X

Weseli Ponuracy. Historia pierwszego Studenckiego Teatru Satyry we Wrocławiu – Krystyna Stoga, Michał Jędrzejewski

WSTĘP (fragment):

Do rąk Czytelników oddajmy książkę niezwykłą. Bowiem jej autorzy są niezwykłymi ludźmi. Ona – aktorka, znany radca prawny, wykładowca i autorka prawniczych książek i artykułów. On – wybitny scenograf teatralny i telewizyjny, artysta malarz. Obydwoje sercem i działalnością związani z Wrocławiem „od zawsze”. Po siedemdziesięciu latach postanowili utrwalić wspomnienia o czasach studenckich i wspólnych przedsięwzięciach. Początek ich edukacji akademickiej przypadł na lata pięćdziesiąte ubiegłego wieku – na schyłek najmroczniejszych lat stalinizmu. Kiedy to komuniści, drogą terroru, donosicielstwa i łamania charakterów chcieli zainstalować w Polsce na wzór ZSRR system polityczny. Młody odbiorca dziś nawet nie potrafi sobie wyobrazić, że wówczas za jakąś wypowiedź lub choćby grymas twarzy można było ponieść straszne konsekwencje. Oto jedna z wielu prawdziwych historii: we wspólnej celi na ul. Łąkowej – w piwnicach Urzędu Bezpieczeństwa we Wrocławiu – siedzieli przez kilka tygodni: jeden z najwybitniejszych antropologów wrocławskich rodem ze Lwowa i student ostatniego roku polonistyki uniwersyteckiej. Pierwszy za to, że miał głośno skrytykować niedorzeczności wygadywane przez marksistowską młodzież w czerwonych krawatach na jakimś kolejnym indoktrynującym zebraniu katedry, a drugi za to, że był członkiem zarządu samopomocowej studenckiej organizacji Bratniak, który władza likwidowała, zastępując ją na wzór radzieckiego Komsomołu – Związkiem Młodzieży Polskiej (ZMP). Obaj byli torturowani i poniżani jako wrogowie ludu. Po wyjściu z więzienia profesorowi odebrano katedrę i zabroniono uprawiania zawodu. Student był relegowany z uczelni z wilczym biletem.

PODZIĘKOWANIA:

Drodzy Czytelnicy,

Nasza książeczka nie powstałaby bez pomocy Przyjaciół, dla których wspomnienia z historii Wrocławia, zwłaszcza pierwszej dekady po wojnie, są tak jak nam bliskie. Szczególnie tematyka związana z kulturalnym rozwojem miasta, w tym fenomenu studenckich teatrów i ich oddziaływania na społeczność. Sam fakt opisywania okresu związanego z rozwojem kultury studenckiej w zrujnowanym wojną mieście na podstawie historii studenckiego teatrzyku PONURACY był dla nas fascynujący, ale upływ czasu – 70 lat, brak dokumentacji i fakt, że większość uczestników tej niewątpliwie interesującej przygody odeszła na zawsze…, stwarzał oczywiste naturalne problemy z wiernym odtworzeniem wydarzeń i atmosfery tamtych dni. Pomogli jak zwykle entuzjaści. W pierwszej kolejności Mecenasi, dzięki którym wspomnienia te ukazały się drukiem. Dlatego dziękujemy serdecznie Sławomirowi Piechocie. Także, za nieustanne wsparcie i pomoc w ustalaniu odległych faktów i związanej z tym dokumentacji, Halinie Litwiniec z Kalambura, i wszystkim procownikom archiwum, którzy z zakamarków zakurzonych regałów wydobyli cenne dokumenty. Dziękujemy naszym pracowitym korektorkom: Oldze Szelc i Lenie Kaletowej, które poprawiły nasze nieudolne teksty, a Lena napisała wprowadzenie, no i za cierpliwą i żmudną pracę Roberta Maniaka, który odnalazł cenne zdjęcia z tego okresu i skomponował je z rysunkami Michała.

Osobne podziękowania przekazujemy kierownictwu Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu: dyrektorowi Igorowi Wójcikowi za przychylność i życzliwość oraz Henrykowi Koczanowi za redakcję publikacji i jej finalny kształt edytorski. Dziękujemy Wszystkim Bezimiennym, którzy życzliwie trzymali za nas kciuki i wspierali nas swoją energią.

Krystyna Stoga i Michał Jędrzejewski

Wrocław, maj 2026

Krystyna Wołodźko-Stoga (ur. 1937) – absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego (1958) Od powstania zespołu Ponuraków należała do pierwszej grupy jego założycieli, aktorka w pierwszym i drugim spektaklu. W 1958 r. wraz z grupą 8 członków zespołu Ponuraków weszła do tworzonego Teatru Kalambur, gdzie była aktorką; pełniła też funkcję kierownika administracyjnego (1958–61). Występowała w 17 spektaklach tego teatru – ostatni występ w 1972 r. „W rytmie słońca”. Jednocześnie rozwijała się zawodowo: aplikacja sędziowska i egzamin 1966, egzamin radcowski 1968 i działalność społeczna w samorządzie radcowskim. Przez 4 kadencje była wybierana do Krajowej Rady Radców Prawnych, gdzie pełniła funkcję przewodniczącej Komisji Legislacyjnej (1991–2007); przez 32 lata prowadziła szkolenia na aplikacji radcowskiej i dla radców. Autorka i współautorka licznych publikacji prawniczych (m.in. „Zawód radcy prawnego”, 2012).

Michał Jędrzejewski (ur. 1934) – absolwent PWSSP we Wrocławiu, dyplomy: malarstwo 1958, architektura wnętrz 1960; od wiosny 1955 związany z zespołem STS Ponuracy; scenograf telewizyjny (główny scenograf o/TVP Wrocław w latach 1967–1979) i teatralny (autor i współautor scenografii dla Teatru Polskiego we Wrocławiu w latach 1980–1997 i in. teatrów we Wrocławiu, Łodzi, Warszawie, Sofii, Wałbrzychu, Jeleniej Górze, Zielonej Górze i Koszalinie); autor i współautor licznych wystaw (m.in. komisarz generalny wystawy „Wrocław ‘2000 – moje miasto”), autor ok. 60 plakatów i uczestnik Międzynarodowego Biennale Plakatu oraz Biennale Plakatu w Katowicach, wystaw malarstwa (m.in. Festiwali Malarstwa Polskiego w Szczecinie), wystaw Sztuka Projektowania w Warszawie, jak i wystaw indywidualnych m.in. w Muzeum Architektury we Wrocławiu (2024); autor i współautor kilku książek (m.in. „Listy” 2018, „Schody i przygody” 2021); profesor, dziekan i rektor 1984–1990 PWSSP/ASP we Wrocławiu, członek Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego (1997–2001).

Kupując to wydawnictwo możesz otrzymać nieodpłatnie wybrane pozycje z naszej księgarni. Sprawdź w wyszukiwarce (u góry strony) kategorię Gratis.

Redakcja: Henryk Koczan

Korekta: Aleksandra Zoń

Projekt okładki i ilustracje: Michał Jędrzejewski

Opracowanie graf., DTP: Robert Maniak, Henryk Koczan

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Druk i oprawa: I-BiS s. c.

ISBN 978-83-68532-26-5

Format:  21,5 x 21,7cm | liczba stron: 84 | oprawa: twarda

Nakład: 200 egz.

Język: polski

© 2026 Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu

© 2026 Krystyna Stoga, Michał Jędrzejewski

Wszelkie prawa zastrzeżone

Dofinansowano ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

logo zintegrowane OKiS i UMWD

Cena: 32 zł + koszt wysyłki

Książkę można zamówić w sklepie internetowym: www.sklep.okis.pl

Kupując to wydawnictwo możesz otrzymać nieodpłatnie wybrane pozycje z naszej księgarni. Sprawdź w wyszukiwarce (u góry strony) kategorię Gratis.

„RODZI SIĘ WOLNYM” LESZEK BUDREWICZ


O KSIĄŻCE:

Przygoda z tomem „Rodzi się wolnym” Leszka Budrewicza rozpoczyna się od wspomnienia, które od pierwszych zdań wprowadza czytelnika w rzeczywistość przełomu lat osiemdziesiątych – pełną napięcia, niepewności i nieustannego przenikania się życia prywatnego z historią. Poeta oddaje głos pamięci. Szczególnej wymowy nabiera fakt, że słowa te Leszek Budrewicz wypowiedział, leżąc w szpitalnym łóżku. Ta okoliczność nadaje wspomnieniu dodatkową głębię i sprawia, że staje się ono nie tylko zwykłym zapisem, lecz także osobistym świadectwem człowieka spoglądającego na własne doświadczenia z perspektywy czasu: 2 lipca 1980 roku. Następnego dnia miałem stawić się w wojsku. Imprezka u Danki [Stołeckiej]. Wszyscy na kacu, a tu stuku puku. Wchodzi SB. I nagle sobie zdaję sprawę, że na wierzchu leży maszynopis mojego tomu wierszy. Kilkakrotnie upominał się o niego Wiktor Woroszylski. One były przygotowane, bo ktoś je miał zawieźć do Warszawy. I oczywiście bezpieka się tym zainteresowała. A ja, chyba jedyny raz w życiu, zrobiłem coś takiego, że powiedziałem: Dajcie spokój, to są tylko wiersze. Czułem, że to się rozsypie…

„Człowiek rodzi się wolnym, a umiera w kajdanach”. Sądziłem, że tak brzmi ta fraza z Rousseau. W Umowie społecznej brzmi to inaczej: „Człowiek rodzi się wolny, a wszędzie jest w okowach i jeden mniema, że jest panem innych, a sam jest większym niewolnikiem niż oni”. Pod takim filozoficznym patronatem rozwijał się talent Budrewicza. Koło historii toczy się od jednego wolnościowego zrywu (uświadomienia sobie istnienia kajdan) i jego krwawego stłumienia do następnych tego typu wydarzeń. Tyle w tych wierszach nazwisk i historycznych faktów („podobne historie zdarzały się”) związanych z okrucieństwem dyktatorów i nieustannym oporem jednostek ceniących nade wszystko wolność, porywających za sobą innych. To jest wartość, o którą trzeba się bić, siedzieć za nią w więzieniu, nawet oddać życie.

Z posłowia Karola Maliszewskiego

 

Leszek Budrewicz

PORANEK

O piątej rano wstaje Polska
która nie śpiewa psalmów
dowódcy okręgów
wojskowych jeszcze śpią
lunatycy kładą się do łóżek
bywalcy nocnych klubów zapadają w sen
Polska przedwczorajszych butów
i braku przeceny własnych możliwości
żegluje gondolami tramwajów
i wiatr wieje
w twarz
nie w podeszwach
Codziennie o piątej rano
Polska wstaje ze snu
jak z przechowalni
rano jest tak znajome
że Polska Tramwajowa
milczy na dźwięk świtu

 

KOD FLAG

Przy wywieszonej fladze białej
kąpiel w morzu jest dozwolona
do granicy boi czerwonych
Przy wywieszonej fladze czerwonej
kąpiel w morzu dozwolona jest
do granicy żółtych boi

Przy wywieszonej fladze czarnej
kąpiel w morzu
jest zabroniona

Przy wywieszonej fladze
biało-czerwonej
musisz wybrać
musisz wybrać
twoją połowę flagi

 

***

wszyscy jak powiedział tomás borge
rewolucjoniści są poetami
a więc wszyscy ewolucjoniści
są prozaikami
prawdziwi grafomani są policjantami
każdy artysta to anarchista
czy milczący chór
to większość?

 

Leszek Budrewicz – były piłkarz wodny, fanatyczny działacz związków zawodowych, autor. Mówi o sobie, że jest fajny chłopak.

LESZEK BUDREWICZ – RODZI SIĘ WOLNYM

 

Redaktor prowadzący: Krzysztof Śliwka

Korekta: Aleksandra Zoń

Projekt okładki: Tadusz Kuranda

Opracowanie graf., DTP: EDITUS – Sławomir Pęczek

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Druk i oprawa: I-BiS Bierońscy s.k.

ISBN 978-83-68532-27-2

Format: 20 × 13,5 cm | liczba stron: 96 | oprawa: miękka ze skrzydełkami

Nakład: 200 egz.

Język: polski

© 2026 Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu
© Leszek Budrewicz
© Tadeusz Kuranda

Wszelkie prawa zastrzeżone
Wrocław 2026

 

Dofinansowano ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

logo zintegrowane OKiS i UMWD         

 

 

Cena: 40 zł + koszt wysyłki

Książkę można zamówić w sklepie internetowym: www.sklep.okis.pl

Kupując to wydawnictwo możesz otrzymać nieodpłatnie wybrane pozycje z naszej księgarni. Sprawdź w wyszukiwarce (u góry strony) kategorię Gratis.

 

MAREK ŚNIECIŃSKI – POWRÓT TO POCZĄTEK. WIERSZE Z LAT 1985 – 2026

Marek Śnieciński
***
Powroty są niebezpieczne
dokąd mogę powrócić
po swoich własnych śladach

Jaki początek się skrada
z wonią starych ogrodów
czyja twarz mnie dopadnie

Powroty są niebezpieczne
tak jak pisanie na temat
poczęty w innej wilgoci
a w ustach
smak sprzed lat
a w dłoniach
gładkie pośladki lata

Właściwie to dość zabawne
patrzeć jak mi topnieje
zapas nieśmiertelności

 

 

Wybór obejmujący cztery dekady twórczości ukazuje poetę konsekwentnego i osobnego. Jest opowieścią o ciele i pamięci, o mieście i podróży, o ogrodach dzieciństwa, o nocach pożądania, o słowach, które próbują dotknąć tego, co wymyka się nazwaniu. To także zapis dojrzewania poetyckiego głosu – od wczesnych intuicji po późne, przejmujące rozpoznanie, że człowiek mieszka w języku, choć nigdy nie jest w nim u siebie do końca. Tytułowy powrót okazuje się zatem nie tyle odzyskaniem przeszłości, ile początkiem nowego rozumienia siebie i świata.

 Robert Gawłowski (blurb)

Tytuł tego wyboru brzmi jak paradoks, ale jest to paradoks tylko pozorny. „Powrót to początek” nie oznacza tu przecież prostego cofnięcia się do punktu wyjścia, nie obiecuje restauracji utraconej pełni ani sentymentalnego pojednania z własną przeszłością. Przeciwnie: już sam wiersz otwierający książkę, zaczynający się od słów „Powroty są niebezpieczne”, ustanawia ton całego tomu i zarazem nadaje mu wyraźny, głęboko egzystencjalny kierunek. Powrót jest tu doświadczeniem ryzykownym; nie prowadzi do bezpiecznego domu, lecz do konfrontacji z tym, co w nas i wokół nas uległo przesunięciu, pęknięciu, nieodwracalnej przemianie.

Robert Gawłowski (fragment Posłowia)

Marek Śnieciński (ur. 1958) – poeta, eseista, tłumacz, krytyk i teoretyk sztuki. Autor sześciu tomów poetyckich: „Okruchy milczenia” (1988), „Poemat o pamięci i inne wiersze” (1988), „Droga na wzgórze” (1996), „Coitus sacralis” (2000), „Jak cię milczeć” (2004) i „Podróż do-słowna” (2014). Jego wiersze, eseje i przekłady ukazywały się w licznych antologiach oraz czasopismach literackich w Polsce i za granicą. Autor wydanego w Niemczech zbioru opowiadań „Andere Obsessionen” (2008), oraz współredaktor, wraz z Krzysztofem Śliwką, dwóch tomów antologii poetyckiej „Przewodnik po zaminowanym terenie” (2016) i „Przewodnik po zaminowanym terenie 2” (2021). Tłumaczy poezję i prozę niemiecką; był stypendystą Literarisches Colloquium Berlin.

Związany z Akademią Sztuk Pięknych we Wrocławiu, zajmuje się badaniami nad sztuką i kulturą ostatnich dekad. Jest autorem monografii poświęconych artystom wrocławskim oraz licznych artykułów i esejów publikowanych m.in. w „Dyskursie”, „Kulturze Współczesnej”, „Quarcie”, „Odrze” i „Formacie”, a także w katalogach wystaw i opracowaniach naukowych. Jako kurator przygotował kilkadziesiąt ekspozycji polskiej sztuki współczesnej prezentowanych w Polsce i za granicą.

Kupując to wydawnictwo możesz otrzymać nieodpłatnie wybrane pozycje z naszej księgarni. Sprawdź w wyszukiwarce (u góry strony) kategorię Gratis.

Redaktor prowadzący: Krzysztof Śliwka

Redaktor merytoryczny: Robert Gawłowski

Korekta: Aleksandra Zoń

Projekt okładki i ilustracje: Andrzej Moczydłowski

Opracowanie graf., DTP: EDITUS – Sławomir Pęczek

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

logo zintegrowane OKiS i UMWD

Druk i oprawa: I-BiS s. c.

ISBN 978-83-68532-23-4

Format: 14 × 20,5 cm | liczba stron: 236 | oprawa: twarda

Nakład: 200 egz.

Język: polski

© 2026 Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu

© Marek Śnieciński

© Andrzej Moczydłowski

Wszelkie prawa zastrzeżone

Dofinansowano ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

 

Cena: 87 zł + koszt wysyłki

Książkę można zamówić w sklepie internetowym: www.sklep.okis.pl

Kupując to wydawnictwo możesz otrzymać nieodpłatnie wybrane pozycje z naszej księgarni. Sprawdź w wyszukiwarce (u góry strony) kategorię Gratis.

 

Prezentacja książki Artura Ławniczaka „Państwowotwórcze związki Czech z innymi krajami”

Zapraszamy na prezentację książki Artura Ławniczaka „Państwowotwórcze związki Czech z innymi krajami”, która odbędzie się 9 czerwca w Klubie Muzyki i Literatury.

Prowadzenie Robert Gawłowski


Spotkanie transmitowane online

 

„Zagadnienie łączenia się krajów, kojarzone współcześnie przede wszystkim z federalizacją, ma swoją wielowiekową tradycję. Wszak w starożytności pojawiły się helleńskie amfiktionie, a w wiekach średnich, obok niezwykle skomplikowanej, wieloszczeblowej Rzeszy/Cesarstwa Rzymskiego (Narodu Niemieckiego), takie międzypaństwowe twory jak Liga Lombardzka czy Hanza. Jednakże większe znaczenie od tych ostatnich prawnopolitycznych bytów dla postantycznych dziejów Europy oraz świata ma również osadzona w mediewalnej tradycji Konfederacja Helwecka, która, obok stworzonej już w nowożytności jak najbardziej konfederacyjnej Republiki Siedmiu Zjednoczonych Prowincji Niderlandzkich, stała się inspiracją dla Ojców Założycieli USA”.

Fragment Wstępu

„Zasadniczo współtworzone na przestrzeni stuleci przez Czechów wykraczające poza właściwą Bohemię państwowoprawne struktury możemy podzielić na dwie podstawowe kategorie. Do pierwszej zaliczymy te, które zostały oparte na słowiańskości, a do drugiej – pozostałe. Wśród tych ostatnich niewątpliwie wyróżnia się połączenie z Rzeszą, przez swą wielowiekowość wywierające potężny kulturowo-polityczny wpływ na najdalej (obok Słoweńców) położony na zachód słowiański naród, którego elita przez stulecia marzyła o odgrywaniu poważnej, a nawet kluczowej roli w Cesarstwie. Skończyło się to tym, że rozbudzony niemiecki nacjonalizm zaczął kwestionować prawo Czechów do istnienia, bo przecież »małe narody kreują niepotrzebne problemy, zbędnie komplikujące Wielką Politykę«. Tym niemniej Czesi przetrwali i to, kulminujące w narodowym socjalizmie zagrożenie, bo przecież sztukę przetrwania, jak się wydaje, opanowali w niezwykle solidnym zakresie”.

Fragment Zakończenia

 

Artur Ławniczak – dr hab. nauk prawnych, Katedra Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Wrocławskiego. Autor monografii, m.in. Finansowanie partii politycznych (2001), Prawowitość aktualnej postaci państwa polskiego (2007), Ustroje polityczne państw latynoamerykańskich (2008), Istota władzy państwowej i jej formy (2010), Monarchiczne i republikańskie głowy państwa w Europie (2011), Losowanie w sferze publicznej między wróżeniem a głosowaniem (2012), Geneza Konstytucji (2015), a także innych publikacji naukowych poświęconych w szczególności podstawom demokracji, konstytucjonalizmowi i legitymizacji władzy. Członek korespondent zespołu redakcyjnego „Nouvelle École”.

Książka wydana została przez Oficynę Wydawniczą Atut oraz Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu
Podczas spotkania można będzie nabyć publikację

Organizatorzy:
Klub Muzyki Literatury
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

      

Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

 

Spotkanie autorskie promujące książkę „Wrocław Performatywny 1957-1989”

19 maja Zapraszamy do Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN) na spotkanie promocyjne poświęcone najnowszej publikacji naukowej Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu „Wrocław Performatywny 1957-1989”, która podejmuje pogłębioną refleksję nad historią i teorią sztuki performatywnej w Polsce.

Jak kształtowały się praktyki performatywne w powojennym Wrocławiu i jakie miejsce zajmują one w historii polskiej sztuki współczesnej? Najnowsza publikacja Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu podejmuje próbę odpowiedzi na te pytania, rekonstruując i reinterpretując złożone procesy artystyczne lat 1957–1989.
Książka „Wrocław performatywny 1957–1989” powstała z potrzeby uporządkowania historii lokalnego środowiska artystycznego drugiej połowy XX wieku, widzianej przez pryzmat szeroko rozumianej performatywności. Jej celem jest zarówno rekonstrukcja wydarzeń, praktyk i inicjatyw artystycznych, jak i analiza procesów kulturowych i społecznych, które ukształtowały Wrocław jako jeden z kluczowych ośrodków sztuki efemerycznej i neoawangardowej w Polsce.
Publikacja składa się z trzech części: kalendarium rekonstruującego pole wydarzeń i instytucji „performatywnego Wrocławia”, zbioru krytycznych opracowań analizujących wybrane problemy oraz części opartej na relacjach uczestników i uczestniczek życia artystycznego, wprowadzającej perspektywę doświadczenia i pamięci – kluczową dla badań nad sztuką efemeryczną.
Autorzy i autorki tekstów: Agnieszka Chodysz-Foryś, Marika Kuźmicz, Piotr Lisowski, Zofia Reznik, Wiktoria Szczupacka, Paweł Szroniak.
W rozmowach udział wzięły / wzięli: Ewa Benesz, Michał Bieganowski, Andrzej Dudek-Dürer, Michał Jędrzejewski, Krystyna Kawczak, Halina Litwiniec, Zbigniew Makarewicz, Wojciech Stefanik, Piotr Wieczorek, Igor Wójcik

Info o książce:
Książka Wrocław performatywny 1957–1989 została opracowana z okazji zbliżającej się okazji 70 rocznicy pierwszego polskiego performansu jakim było przestawienie Teatru Sensibilistycznego w 1957 roku i z potrzeby uporządkowania historii wrocławskiego środowiska artystycznego drugiej połowy XX wieku. Jej celem jest zarówno rekonstrukcja wybranych wydarzeń, praktyk i inicjatyw artystycznych, jak i analiza procesów kulturowych, społecznych oraz estetycznych, które ukształtowały Wrocław jako jeden z kluczowych ośrodków sztuki efemerycznej i neoawangardowej w Polsce.  Redakcja: Agnieszka Chodysz-Foryś, Piotr Lisowski. Osoby autorskie: Agnieszka Chodysz-Foryś, Marika Kuźmicz, Piotr Lisowski, Zofia Reznik, Paweł Szroniak, Wiktoria Szczupacka. Ważnym uzupełnieniem są rozmowy z bohaterkami i bohaterami tamtego czasu: Ewą Benesz, Michałem Bieganowskim, Andrzejem Dudkiem-Dürerem, Michałem Jędrzejewskim, Krystyną Kawczak (Kutz), Haliną Litwiniec, Zbigniewem Makarewiczem, Wojciechem Stefanikiem, Piotrem Wieczorkiem i Igorem Wójcikiem.

Moderacja: Anna Sańczuk

W spotkaniu wezmą udział:

Agnieszka Chodysz-Foryś
(ona/jej) od 25 lat tworzy programy poświęcone sztuce Dolnego Śląska i Wrocławia, systematyzując i kontekstualizując działania oraz koncepcje twórcze osób artystycznych, których dorobek nie został jeszcze dogłębnie przeanalizowany w kontekście sztuki europejskiej i światowej. Swoją karierę zawodową rozpoczęła w 1999 roku w Fundacji Sztuki Mediów WRO, gdzie kierowała Międzynarodowym Festiwalem Sztuki Mediów WRO01. Od tego czasu aktywnie działa w dziedzinie sztuk wizualnych, angażując lokalne społeczności i promując region za granicą. Od 2016 roku jest kierownikiem Działu Sztuk Wizualnych w Ośrodku Kultury i Sztuki we Wrocławiu, instytucji kultury regionu dolnośląskiego. Obecnie pracuje nad autorskim Polskim Festiwalem Performansu, który jest prezentowany w wielu europejskich ośrodkach i galeriach oraz nad Międzynarodowym Festiwalem Performansu „New Perspectives”, którego pierwsza edycja odbędzie się jesienią 2026 roku we Wrocławiu.

Piotr Lisowski
Dyrektor Muzeum Współczesnego Wrocław. Kurator i historyk sztuki, autor wystaw, tekstów, redaktor publikacji, niezależny badacz sztuki współczesnej. W latach 2023–2026 Dyrektor Artystyczny 66P Subiektywnej Instytucji Kultury. W przeszłości związany z Muzeum Współczesnym Wrocław (2016–2022), CSW w Toruniu (2008–2016) a także Galerią Miłość (2014–2017). Wykłada na kierunku Mediacja Sztuki Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.

Paweł Szroniak
Kurator i literaturoznawca. Redaktor prowadzący w Wydawnictwie Ossolineum. Od 2013 roku organizuje autorski cykl koncertów „Rozkurz”, poświęcony muzyce eksperymentalnej. Do jego głównych zainteresowań należą: historia ruchów awangardowych, tendencje konceptualne w muzyce i sztuce oraz praktyki literackie późnego modernizmu. Współpracował z licznymi instytucjami kultury i sztuki, m.in. Muzeum Współczesnym Wrocław, BWA Wrocław, Galerią Sztuki Współczesnej „Bunkier Sztuki” w Krakowie, Wrocławskim Domem Literatury, Ośrodkiem Kultury i Sztuki we Wrocławiu, Strefą Kultury Wrocław.

Wiktora Szczupacka
Absolwentka historii sztuki IHS UAM oraz podyplomowych studiów z ekonomii społecznej UE w Poznaniu. Doktorantka Instytutu Sztuki PAN gdzie pod kierunkiem prof. Joanny M. Sosnowskiej przygotowała rozprawę pod tytułem Awangarda, kobiety i praca w Warszawie lat siedemdziesiątych XX wieku na przykładzie Galerii Foksal, Związku Polskich Artystów Fotografików oraz Pracowni Działań, Dokumentacji i Upowszechniania. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na przecięciu takich kwestii jak: praca, płeć i instytucje sztuki oraz takich okresów i obszarów jak: lata siedemdziesiąte i dziewięćdziesiąte w Polsce oraz w Europie Środkowej i Wschodniej. Interesuje ją projekt alterglobalistycznej i rewizjonistycznej historii sztuki feministycznej.

Igor Wójcik
Polski artysta wizualny, projektant szkła, fotograf, rzeźbiarz, menedżer kultury i polityk samorządowy, od 2015 roku dyrektor Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu, instytucji kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, gdzie uzyskał dyplom magisterski z projektowania szkła i malarstwa; w trakcie studiów odbywał stypendia artystyczne w Stanach Zjednoczonych (Fine Art’s Ateliers of Hollywood) oraz w Kanadzie (Atlantic Region Learning Center), co pozwoliło mu poszerzyć horyzonty twórcze i zapoznać się z międzynarodowymi trendami w sztuce współczesnej.
Jego twórczość obejmuje malarstwo, projektowanie szkła artystycznego, rzeźbę, fotografię oraz działania koncepcyjne, w tym autorskie koncepcje „Sztuka Zjawiskowa” i „Spekulacjonizm Intucjonistyczny”. Prace Wójcika prezentowane były w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych zarówno w Polsce – m.in. w warszawskiej Zachęcie, Muzeum Narodowym w Poznaniu i w Muzeum Narodowym we Wrocławiu – jak i za granicą, w Niemczech, Czechach, USA i na Ukrainie, ciesząc się uznaniem w środowisku artystycznym za eksperymentalne podejście do formy i materiału.
Od końca lat 90. Wójcik aktywnie angażuje się w organizację wydarzeń kulturalnych i festiwali. Jest pomysłodawcą i dyrektorem artystycznym Dolnośląskiego Festiwalu Sztuki, inicjatorem międzynarodowych plenerów i sympozjów szkła artystycznego, w tym projektów „Ekoglass” i „e-Glass Festival”, a także współpracuje z festiwalami teatralnymi i innymi instytucjami kultury, zajmując się produkcją spektakli oraz kuratorstwem wystaw. Jego działalność menedżerska łączy funkcje artystyczne z organizacyjnymi, przyczyniając się do rozwoju instytucji kultury jako miejsc innowacyjnych projektów edukacyjnych, wystaw i inicjatyw społecznych.
Wójcik pełnił także funkcje w Radach Programowych Polskiego Radia Wrocław i Telewizji Polskiej we Wrocławiu oraz uczestniczył w Radzie Artystycznej Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i w Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016, co pozwoliło mu na współtworzenie regionalnej i ogólnopolskiej polityki kulturalnej. Od 2023 roku sprawuje mandat radnego Rady Miejskiej Wrocławia, gdzie przewodniczy Komisji Kultury i Nauki, inicjuje współpracę międzynarodową oraz wspiera rozwój projektów artystycznych i edukacyjnych.
Za swoją działalność twórczą, menedżerską i społeczną Wójcik otrzymał liczne wyróżnienia, w tym Odznakę Honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a jego wkład w rozwój sztuki współczesnej i regionalnej sceny kulturalnej jest uznawany zarówno w kraju, jak i za granicą.

 

 

Książka jest do nabycia w księgarni internetowej www.sklep.okis.pl 

Organizatorzy:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN)

Wydawnictwo dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego i Miasta Wrocław

Fotorelacja ze spotkania

fot. Marharyta Rubanenko, Paweł Mierzejewski

15. Targi Książki Regionalnej SILESIANA

Zapraszamy na stoisko Wydawnictwa OKiS we Wrocławiu na 15. Targach Książki Regionalnej SILESIANA, które odbędą się w dniach 7-10 maja we Wrocławiu. Oferta wydawnicza OKiS dostępna również na www.sklep.okis.pl

Silesiana to cykliczna impreza organizowana przez Dolnośląską Bibliotekę Publiczną od 2010 roku. Imprezę dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dofinansowano ze środków budżetu Województwa Dolnośląskiego. Ma ona formę targów połączonych ze spotkaniami autorskimi, konkursami i wystawami, a jej celem jest zaprezentowanie szerokiemu gronu odbiorców dorobku wydawniczego Dolnego Śląska, szczególnie publikacji wydawanych przez małe, nieznane szerzej wydawnictwa.

Od 2012 roku w trakcie targów wręczana jest Nagroda Wydawnicza Silesiana za publikację, która treścią, osobą autora lub formą edytorską najlepiej promuje Dolny Śląsk i stanowi wizytówkę regionu.

Więcej szczegółów dotyczących spotkań i prelekcji na stronie organizatora www.rynek58.pl/silesiana/

Fotorelacja ze spotkania poświęconego najnowszym publikacjom OKiS – monografii Janusza Bałdygi oraz publikacji „Wrocław performatywny 1957–1989”

Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji ze spotkania poświęconego najnowszym publikacjom Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu, które odbyło się 23 kwietnia 2026 w Muzeum Współczesnym Wrocław.

Podczas wydarzenia zaprezentowane zostały dwie książki: monografia Janusza Bałdygi – pierwsze tak kompleksowe opracowanie dorobku jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego performansu, oraz publikacja „Wrocław performatywny 1957–1989”, ukazująca rozwój działań performatywnych w powojennym Wrocławiu.

Dziękujemy wszystkim za obecność i udział w wydarzeniu.

Książki są do nabycia w księgarni internetowej www.sklep.okis.pl

 

 

PROMOCJA WYDAWNICTW OKIS W MWW

Pierwsza z prezentowanych książek, monografia Janusza Bałdygi, stanowi pierwsze tak kompleksowe opracowanie dorobku jednego z najważniejszych przedstawicieli polskiego performansu.
Druga publikacja, „Wrocław performatywny 1957–1989”, ma charakter syntetycznego, a zarazem krytycznego opracowania dotyczącego rozwoju praktyk performatywnych w powojennym Wrocławiu.

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Osoby redaktorskie: Agnieszka Chodysz-Foryś, Piotr Lisowski, Marta Smolińska
Moderacja: Adam Mazur

Osoby uczestniczące w rozmowie:
I. Monografia Janusza Bałdygi:
Agnieszka Chodysz-Foryś, Paweł Polit, Marta Smolińska

II. „Wrocław performatywny 1957–1989”
Agnieszka Chodysz-Foryś, Piotr Lisowski, Zofia Reznik, Paweł Szroniak, Igor Wójcik
Koordynacja: Marharyta Rubanenko

 

Organizatorzy:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Muzeum Współczesne Wrocław

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego i Miasta Wrocław

Przejdź do treści