ODRA W WERSJI ELEKTRONICZNEJ

Miesięcznik Odra do czytania w wersji elektronicznej na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl

Odra” to pismo wydawane przez Instytut Książki i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Ukazuje się od 1961 roku. W latach 70. pismo zaskarbiło sobie uznanie odkrywaniem „białych plam” najnowszej historii (przez m.in. K. Moczarskiego, H. Krall), tocząc często boje z cenzurą; obecnie kontynuuje zainteresowanie różnymi meandrami historii i kultury.

E-KIOSK

NEXTO.PL

 

Dolnośląski Klucz Sukcesu dla Miesięcznika Odra!

Z radością informujemy, że Miesięcznik Odra, który wydajemy wraz z Instytutem Książki, został uhonorowany Dolnośląskim Kluczem Sukcesu za rok 2020 za  wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki. Nagroda ta przyznawana jest przez Stowarzyszenie na Rzecz Promocji Dolnego Śląska.

W tym roku Laureatami Nagrody zostali także:

Największa osobowość w promocji regionu
* Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Simon
Za wybitne osiągnięcia w pracy naukowej i dydaktycznej
* Prof. dr hab. inż. Tadeusz Trziszka
Za wybitne osiągnięcia w kulturze i sztuce
* Miesięcznik „Odra”
Za wybitne osiągnięcia w działalności samorządowej
* Ryszard Pacholik
* Antoni Kopeć
Dla najlepszej dolnośląskiej organizacji pozarządowej
* Dolnośląska Izba Lekarska
Dla najlepszego przedsięwzięcia turystycznego lub organizatora masowych imprez rekreacyjnych i sportowych
* Muzeum Ceramiki w Bolesławcu
* Kopalnia Złota w Złotym Stoku
Dla dolnośląskiej firmy najlepiej współpracującej ze społecznością lokalną
* Toyota Motor Manufacturing Poland Sp. z o.o.
Wyróżnienia specjalne
* Dla Prezydenta Wałbrzycha dr n. med. Romana Szełemeja za wybitne osiągnięcia w działalności samorządowej

 

W STYCZNIOWEJ ODRZE

UŚCIŃSKA: Poręczny wróg władzy • PŁOMIŃSKI o Bliskim Wschodzie BACHMANN: Polska/Niemcy 1989–1991 • Nowy przekład ULISSESA • CZYŻOWA o blokadzie Leningradu • Grzechy Jeleny Czyżowej w ZSRR • Listy: GRYDZEWSKI – SŁONIMSKI • CZERNIAWSKI: Poezja i prawda • Głos o antologii Awangarda • ARMITAGE, RÓŻYCKI: Wiersze • 8 Arkusz

 

SPIS TREŚCI:

2 Bożena Uścińska: PORĘCZNY WRÓG W CZASACH WYBORÓW

7 AROMAT NAFTY I GAZU Z Krzysztofem Płomińskim rozmawia Piotr Gajdziński

13 Klaus Bachmann: TRANSFORMACJA W KRZYWYM ZWIERCIADLE

17 Marek Orzechowski: NATO STARE, ALE CZY JARE?

20 Viktor Grotowicz: GEJ KOSZMAREM KIBOLA

24 Tomasz Różycki: WIERSZE

26 Witold Turant: ANDRUCHOWYCZA I ŻADANA ROZMOWY Z DIABŁEM

33 Jelena Czyżowa: MOJA PAMIĘĆ O BLOKADZIE

36 Tadeusz Klimowicz, Ewa Komisaruk: CZTERY GRZECHY JELENY CZYŻOWEJ

40 Demian Fanszel: WYKŁAD DLA SIEBIE

44 Vladimir Stockman: WIERSZE

46 Anna Augustyniak: REALISTA I NIEZŁOMNY, CZYLI O SŁONIMSKIM I GRYDZEWSKIM

51 Florian Śmieja: UTARCZKA Z ZYGMUNTEM NOWAKOWSKIM

53 Adam Czerniawski: POEZJA I PRAWDA

54 Jakub Skurtys: KLĄTWA PROMETEUSZA (przy antologii Awangarda…)

62 James Joyce: ULISSES

68 Jacek Gutorow: WYZNANIE TŁUMACZA. Wiersze Simona Armitage’a

72 Henryk Waniek: ZAKRZYWIENIE

74 Radosław Wiśniewski: WIERSZE

76 Anna Wojciechowska-Ruppert: EMMA KUNZ, KOMODERNISTKA

80 Agnieszka Kłos: WSZYSCY JESTEŚMY MATERIAŁEM BADAWCZYM

84 STARAM SIĘ WYKREOWAĆ INTYMNĄ SYTUACJĘ Z Nielsem Rønsholdtem rozmawia Monika Pasiecznik

87 Agnieszka Lniak: NAZWALIŚMY TO SĄSIEDZTWEM

89 Marcin Adamczak: TERMINATOR: OPOWIEŚĆ O CZASIE

91 Jacek Sieradzki: CONFITEOR

93 Wiesław Saniewski: WOLNY STRZELEC POD NADZOREM c.d.

95 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: KOLACJA U CIOCI CECYLII

96 Renata Głowacka: FRANCIS BACON W BIBLIOTECE

98 Mariusz Urbanek: POLAK. NOWY FILM MARTINA SCORSESE

100 Urszula Kozioł: Z POCZEKALNI

NAD KSIĄŻKAMI

102 Wojciech Kaliszewski: WIERSZE Z CHLEBEM I DESZCZEM

104 Paweł Mackiewicz: W POCHODZIE

105 Mieczysław Orski: PIEŚŃ RAŻONEGO KSIĘŻYCEM

107 Piotr Michałowski: KONSERWATYZM I SCENA PONOWOCZESNA

114 Jacek Uglik: NIE MYŚLICIEL, LECZ FOTOGRAF

110 Iza Jóźwik: HISTORIA POLSKIEGO KOPCIUSZKA

115 W OFICYNIE

116 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO

117 SYGNAŁY: NYFF, TOAST POLSKO-GRUZIŃSKI, FILMY W COTTBUS

128 WERNISAŻE

130 INFORMACJE, KOMENTARZE

135 8 Arkusz: NA DOBRY POCZĄTEK

Różewicz Open Festiwal

 Różewicz Open Festiwal w tym roku trwał będzie od 9 do 14 października. To największe wydarzenie artystyczne poświęcone twórczości braci Różewiczów – Janusza, Stanisława i Tadeusza. Organizowane jest w Radomsku, w mieście, gdzie spędzili młodość. To tu rodziły się ich twórcze inspiracje. Sercem festiwalu jest Miejski Dom Kultury.

 

Przez lata festiwal zdobył sobie markę, uznanie i wierną publiczność. W tym roku zdecydowano się na poszerzenie formuły. Osią tegorocznej edycji będzie konfrontacja tekstów głównego patrona festiwalu Tadeusza Różewicza ze spuścizną literacką Witolda Gombrowicza. Sposób obrazowania, argumentacji i definiowania otaczającej rzeczywistości był dla obu artystów wielokrotnie zbieżny. Okazuje się jednak, że coraz trudniej znaleźć w repertuarach liczących się scen teatralnych dramaty Różewicza, tymczasem swoisty renesans przeżywa twórczość Gombrowicza. Co jest zatem miernikiem popularności i uznania? Już 9 października spróbujemy poszukać odpowiedzi na to pytanie.

Festiwal rozpocznie panel dyskusyjny „Różewicz vs Gombrowicz” z udziałem reżyser Magdaleny Miklasz, aktora i pedagoga Jarosława Bielskiego, teatrologa Joanny Lisiewicz. Spotkanie poprowadzi prof. Barbara Osteloff dyrektor artystyczny ROF.

Różewicz Open Festiwal od lat łączy pokolenia i różne artystyczne gusty. I tym razem program skonstruowany został tak, aby coś dla siebie znaleźli zarówno wytrawni koneserzy sztuki, jak i miłośnicy lżejszych form artystycznych.

W programie m.in. „Ferdydurke” Teatru Dramatycznego w Warszawie w reż. M. Miklasz i „Deprawator” w reż. Macieja Wojtyszko warszawskiego Teatru Polskiego. Oba spektakle oscylują wokół twórczości Witolda Gombrowicza. W bardziej kameralnej odsłonie tym razem zaprezentowane zostaną znane sceniczne dzieła Tadeusza Różewicza. Z monodramem „Powroty do odejścia Głodomora” pokaże się w Radomsku aktor i reżyser Bogusław Kierc, a ukraińska artystka Lidia Danylczuk przedstawi swoją interpretację głośnej sztuki „Stara kobieta wysiaduje”.

Festiwalowa publiczność będzie oklaskiwać najlepsze zespoły teatralne z całej Polski, nie zabraknie też grup amatorskich. I tak np. radomszczańska Scena Poezji i jej recytatorzy zaprezentują utwory poetyckie Tadeusza Różewicza w czytaniu performatywnym pt. „gdzie ja jestem”.

Różewicz Open Festiwal to nie tylko teatr i poezja. W planach także m.in. wystawy. Mirosław Kercz, znany radomszczański fotografik i dokumentalista kolejnych odsłon festiwalu, przedstawi wystawę zdjęć „Kobiece kadry”. To portrety kobiet, aktorek, które występowały na deskach MDK w różewiczowskich dramatach. Z łódzkiego Teatru im. S. Jaracza przyjedzie wystawa „Sztuczność wrodzona” prezentująca zdjęcia z inscenizacji dramatów Witolda Gombrowicza.

Konfrontacji obu dramaturgów poświęcony też będzie wykład prof. Jacka Kopcińskiego, redaktora naczelnego miesięcznika „Teatr”, który opowie o różnicach i podobieństwach bohaterów dramatów: „Karoteki” Tadeusza Różewicza i „Ślubu” Witolda Gombrowicza.

Z myślą o młodszej publiczności zaplanowano koncert producenta muzycznego i pianisty Steva Nasha, który w Radomsku wystąpi z zespołem Turntable Orchestra. W programie muzyka filmowa, czyli oczywiste nawiązanie do Stanisława Różewicza – reżysera i scenarzysty. Natomiast bezpośrednim spotkaniem z jego twórczością będzie projekcja filmu „Nocny gość”.

Festiwal to jedyna okazja o przypomnieniu o trzecim z braci, Januszu, poecie, żołnierzu, który zginął podczas II wojny światowej. To jego imię nosi organizowany po raz jedenasty konkurs poetycki adresowany do debiutantów.

W programie także spacer historyczny śladami Różewiczów, warsztaty metodyczne dla nauczycieli, scenograficzne dla młodzieży, a dla najmłodszych w Muzeum Drukarstwa Rodziny Kamińskich odbędą się zajęcia pod hasłem „Jak powstaje książka”.

Organizatorem imprezy jest Miejski Dom Kultury w Radomsku i Miasto Radomsko. ROF otrzymał dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wsparcia finansowego udzielili Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna i Stowarzyszenie Autorów ZA-iKS.

Wstęp na większość wydarzeń jest wolny. Poniżej szczegółowy program festiwalu.

 

 PROGRAM

9 X ŚRODA

16.30 – „Różewicz vs Gombrowicz” – panel dyskusyjny z udziałem J. Lisiewicz, M. Miklasz, J. Bielskiego, prowadzenie – prof. Barbara Osterloff

17.30 – „Kobiece kadry” – wernisaż wystawy fotografii teatralnej M.Kercza

18.00 – „Ferdydurke” – spektakl Teatr Dramatyczny w Warszawie, reż. M. Miklasz

(bilety 20 zł)

 

10 X CZWARTEK

09.00 – 11.00 – „Jak powstaje książka” – warsztaty dla dzieci w Muzeum Drukarstwa Rodziny Kamińskich

19.00 – „Nocny gość” – projekcja filmu w reż. S. Różewicza

12.00 – 14.00 – „Wściekłe wieszcze i jeden jeszcze albo Tadeusz Różewicz & spółka z o.o.” – warsztaty metodyczne dla nauczycieli pod kierunkiem dr J. Lisiewicz

 

11 X PIĄTEK

17.30 – Wykład prof. dr hab. J. Kopcińskiego z Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, redaktora naczelnego miesięcznika „Teatr”. Porównanie dwóch najważniejszych bohaterów Gombrowicza i Różewicza, czyli Henryka ze „Ślubu” i Bohatera z „Kartoteki”

19.00 – „Stara kobieta wysiaduje” – monodram Lidii Danylczuk aktorki „Teatru w koszyku” z Ukrainy

 

12 X SOBOTA

16.00 – „XI Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Janusza Różewicza” – rozstrzygnięcie konkursu z udziałem jury i finalistów

17.30 – „Powroty do Odejścia Głodomora” – monodram aktora i poety Bogusława Kierca

19.00 – „Steve Nash & Turntable Orchestra” – koncert muzyki i utworów z nagrodzonego albumu „Out of fade”

 

13 X NIEDZIELA

16.00 – „Śladami braci Różewiczów” – spacer ulicami Radomska z historykiem A. Kuligowską

19.00 – „gdzie ja jestem” – czytanie performatywne Sceny Poezji MDK w Radomsku, reż. M. Wesołowska

 

14 X PONIEDZIAŁEK

19.00 – „Deprawator” – spektakl Teatru Polskiego w Warszawie, reż. M. Wojtyszko

(bilety 30 zł)

 

9 – 11 X

16.00 – 20.00 – Teatralno – scenograficzne warsztaty dla młodzieży pod kierunkiem prof. M. Chowańca z ASP w Warszawie

 

9 – 14 X

„Sztuczność wrodzona” – wystawa prezentująca zdjęcia adaptacji dzieł Gombrowicza

 

 

Wakacyjna ODRA recenzuje koprodukowane przez OKiS spektakle

W wakacyjnym numerze Odry recenzje dwóch spektakli Teatru Polskiego – w podziemiu, których OKiS jest koproducentem czyli monodramu w wykonaniu Dariusza Maja „Aleja Narodowa” i spektaklu „Poskromienie” w reżyserii Moniki Pęcikiewicz.

 

 

 

Nagroda ODRY 2018 dla Kazimierza Orłosia

Redakcja oraz Rada Redakcyjna miesięcznika „Odra” postanowiły uhonorować Nagrodą „Odry” za rok 2018
 
Kazimierza Orłosia
 
w uznaniu dla jego całego dorobku prozatorskiego.
 
Kazimierz Orłoś (ur. 1935) jest prozaikiem, autorem scenariuszy filmowych i telewizyjnych, dramaturgiem i publicystą. Z wykształcenia prawnik, jeszcze w latach 60. pracował jako radca prawny, a od lat 70. jako dziennikarz w Polskim Radiu i zespole tygodnika „Literatura”. Już w roku 1958 „Twórczość” opublikowała jego debiutanckie opowiadanie „Dziewczyna z łódki”. Z powodu opublikowania powieści „Cudowna melina” w paryskim Instytucie Kultury został zwolniony z pracy i objęty zapisem cenzury. Mimo tego od 1977 całkowicie poświęcił się pracy literackiej, publikując wyłącznie w drugim obiegu.
Dorobek Kazimierza Orłosia obejmuje przede wszystkim tomy opowiadań, m.in. Między brzegami, Koniec zabawy, Ciemne drzewa, Pustynia Gobi, Zimna Elka, Niebieski szklarz, Dziewczyna z ganku. Ponadto powieści: Cudowna melina, Przechowalnia, Dom pod Lutnią. Jego najnowsze dokonanie to autobiograficzna opowieść: Dzieje dwóch rodzin: Mackiewiczów z Litwy i Orłosiów z Ukrainy. Jej pierwsza część ukazała się w 2015 roku, a kolejna zapowiadana jest na najbliższą jesień.

fot. Krzysztof Dubiel dla Instytutu Książki
 
Warszawsko-mazurski twórca jest 62 laureatem istniejącej od 1961 roku nagrody przyznawanej poetom, prozaikom, eseistom, reportażystom i uczonym-humanistom. Wśród uhonorowanych nią twórców znaleźli się m.in.: Czesław Miłosz, Wisława Szymborska, Tadeusz Różewicz, Ryszard Kapuściński, Hanna Krall, Andrzej Friszke, Jerzy Topolski, Zygmunt Baumann, Ewa Lipska, Jan Józef Szczepański, Andrzej Sosnowski, Wiesław Myśliwski, a także zmarły niedawno Karol Modzelewski.
Wręczenie nagrody odbędzie się 11 czerwca 2019 roku
 
 

NAGRODA ODRY 2017 dla KLEMENTYNY SUCHANOW

Redakcja oraz Rada Redakcyjna miesięcznika „Odra” postanowiły przyznać Nagrodę „Odry” za rok 2017

Klementynie Suchanow

Za książkę „Gombrowicz. Ja, geniusz” znakomicie napisaną, podyktowaną wieloletnią pasją badawczą i jak dotąd najpełniejszą spośród wydanych w Polsce biografii Gombrowicza.

 

Klementyna Suchanow – literaturoznawczyni, wykładowczyni akademicka, tłumaczka, redaktorka. Autorka książek: „Argentyńskie przygody Gombrowicza” (2005), „Królowa Karaibów” (2015). Monografię „Gombrowicz. Ja, geniusz” opublikowało wydawnictwo Czarne.

Nagroda „Odry” przyznawana jest od 1962 roku, jej laureatami byli m.in. Tadeusz Różewicz, Stanisław Lem, Czesław Miłosz, Hanna Krall, Wisława Szymborska, Jarosław Marek Rymkiewicz, Ryszard Kapuściński, Józef Hen, Małgorzata Szejnert, Marcin Sendecki.


fot. Tomasz Wierzejski/FOTONOVA

W MAJOWEJ ODRZE

NAGRODA „ODRY” 2017 DLA KLEMENTYNY SUCHANOW •  Rozmowy z J. WASZKIEWICZEM i H.-J. MAAZEM  SURDYKOWSKI •  RÓŻEWICZ: Niepublikowane wiersze  HUELLE: Most  BAWOŁEK
LWOWSKA AWANGARDA, D. VOGEL i KKW we Lwowie
  Teatr Głomba • Pisarze za granicą: CZUCHNOWSKI  Der Geist Polonias  8 ARKUSZ

SPIS TREŚCI:

  2  NAGRODA „ODRY” 2017

3 Mariusz Urbanek: GOMBROWICZ. ON, GENIUSZ

8 Tadeusz Różewicz: WIERSZE

10 O WYBORACH SAMORZĄDOWYCH Z Janem Waszkiewiczem rozmawia Stanisław Lejda

17 Jerzy Surdykowski: PRL: NIEOPOWIEDZIANA HISTORIA

21 Jacek Sieradzki: TELEFON OD PRAWNIKA

23 Tomasz Kozłowski: POGARDA WSZECHPOLSKA

28 Z Hansem-Joachimem Maazem rozmawia Brygida Helbig

35 Viktor Grotowicz: PODRÓŻ DO PIEKŁA

37 Christian Medard Manteuffel: SPALONE DIAMENTY LITERATURY

41 Christian Medard Manteuffel: WIERSZE

43 Krzysztof Lindstedt: NIEKLASYCZNA POCHWAŁA KONTEMPLACJI

50 Czesław Mirosław Szczepaniak: WIERSZE

52 Piotr Kosiewski: LWOWSKA AWANGARDA I DEBORA VOGEL

56 Marek Zybura: DEBORA VOGEL W NIEMCZECH

58 Witold Turant: KLUB KWITNĄCEJ WIŚNI WE LWOWIE

62 Kazimierz Brakoniecki: INSTYNKT ŻYCIA

65 Marian Czuchnowski: WIERSZE

67 Paweł Huelle: MOST

80 Waldemar Bawołek: LITANIA

84 PISZĄCY W CIĘŻKOWICACH Z Waldemarem Bawołkiem rozmawia Tymoteusz Milas

89 Adrian Sinkowski: WIERSZE

90 Jacek Łukasiewicz: W TEJ SAMEJ ŁYŻCE CZASU…

92 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU

94 Leszek Szaruga: DZIEJE NIEMIECKIEJ REALPOLITIK

97 Tadeusz Sznerch: TEATR JACKA GŁOMBA

101 Rafał Augustyn: MIASTO UMARŁYCH, MIASTO NIEŚMIERTELNYCH

106 Monika Pasiecznik: W POPRZEK EPOK I STYLÓW

108 Marcin Adamczak: POTĘGA SUBTELNOŚCI

110 Wiesław Saniewski: Z LIŚCIA

112 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: ZNACZEK ZE STATKIEM

113 Mirosław Ratajczak: GRA PODOBIEŃSTW

115 Mariusz Urbanek: PROGRAM ASCEZA PLUS

117 Urszula Kozioł: Z POCZEKALNI

NAD KSIĄŻKAMI

119 Barbara Łuczak: PRZEKŁADAJĄC NIEPRZEKŁADALNE

120 Karol Maliszewski: RADAR „ZAIMKA WZAJEMNEGO”

122 Marta Mizuro: STARA I NIEMĄDRA

123 Mieczysław Orski: TRAJEKTORIE LUDZKICH „CZĄSTECZEK”

125 Grzegorz Tomicki: INNY KLUCZ DO AUTYZMU

131 W OFICYNIE

133 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO

134 SYGNAŁY: POLSKI POMNIK W BERLINIE, INNY ŚWIAT WE WŁOSZECH, PULITZER DLA MAJOK

144 INFORMACJE, KOMENTARZE

147 8 Arkusz: MAJ TURNIEJOWO

Zapisz się do naszego newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych (pokaż całość)