Michał Pietrzak 96_26 TERYTORIA

Michał Pietrzak mapuje terytorium, geometryzując je spojrzeniem. Samo kadrowanie nie jest tak niewinne, jak mogłoby się wydawać. Defragmentując, determinuje ono przestrzeń – wydzielając terytorium, narzuca jego wizję. Odtąd widzimy tak, jak artysta, ale nie widzimy tego, co subiektywnym gestem usunął poza obręb naszego widzenia. Oczywiście medium wyostrza szczegóły, ale równocześnie marginalizuje te na obrzeżach, strącając je w niewidzialność. Artysta gestem i spojrzeniem powołuje rzeczy do widzenia, równocześnie unicestwiając inne. Dzieli i rządzi. Czy da się złagodzić, zneutralizować tę przemocową, upolitycznioną wizję terytorium?

Gdy terytorium pojawia się w orbicie sztuki współczesnej, przede wszystkim kojarzy się z wielokrotnie adaptowaną powieścią Michela Houellebecqa La carte et le territoire. Tytułowy bohater, artysta Jed Martin, odnosi w niej sukces, wystawiając wierne (sic) fotografie map Michelina. Kolejne oczywiste odniesienie to opowiadanie Jorge Luisa Borgesa O ścisłości w nauce, w którym narrator rekonstruuje bajkę o starożytnym cesarstwie kartografów, tworzących mapy tak wierne rzeczywistości, że ostatecznie czyniące odwzorowane krainy niepotrzebnymi. W obu przypadkach powraca pytanie o relację mapy i terytorium. Czy mapa jest zaledwie wtórna wobec terytorium – jako symboliczne, schematyczne czy umowne przedstawienie fizycznej, namacalnej przestrzeni – czy może uprzednia i bardziej istotna, będąc sposobem myślenia o tej przestrzeni, modelem albo wizerunkiem, który ją zakłada, lecz się z nią nie pokrywa? W przypowieściach przyjmuje się milcząco, że samo terytorium jest zastanym, jakby naturalnym, faktem. Tymczasem stanowi zaledwie umowną namiastkę fizycznej przestrzeni, wydzieloną na mocy czyjejś decyzji; kolejny ludzki konstrukt, któremu na różne sposoby nadajemy pozory obiektywności.

Michał Pietrzak przechwytuje terytorium, wprowadzając w intencjonalnie wykadrowane fragmenty przestrzeni abstrakcyjne luki, które do terytorium nie należą, które terytorium rozszczelniają. Taki gest, bazując na terytorium, równocześnie je kwestionuje. Zwraca też uwagę na złudność postrzegania (jak i samej sztuki) – mówi o tym, że z daleka i na obrazie czy w przedstawieniu widok jest piękny (a wszystko zgadza się z terytorium), natomiast z bliska, w fałdach rzeczywistości, widać inaczej i co innego.

Agnieszka Bandura / Terytoria. Próba przejęcia. O pracach Michała Pietrzaka [fragment]

Michał Pietrzak. Urodzony w Bystrzycy Kłodzkiej. Mieszka i pracuje we Wrocławiu. Doktor sztuki. Absolwent Wydziału Grafiki i Sztuki Mediów Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, Wyższego Studium Fotografii w Jeleniej Górze oraz Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej. Laureat Nagrody im. prof. Witolda Skulicza na Międzynarodowym Triennale Grafiki w Krakowie oraz Stypendium Województwa Dolnośląskiego. Wyróżniony w konkursie Nagroda Roku ZPAP Wrocław. Nagrodzony Odznaką Honorową „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego”. Artysta, architekt, pedagog. Prezes Okręgu Dolnośląskiego Związku Polskich Artystów Fotografików oraz członek Związku Polskich Artystów Plastyków. Swoją twórczość prezentował wielokrotnie w kraju i za granicą na wystawach indywidualnych i zbiorowych oraz w licznych publikacjach. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Stowarzyszenia Międzynarodowego Triennale Grafiki w Krakowie, Fundacji Sztuki Współczesnej In Situ, Miasta Wrocławia oraz kolekcjach prywatnych. W swoich działaniach poszukuje swoistego rodzaju kompromisu pomiędzy czysto konceptualnymi a formalnymi środkami wyrazu, między którymi stawia znak równości. Wychodzi daleko poza granice klasycznie pojmowanej fotografii. Traktuje ją instrumentalnie. Łączy z innymi mediami, nadając obrazowi wysublimowaną wielowymiarowość w przestrzeni i czasie.

www.facebook.com/michpietrzak
www.instagram.com/michpietrzak
www.michalpietrzak.pl

ORGANIZATORZY:
Muzeum Filumenistyczne / www.muzeum-filumenistyczne.pl
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu / www.okis.pl

PATRONAT MEDIALNY:
Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu / www.asp.wroc.pl
Pismo Artystyczne Format / www.format.asp.wroc.pl
Związek Polskich Artystów Plastyków Okręg Wrocławski / www.zpap.wroclaw.pl

WYDAWCY:
Muzeum Filumenistyczne / www.muzeum-filumenistyczne.pl
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu / www.okis.pl
Redakcja katalogu: Olena Matoshniuk, Michał Pietrzak
Teksty: Karolina Jaworska, Piotr Jakub Fereński
Tłumaczenie i korekta: Marta Szymczakowska
Projekt graficzny: Grzegorz Gajos