godz. 19:00 PREMIERA kup bilet
14 listopada 2026, godz. 19:00, pokaz premierowy k up bilet
15 listopada 2026, godz. 17:00, pokaz premierowy kup bilet

Miejsce:
Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego,
ul. Księcia Witolda 62, Wrocław
(Piekarnia Żywa Kultura)

Bilety w cenie: od 40 do 150 zł do nabycia na www.teatrpolskiwpodziemiu.pl/pl/repertuar#listopad

Współfinansowane przez Gminę Wrocław

Projekt jest wspófinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Koprodukcja:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu
Fundacja Teatr Polski — TP dla Sztuki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu

Partnerzy:

Patronat medialny:

Scena Ukraińska. Sezon IV 2026/2027

Scena Ukraińska, pod artystyczną opieką niezależnego teatru GAS, rozpoczęła swoją działalność w 2023 roku przy Instytucie Grotowskiego we Wrocławiu. Prezentuje dorobek ukraińskich artystek i artystów w obszarze teatru i sztuk performatywnych. Bezpośrednią inspiracją dla powołania Sceny Ukraińskiej była przymusowa emigracja ukraińskich artystów spowodowana pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę w 2022 roku i systematycznym niszczeniem ukraińskiej kultury. Językiem sceny będzie ukraiński, ale wszystkie spektakle, warsztaty i performanse będą oferować napisy w języku polskim. Dzięki temu scena jest miejscem spotkania wrocławskich społeczności, a także wzmocnia głos mniejszości ukraińskiej w mieście. Ambicją sceny w pierwszym sezonie działalności było stworzenie warunków do rozpowszechniania współczesnej, młodej i niezależnej sztuki ukraińskiej, a tym samym umożliwienie przebywającym na emigracji artystkom i artystom zachowania i kultywowania tożsamości narodowej.

Zapraszamy do kontaktu wszystkich artystów i aktywistów zainteresowanych współtworzeniem Sceny Ukraińskiej: teatrgas.ua@gmail.com

Ми створюємо вистави надихаючись нашими друзями – митцями і мисткинями, захисницями і захисниками всіх професій, котрі щодня обороняють нас на фронті і дають нам можливість виступати в Європі без російських ракет.
Софія Оніщенко, незалежний театр GAS

Українська сцена під художнім керівництвом незалежний театр GAS, що розпочала свою діяльність у 2023 році в Інституті Гротовського у Вроцлаві, представлятиме досягнення українських митців у галузі театрального та перформативного мистецтва. Безпосереднім натхненням для створення української сцени стала вимушена еміграція українських митців, спричинена повномасштабним вторгненням Росії в Україну у 2022 році та систематичним знищенням української культури. Мовою сцени буде українська, але всі вистави, майстер-класи та перформанси будуть супроводжуватися субтитрами польською мовою. Таким чином, сцена має потенціал стати місцем зустрічі спільнот Вроцлава та зміцнити голос української меншини в місті. Амбіція сцени у своєму першому сезоні роботи полягає у створенні умов для поширення сучасного, молодого та незалежного українського мистецтва, що дозволить митцям у еміграції зберігати та культивувати свою національну ідентичність.

Запрошуємо до контакту всіх артистів і активістів зацікавлених спільним будування української сцени. Електронна пошта: teatrgas.ua@gmail.com

PROGRAM 2026:

12–13.11.2026, Jutro 10 lat temu | Завтра 10 років тому
Spektakl niezależnego teatru GAS| Вистава незалежного театру GAS
W ramach IV sezonu Sceny Ukraińskiej | В рамках IV сезону Української Сцени
Czytaj więcej

6 i 9.11.2026, Pora wyjeżdżać. Pora zostać | Час їхати. Час залишатися
Pokaz finałowy polsko-ukraińskiego teatralnego laboratorium emigracji
Фінальний показ польсько-української театральної лабораторії еміграції
Czytaj więcej

29–30.10.2026, Słodko-kwaśny | Кисло-солодкий
Spektakl niezależnego teatru GAS | Вистава незалежного театру GAS
W ramach IV sezonu Sceny Ukraińskiej | В рамках IV сезону Української Сцени
Czytaj więcej

24–25.10.2026, Antologia | Антологія
Spektakl niezależnego teatru GAS | Вистава незалежного театру GAS
W ramach IV sezonu Sceny Ukraińskiej | В рамках IV сезону Української Сцени
Czytaj więcej

Organizator:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego

Współorganizator:

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Prezentacja książki Artura Ławniczaka „Państwowotwórcze związki Czech z innymi krajami”

Spotkanie autorskie z Arturem Ławniczakiem wokół książki „Państwowotwórcze związki Czech z innymi krajami”. Autor przedstawi historię łączenia się państw, od antycznych amfiktionii i średniowiecznej Rzeszy po Konfederację Helwecką, która zainspirowała Ojców Założycieli USA. Skupi się na strukturach współtworzonych przez Czechów poza Bohemią, zwłaszcza na związku z Rzeszą, jego wpływie na czeską kulturę i politykę oraz na tym, jak niemiecki nacjonalizm, aż po narodowy socjalizm, zakwestionował prawo Czechów do istnienia. Dowiemy się też, dlaczego naród ten mimo wszystko przetrwał.

Spotkanie poprowadzi Mirosław Jasiński

„Zagadnienie łączenia się krajów, kojarzone współcześnie przede wszystkim z federalizacją, ma swoją wielowiekową tradycję. Wszak w starożytności pojawiły się helleńskie amfiktionie, a w wiekach średnich, obok niezwykle skomplikowanej, wieloszczeblowej Rzeszy/Cesarstwa Rzymskiego (Narodu Niemieckiego), takie międzypaństwowe twory jak Liga Lombardzka czy Hanza. Jednakże większe znaczenie od tych ostatnich prawnopolitycznych bytów dla postantycznych dziejów Europy oraz świata ma również osadzona w mediewalnej tradycji Konfederacja Helwecka, która, obok stworzonej już w nowożytności jak najbardziej konfederacyjnej Republiki Siedmiu Zjednoczonych Prowincji Niderlandzkich, stała się inspiracją dla Ojców Założycieli USA”.

Fragment Wstępu

„Zasadniczo współtworzone na przestrzeni stuleci przez Czechów wykraczające poza właściwą Bohemię państwowoprawne struktury możemy podzielić na dwie podstawowe kategorie. Do pierwszej zaliczymy te, które zostały oparte na słowiańskości, a do drugiej – pozostałe. Wśród tych ostatnich niewątpliwie wyróżnia się połączenie z Rzeszą, przez swą wielowiekowość wywierające potężny kulturowo-polityczny wpływ na najdalej (obok Słoweńców) położony na zachód słowiański naród, którego elita przez stulecia marzyła o odgrywaniu poważnej, a nawet kluczowej roli w Cesarstwie. Skończyło się to tym, że rozbudzony niemiecki nacjonalizm zaczął kwestionować prawo Czechów do istnienia, bo przecież »małe narody kreują niepotrzebne problemy, zbędnie komplikujące Wielką Politykę«. Tym niemniej Czesi przetrwali i to, kulminujące w narodowym socjalizmie zagrożenie, bo przecież sztukę przetrwania, jak się wydaje, opanowali w niezwykle solidnym zakresie”.

Fragment Zakończenia

Artur Ławniczak – dr hab. nauk prawnych, Katedra Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Wrocławskiego. Autor monografii, m.in. Finansowanie partii politycznych (2001), Prawowitość aktualnej postaci państwa polskiego (2007), Ustroje polityczne państw latynoamerykańskich (2008), Istota władzy państwowej i jej formy (2010), Monarchiczne i republikańskie głowy państwa w Europie (2011), Losowanie w sferze publicznej między wróżeniem a głosowaniem (2012), Geneza Konstytucji (2015), a także innych publikacji naukowych poświęconych w szczególności podstawom demokracji, konstytucjonalizmowi i legitymizacji władzy. Członek korespondent zespołu redakcyjnego „Nouvelle École”.

Książka wydana została przez Oficynę Wydawniczą Atut oraz Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu
Podczas spotkania można będzie nabyć publikację

Organizator:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

„Kabaret Nieautoryzowany – Wrocław mówi Waligórskim” PREMIERA

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu wraz ze Stowarzyszeniem „Artyści Na Bruku” zaprasza na premierę spektaklu „Kabaret Nieautoryzowany – Wrocław mówi Waligórskim”, która odbędzie się 14 listopada 2026 r. o godz. 19:00 na Scenie Teatru Na Bruku przy CAL Ołtaszyn. Spektakl w reżyserii Bogdana Michalewskiego został przygotowany przez Teatr ze Społecznością Ołtaszyna.

14 listopada 2026, godz. 19:00 PREMIERA
Scenariusz i reżyseria: Bogdan Michalewski
Wykonanie: Teatr ze Społecznością Ołtaszyna

Tym razem punktem wyjścia spektaklu nie jest wyłącznie historia Ołtaszyna, lecz twórczość jednego z najbardziej charakterystycznych wrocławskich satyryków i poetów – Andrzeja Waligórskiego. Jego teksty zostały oddane w ręce kolejnych pokoleń i skonfrontowane z rzeczywistością roku 2026. Gdy zadamy pytanie, co się stanie, gdy teksty Andrzeja Waligórskiego sprzed kilkudziesięciu lat, w sposób humorystyczny przedstawiający rzeczywistość, przedstawimy w naszych realiach, okaże się, że niektóre wyglądają tak, jakby zostały napisane… w zeszły czwartek, czyli są ciągle niepokojąco aktualne. Z tego swoistego spotkania powstał „Kabaret Nieautoryzowany – Wrocław mówi Waligórskim” Teatru ze Społecznością Ołtaszyna, w reżyserii Bogdana Michalewskiego. Nie będzie to zatem akademia ku czci, ani rekonstrukcja dawnego kabaretu. Twórcy implementowali jego teksty w naszą współczesność – świat urzędów, procedur, komunikatów, narodowych przywar, nowych technologii, sztucznej inteligencji. Nie pytają dlaczego Waligórski jest jeszcze aktualny, ale „dlaczego rzeczywistość wciąż tak bezczelnie go cytuje.” Na scenie spotkają się różne pokolenia – zarówno ci, którzy pamiętają rzeczywistość Waligórskiego, jak i młodzi, którzy dopiero go odkrywają.

Spektakl przygotowuje Teatr ze Społecznością Ołtaszyna na Scenie Teatru Na Bruku przy CAL Ołtaszyn, prowadzonej przez Fundację Art&Flow, w koprodukcji Stowarzyszenia „Artyści Na Bruku” i Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu, przy dofinansowaniu Samorządu Województwa Dolnośląskiego oraz Gminy Wrocław.

Producenci i organizatorzy:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Stowarzyszenie „Artyści Na Bruku”

Realizacja artystyczna: Teatr ze Społecznością Ołtaszyna

Spektakl współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego oraz ze środków Gminy Wrocław, www.wroclaw.pl

Dolnośląskie Salony Muzyczne listopad/grudzień 2026

Formuła koncertów cyklu Dolnośląskie Salony Muzyczne wzorowana jest na niemalże zanikłej już tradycji dziewiętnastowiecznych salonów muzycznych. Organizowane przez szlachtę i elitę finansową były zarówno wydarzeniem kulturalnym, jak spotkaniem towarzyskim. To właśnie tam zbierali się przedstawiciele sztuki, polityki i biznesu. Rozmawiano o nowych myślach, konfrontowano idee i nawiązywano kontakty. Dla muzyków była to okazja do zaprezentowania się melomanom i mecenasom. To właśnie w salonach zaczynały się kariery największych dziewiętnastowiecznych wirtuozów.

DSM zostały stworzone w dwóch zasadniczych celach. Pierwszym z nich jest odrodzenie tradycji koncertów salonowych, dzięki którym publiczność miała możliwość obcować z muzyką klasyczną w nieco mniej formalny sposób, niż ma to miejsce na wielkich salach koncertowych. Dzięki temu twórczość Bacha, Mozarta i innych geniuszy była ludziom przystępniejsza, bardziej zrozumiała, a przez to bliższa. Drugim założeniem jest integracja muzycznego środowiska Dolnego Śląska oraz Saksonii na poziomie instytucjonalnym oraz personalnym. Jedną z tradycji salonowych było również zapraszanie na występy muzyków-amatorów. W związku z tym DSM angażuje w swoich koncertach i wspiera w rozwoju artystycznym utalentowanych muzycznie przedstawicieli różnych zawodów.

Muzyka gór

Z okazji 150 rocznicy urodzin Mieczysława Karłowicza sięgamy po muzykę związaną z tym co kochał, co było źródłem jego natchnienia oraz przez co stracił życie – z górami.

Tatry były inspiracją całej Młodej Polski. Echa góralskich tańców i pieśni można usłyszeć nie tylko w utworach wokalnych, ale również fortepianowych (fortepianowe transkrypcje na cztery ręce popularnych pieśni góralskich I. J. Paderewskiego; Mazurki K. Szymanowskiego). Oprócz tego poeci, natchnieni pięknem krajobrazów tworzyli wiersze, które później były materiałem wielu genialnych kompozycji (Mów do mnie jeszcze M. Karłowicza). Tatry nie były jednak jedynymi górami opiewanymi w sztuce. Karkonosze również inspirowały pisarzy, jak choćby Carla Hauptmanna, oraz muzyków, w tym Annę Teichmüller, której kompozycje zostaną zaprezentowane.
W programie utwory fortepianowe, wokalne i skrzypcowe.

Wykonawcy:
Jerzy Owczarz – fortepian
Magdalena Gąsior – skrzypce
Marek Kaczmarczyk – tenor
Anna Kopytko – mezzosopran (tu może być zmiana na Magdalenę Wachowską. Proszę dopytać przed publikacją plakatu)

LISTOPAD:

11 listopada 2026, godz. 17.00
Miejski Ośrodek Kultury i Sztuki w Oleśnicy
Kochanowskiego 4, Oleśnica

14 listopada 2026, godz. 18.00
Dolnośląska Izba Lekarska
ul. Kazimierza Wielkiego 45, Wrocław

21 listopada 2026, godz 16.00
Centrum Kultury i Rekreacji w Lądku-Zdroju
plac Staromłyński 5, Lądek-Zdrój

22 listopada 2026, godz 16.00
Ośrodek Kultury w Zawidowie
ul. Zgorzelecka 39, Zawidów

GRUDZIEŃ:

4 grudnia 2026, godz. 19.00
Obornicki Ośrodek Kultury
ul. Dworcowa 43, Oborniki Śląskie

Program

Ignacy Jan Paderewski
– “W murowanej piwnicy”, op. 12 nr 1 z “Album tatrzańskie” [4:00]

Anna Teichmuller
– “Ellen’s Wiegenlied”, op. 44 nr 6 [1:00]

Mieczysław Karłowicz
– „Z nową wiosną” [3:00]
– „Zasmuconej” [3:00]
– „Mów do mnie jeszcze” [3:00]

Karol Szymanowski
– “Jestem i płaczę” [5:00]

Stanisław Moniuszko
– “Szumią jodły” [6:00]

Anna Teichmuller
– Wiegenlied [2:00]

Jan Stefani
– aria Stacha z opery „Krakowiacy i górale”

Anna Teichmuller
– Kleine Suite für Klavier und Violine; cz. I i II [2:00]

Ignacy Jan Padererewski
– sonata skrzypcowa op. 13; cz. III Allegro molto quasi presto [10:00]

Mieczysław Karłowicz
– koncert skrzypcowy D-dur, op. 8, cz. III: Finale Vivace assai [8:00]

Projekt jest współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Współorganizator:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

„Dzień Pamięci i Pojednania”

Dzień Pamięci i Pojednania 2026 to uroczyste wydarzenie o charakterze religijnym, kulturalnym i naukowym, które odbędzie się w sobotę, 14 listopada 2026 roku we Wrocławiu. Program został podzielony na dwie wyraźne części: poranną – modlitewno-artystyczną oraz popołudniową – o charakterze seminaryjnym i dyskusyjnym.

Część poranna: Pamięć i muzyka organowa

Uroczystości rozpoczną się o godzinie 09:30 w Kościele pw. Świętego Marcina przy ul. św. Marcina 67/68. Odprawiona zostanie tam Msza Święta celebrowana przez ks. dr. Mariana Kowalskiego. Nabożeństwo poświęcone będzie pamięci zmarłych członków klubu, ze szczególnym uwzględnieniem osób pożegnanych w ostatnim roku: Anny Ziemeckiej, Andrzeja Króla oraz Wojciecha Sicińskiego. Oprawę muzyczną liturgii zapewni Monika Krafforst.

Bezpośrednio po mszy, o godzinie 10:15, w tej samej świątyni rozpocznie się koncert organowy i chóralny, który poprowadzi Izabella Starzec. Przy organach zasiądzie Monika Krafforst, a przed publicznością zaprezentuje się Staromiejski Chór Osiedlowy przygotowany przez Joannę Klimowicz i Annę Dorotę Władyczkę. W programie koncertu znajdą się dzieła klasyczne klasyków muzyki organowej (Moritz Brosig, Felix Mendelssohn-Bartholdy, Wilhelm Rudnick) oraz prapremiera utworów Amelii Mleczko – „Miłość w Naturze Boga” oraz „Hetman” do słów Angelusa Silesiusa.

Część popołudniowa: Dialog, historia i debata naukowa

Po przerwie obiadowej o godzinie 12:00, uczestnicy przeniosą się do Centrum Duszpasterskiego Archidiecezji Wrocławskiej przy ul. Katedralnej 4 (I piętro, sala 13). Ta część ma wymiar intelektualny i skupia się wokół tematyki pojednania międzynarodowego, integracji europejskiej oraz relacji Polski z sąsiadami.

Sesja seminaryjna I (12:30 – 13:20): Prowadzona przez prof. Michała Bartoszewicza, otworzy wystąpienie Anny Doroty Władyczki z wrocławskiego KIK-u. Następnie głos zabierze prof. Krzysztof Ruchniewicz, analizując historyczną rolę Niemiec w integracji Polski z Europą, a dr Tomasz Skonieczny z Fundacji „Krzyżowa” przybliży wkład organizacji pozarządowych w przygotowanie polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie. Sesję zamknie dyskusja.
Sesja seminaryjna II (13:40 – 14:20): Prowadzona przez Marynę Czaplińską z Warszawy, skupi się na praktycznych aspektach współczesnego dialogu. Monika Kłoszczyk opowie o międzynarodowych spotkaniach młodzieży w Krzyżowej, natomiast Jan Andrzej Dąbrowski (Kolegium Europy Wschodniej) poruszy trudny i ważny temat dróg i bezdroży pojednania polsko-ukraińskiego w XX wieku.
Panel dyskusyjny (14:40 – 16:00): Zwieńczeniem dnia będzie debata ekspercka pt. „Rola organizacji społecznych w procesie pojednania między narodami”. Rozmowę poprowadzi Łukasz Burzyński (KIK Wrocław), a udział w niej wezmą dotychczasowi prelegenci: Maryna Czaplińska, Jan Andrzej Dąbrowski, dr Tomasz Skonieczny oraz Monika Kłoszczyk.

Projekt charakteryzuje się szeroką współpracą instytucjonalną – partnerami wydarzenia są m.in. Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu, Fundacja „Krzyżowa”, Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego oraz Rada Osiedla Wrocław Stare Miasto. Przedsięwzięcie jest współfinansowane ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego, a organizatorzy kierują również specjalne podziękowania za wsparcie dla Doroty Jarodzkiej-Śródki.

Michał Pietrzak 96_26 TERYTORIA

Zapraszamy na jubileuszową wystawę i koncert na zakończenie sezonu.
Wystawę zorganizowano w 30. rocznicę wystaw: Michał Pietrzak „Inne spojrzenie” i Jarosław Kujda „Teraz”, których otwarcie miało miejsce w 5 października 1996 roku w Muzeum Filumenistycznym w Bystrzycy Kłodzkiej.

Michał Pietrzak 96_26 TERYTORIA
6 listopada 2026 – 10 stycznia 2027

Wernisaż: 14 listopada 2026, godz. 17:00
MUZEUM FILUMENISTYCZNE
Mały Rynek 1, Bystrzyca Kłodzka

Koncert na zakończenie sezonu
MIKRO ORCHESTRA
Jarosław Kujda, Paweł Janicki, Małgorzata Kujda, Tomasz Procków, Mariusz Jura
14 listopada 2026, godz. 18:00
MUZEUM FILUMENISTYCZNE
Mały Rynek 1, Bystrzyca Kłodzka

Michał Pietrzak mapuje terytorium, geometryzując je spojrzeniem. Samo kadrowanie nie jest tak niewinne, jak mogłoby się wydawać. Defragmentując, determinuje ono przestrzeń – wydzielając terytorium, narzuca jego wizję. Odtąd widzimy tak, jak artysta, ale nie widzimy tego, co subiektywnym gestem usunął poza obręb naszego widzenia. Oczywiście medium wyostrza szczegóły, ale równocześnie marginalizuje te na obrzeżach, strącając je w niewidzialność. Artysta gestem i spojrzeniem powołuje rzeczy do widzenia, równocześnie unicestwiając inne. Dzieli i rządzi. Czy da się złagodzić, zneutralizować tę przemocową, upolitycznioną wizję terytorium?

Gdy terytorium pojawia się w orbicie sztuki współczesnej, przede wszystkim kojarzy się z wielokrotnie adaptowaną powieścią Michela Houellebecqa La carte et le territoire. Tytułowy bohater, artysta Jed Martin, odnosi w niej sukces, wystawiając wierne (sic) fotografie map Michelina. Kolejne oczywiste odniesienie to opowiadanie Jorge Luisa Borgesa O ścisłości w nauce, w którym narrator rekonstruuje bajkę o starożytnym cesarstwie kartografów, tworzących mapy tak wierne rzeczywistości, że ostatecznie czyniące odwzorowane krainy niepotrzebnymi. W obu przypadkach powraca pytanie o relację mapy i terytorium. Czy mapa jest zaledwie wtórna wobec terytorium – jako symboliczne, schematyczne czy umowne przedstawienie fizycznej, namacalnej przestrzeni – czy może uprzednia i bardziej istotna, będąc sposobem myślenia o tej przestrzeni, modelem albo wizerunkiem, który ją zakłada, lecz się z nią nie pokrywa? W przypowieściach przyjmuje się milcząco, że samo terytorium jest zastanym, jakby naturalnym, faktem. Tymczasem stanowi zaledwie umowną namiastkę fizycznej przestrzeni, wydzieloną na mocy czyjejś decyzji; kolejny ludzki konstrukt, któremu na różne sposoby nadajemy pozory obiektywności.

Michał Pietrzak przechwytuje terytorium, wprowadzając w intencjonalnie wykadrowane fragmenty przestrzeni abstrakcyjne luki, które do terytorium nie należą, które terytorium rozszczelniają. Taki gest, bazując na terytorium, równocześnie je kwestionuje. Zwraca też uwagę na złudność postrzegania (jak i samej sztuki) – mówi o tym, że z daleka i na obrazie czy w przedstawieniu widok jest piękny (a wszystko zgadza się z terytorium), natomiast z bliska, w fałdach rzeczywistości, widać inaczej i co innego.

Agnieszka Bandura / Terytoria. Próba przejęcia. O pracach Michała Pietrzaka [fragment]

Wystawie towarzyszy katalog poświęcony twórczości Michała Pietrzaka, prezentujący prace artysty oraz teksty przybliżające jego dorobek i artystyczne poszukiwania. Publikacja stanowi uzupełnienie ekspozycji i pozwala na głębsze poznanie prezentowanych dzieł. Jej współwydawcą jest Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu (OKiS).

Michał Pietrzak. Urodzony w Bystrzycy Kłodzkiej. Mieszka i pracuje we Wrocławiu. Doktor sztuki. Absolwent Wydziału Grafiki i Sztuki Mediów Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, Wyższego Studium Fotografii w Jeleniej Górze oraz Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej. Laureat Nagrody im. prof. Witolda Skulicza na Międzynarodowym Triennale Grafiki w Krakowie oraz Stypendium Województwa Dolnośląskiego. Wyróżniony w konkursie Nagroda Roku ZPAP Wrocław. Nagrodzony Odznaką Honorową „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego”. Artysta, architekt, pedagog. Prezes Okręgu Dolnośląskiego Związku Polskich Artystów Fotografików oraz członek Związku Polskich Artystów Plastyków. Swoją twórczość prezentował wielokrotnie w kraju i za granicą na wystawach indywidualnych i zbiorowych oraz w licznych publikacjach. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Stowarzyszenia Międzynarodowego Triennale Grafiki w Krakowie, Fundacji Sztuki Współczesnej In Situ, Miasta Wrocławia oraz kolekcjach prywatnych. W swoich działaniach poszukuje swoistego rodzaju kompromisu pomiędzy czysto konceptualnymi a formalnymi środkami wyrazu, między którymi stawia znak równości. Wychodzi daleko poza granice klasycznie pojmowanej fotografii. Traktuje ją instrumentalnie. Łączy z innymi mediami, nadając obrazowi wysublimowaną wielowymiarowość w przestrzeni i czasie.

www.facebook.com/michpietrzak
www.instagram.com/michpietrzak
www.michalpietrzak.pl

ORGANIZATORZY:
Muzeum Filumenistyczne / www.muzeum-filumenistyczne.pl
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu / www.okis.pl

PATRONAT MEDIALNY:
Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu / www.asp.wroc.pl
Pismo Artystyczne Format / www.format.asp.wroc.pl
Związek Polskich Artystów Plastyków Okręg Wrocławski / www.zpap.wroclaw.pl

WYDAWCY:
Muzeum Filumenistyczne / www.muzeum-filumenistyczne.pl
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu / www.okis.pl
Redakcja katalogu: Olena Matoshniuk, Michał Pietrzak
Teksty: Karolina Jaworska, Piotr Jakub Fereński
Tłumaczenie i korekta: Marta Szymczakowska
Projekt graficzny: Grzegorz Gajos

Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026

Zapraszamy do zapoznania się z harmonogramem wydarzeń kulturalno-edukacyjnych i integracyjnych realizowanych w ramach projektu XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026.

LISTOPAD 2026

14 listopada 2026 roku o godzinie 16:00 na Zamku Międzylesie odbędzie się spektakl teatralny „Dziady” w reżyserii Danuty Gołdon-Legler. Wydarzenie zostanie wystawione w ramach XXXVII Polsko-Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej, a na scenie obok reżyserki wystąpią Agnes Małecka, Damian Jankowski, Jakub Klich oraz Kacper Rosanowski, prezentując oprawę muzyczną Marka Banaszczyka i scenografię Andrzeja Prokopa.

18 listopada 2026 roku w Opolu odbędzie się uroczyste otwarcie Ławki Havla – wyjątkowego symbolu wolności, dialogu i demokracji, upamiętniającego wybitnego czeskiego pisarza i prezydenta Václava Havla. Wydarzenie rozpocznie się o godzinie 13:00 w Sali Musioła w opolskim Ratuszu, a o godzinie 14:00 nastąpi przejście na Mały Rynek, gdzie zaplanowano oficjalne przecięcie wstęgi.

21 listopada 2026 roku o godzinie 17:00 w ROK „Stara Kopalnia” w Wałbrzychu odbędzie się spektakl „Trzy ❤️ Fredro” w inscenizacji Danuty Gołdon-Legler. Wydarzenie, przygotowane w 170. rocznicę pobytu komediopisarza na Śląsku i we Wrocławiu, zaprezentuje oprawę muzyczną Pietro Mascagniego, a na scenie wystąpią Danuta Gołdon-Legler, Agnieszka Małecka, Damian Jankowski, Jakub Klich oraz Kacper Rosanowski.

22 listopada 2026 roku o godzinie 17:00 w Centrum Kultury w Bolkowie odbędzie się spektakl „Trzy ❤️ Fredro” w inscenizacji Danuty Gołdon-Legler. Wydarzenie, przygotowane w 170. rocznicę pobytu kultowego komediopisarza na Śląsku i we Wrocławiu, zaprezentuje oprawę muzyczną Pietro Mascagniego, a na scenie wystąpią Danuta Gołdon-Legler, Agnieszka Małecka, Damian Jankowski, Jakub Klich oraz Kacper Rosanowski.

PAŹDZIERNIK 2026

Wernisaż poplenerowy Międzynarodowego Pleneru Artystycznego „In Memoriam”, poświęcony pamięci zmarłych dolnośląskich artystów – Lucyny Wierzbickiej oraz Zdzisława Szpaka – odbędzie się 1 października 2026 roku o godzinie 15:00. Wydarzenie będzie miało miejsce w MBP-CK Filia nr 4 „Witold” (Szyb Witold) przy ul. Traugutta 12 w Boguszowie-Gorcach.

Oboje twórcy byli uznanymi artystami plastykami oraz aktywnymi członkami Dolnośląskiego Oddziału Związku Artystów Plastyków. Wernisaż stanowi oficjalne podsumowanie pleneru i upamiętnienie ich bogatego wkładu w kulturę regionu.

Prezentacja wernisażu podsumowującego Międzynarodowy Plener Artystyczny „In Memoriam Lucyny Wierzbickiej i Zdzisława Szpaka” w ramach XXXVII Polsko-Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej ,,Bądźmy Rodziną”.

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu, Klub Muzyki i Literatury we Wrocławiu oraz Fundacja literacka „Jak podanie ręki” zapraszają na wyjątkowe wydarzenie artystyczne, które odbędzie się 14 października 2026 roku o godz. 18:00 (wstęp wolny).

Głównym punktem wieczoru będzie prezentacja zbioru wierszy Piotra Chrzczonowicza pt. „A ptakom śpiewały muzy / Y las Musas cantaron a los pájaros”. Spotkanie poprowadzi Julian Golak.

WRZESIEŃ 2026

W dniach 6–8 września 2026 roku odbędą się XXXVII Polsko-Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy rodziną”. W ramach tego wyjątkowego wydarzenia publiczność będzie miała okazję wysłuchać koncertów Teatru William-Es, które zagoszczą w przepięknych świątyniach Ołomuńca, Búču oraz Budapesztu.

Harmonogram nadchodzących koncertów prezentuje się następująco:

06.09.2026 r. – Katedra w Ołomuńcu
07.09.2026 r. – Búč (w tym koncert w kościele pw. św. o. Pio)
08.09.2026 r. – Katedra św. Stefana w Budapeszcie

SIERPIEŃ 2026
Zapraszamy na dwa koncerty z cyklu „Letni Ogród Teatralno-Koncertowy” , które odbędą się w dniach 29 sierpnia 2026 r. w Stroniu Śląskim i 30 sierpnia 2026 r. w Kudowie-Zdroju. Wystąpią Danuta Gołdon-Legler, Adrian Misiura i Kacper Rosanowski.

22 sierpnia 2026, godz. 17.00
Zamek Międzylesie
Plac Wolności 42, Międzylesie

16 sierpnia 2026, godz. 16.00
Centrum Kultury i Rekreacji w Lądku-Zdroju
Plac Staromłyński 5, Lądek-Zdrój

MARZEC 2026