Spotkanie z cyklu „Dolny Śląsk – Kraina Mistyków”

I SYMPOZJON z cyklu „Dolny Śląsk – Kraina Mistyków”

Archiwum przeciw legendzie. Nowe źródła do biografii Johannesa Schefflera
CEZARY LIPIŃSKI, prof. dr hab. Uniwersytetu Zielonogórskiego

              Książka Cezarego Lipińskiego Poeta archivarum monumentis illustratus. Archivarischer Neublick auf Johannes Scheffler  przynosi nowe, archiwalne spojrzenie na Johannesa Schefflera — Angelusa Silesiusa, jednego z najważniejszych poetów mistycznych europejskiego baroku, związanego z Wrocławiem i duchową historią Śląska. Autor wychodzi od świadomości strat, jakie w zasobach archiwalnych spowodowała II wojna światowa.
W przypadku Schefflera utracono między innymi dawne luterańskie księgi kościelne Wrocławia, zawierające niepowtarzalne informacje o chrzcie poety i jego rodzinie, a także inne dokumenty, jak choćby akt mianowania go cesarskim lekarzem dworskim.

                Autor pokazuje jednak, że mimo tych strat badania nad Schefflerem nie zostały zamknięte. Przeciwnie — w archiwach nadal znajdują się źródła, które pozwalają korygować dotychczasową wiedzę, podważać utrwalone stereotypy i otwierać nowe perspektywy interpretacyjne. Publikacja ta jest nie tylko pracą źródłową, lecz także ważną rewizją dotychczasowej recepcji Angelusa Silesiusa, albowiem wiele sądów o poecie ukształtowały dawne biografie, wyznaniowe spory, uproszczenia oraz niewystarczające wykorzystanie źródeł łacińskich. Szczególną uwagę poświęca również problemowi pseudonimu „Angelus Silesius”, wskazując na różnicę między historycznymi formami imienia używanymi przez Schefflera, a późniejszą tradycją recepcyjną.

                Poeta archivarum monumentis illustratus to książka o sile dokumentu, o cierpliwości archiwalnej kwerendy i o potrzebie ponownego czytania biografii wielkich postaci kultury. Dzięki niej możemy poznać Johannesa Schefflera nie tylko jako poetę mistycznego, lecz także jako człowieka konkretnego miejsca, czasu, wspólnoty religijnej i rodzinnej historii.

                Spotkanie z autorem będzie okazją do rozmowy o tym, jak archiwum potrafi zmienić utrwalony obraz pisarza oraz jak wiele w badaniach nad Angelusem Silesiusem pozostaje jeszcze do odkrycia.

Cezary Lipiński — dr hab., prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego, literaturoznawca, germanista i tłumacz z języka niemieckiego. Pracuje w Instytucie Filologii Germańskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego. Jego zainteresowania badawcze obejmują literaturę śląską, mistykę śląską i europejską duchowość religijną, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Johannesa Schefflera / Angelusa Silesiusa, a także Jacoba Böhmego i Abrahama von Franckenberga. Zajmuje się również związkami sztuki i religii oraz problematyką autorską dotyczącą Carla Wilhelma Salice-Contessy, Carla Hauptmanna i Gerharta Hauptmanna.

Jest autorem 102 publikacji naukowych, w tym 4 monografii, 72 artykułów w czasopismach i monografiach wieloautorskich, 11 recenzji naukowych oraz redaktorem lub współredaktorem 15 tomów zbiorowych. Do jego najważniejszych książek należą: Poeta poetów. Studia nad polską duchowością religijną na przykładzie recepcji Angelusa Silesiusa oraz wyssana ostatnio Poeta archivorum monumentis illustratus. Archivarischer Neublick auf Johannes Scheffler. Współredagował między innymi tomy: Śladami wielkiego dziedzictwa. O pisarstwie Carla i Gerharta Hauptmannów, Reformacja protestancka 1517 roku. Spory o dziedzictwo, Facetten der Mystik. Spannungen zwischen Spiritualität und Ästhetik bei Jacob Böhme und Johannes Scheffler oraz Gerhart Hauptmann w III Rzeszy. Mity i rzeczywistość.

W swoich badaniach łączy perspektywę literaturoznawczą, historyczną i religioznawczą, szczególną wagę przywiązując do pracy źródłowej, recepcji literatury śląskiej oraz miejsca mistyki w kulturze europejskiej.

ORGANIZATORZY
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu,
Ossolineum – Muzeum Pana Tadeusza,

PARTNERZY
Uniwersytet Wrocławski,
Uniwersytet Zielonogórski

PATRONAT MEDIALNY
TVP Wrocław, Radio Wrocław, Miesięcznik ODRA

DOFINANSOWANO Z BUDŻETU SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO