Miejsce

Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
ul. Topolowa 1, Orońsko

Termin

7 listopada 2020 – 23 kwietnia 2021

Program towarzyszący

⚡7.11.2020, godz. 12:00 dzień otwarty z udziałem Artysty
⚡3.05.2021, godz. 12:00 oprowadzanie autorskie

Organizatorzy

Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Kuratorzy

Anna Podsiadły, Agnieszka Chodysz-Foryś, Henryk Gac

Udostępnij:

Dodano:

07.11.2020 04:00

Tomasz Domański | POMNIKI CZASU / MONUMENTS OF TIME | Retrospektywa

Lód idealnie reprezentuje naturę przemijania, a jego kondycja w metaforycznym ujęciu jest niezmiernie bliska naszej, ludzkiej kondycji. W przypadku „Pomników Czasu” mamy do czynienia z dużą kompresją egzystencji lodowej bryły w stosunku do czasu, jakim dysponuje człowiek. Dzięki plastycznemu umocowaniu, stwarzam artystyczny incydent, czyli sprzyjające warunki do umownej obserwacji czasu. W trakcie akcji poddawani jesteśmy próbie akceptacji nieuchronności zdarzeń, w której wszyscy uczestniczymy.


Tomasz Domański

„Utożsamiając się z naturą” (żeby jeszcze raz przypomnieć Rosołowicza), Domański ma wielkie szanse na wyprowadzenie jakości estetycznych z niej samej. Jest to wspaniała możliwość, ponieważ na ogół sztuka w tym momencie, przerażona naturalnością, zatrzymuje się w pół drogi.


Andrzej Kostołowski

Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku to jedyny w kraju ośrodek rzeźbiarski, istotny punkt na kulturalnej mapie Polski, położony w samym jej sercu. To miejsce szczególnie przyjazne artystom, w którym przyroda współgra ze sztuką, tradycja z nowoczesnością, historia z teraźniejszością.

Centrum jest przestrzenią dedykowaną pracy twórczej zogniskowanej na rzeźbie i działaniach jej pokrewnych, do której artyści chętnie wracają na różnych etapach swojej drogi twórczej. Orońskim rezydentem na przestrzeni trzech dekad był Tomasz Domański. Jako reprezentant młodego pokolenia, debiutujący na przełomie lat 80. i 90. XX w. uczestniczył w seminarium i pokazie Młoda Rzeźba Polska – Miejsca, nie miejsca (1992). Zrealizował wówczas w Orońsku swój pierwszy obiekt z cyklu Pomniki Czasu (Sublimatory).

W roku 1994 Domański był kuratorem międzynarodowego sympozjum rzeźbiarskiego Kamień. W ramach pobytu stypendialnego w tym samym roku powstała monumentalna instalacja Sztolnie, prezentowana na wystawie indywidualnej w Galerii Oranżeria (CRP), w kolejnych latach eksponowana także w krakowskiej i kieleckiej BWA oraz na wystawie Ikonopress w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. Po dwóch dekadach Sztolnie nie tylko nie straciły swojej formy, ale nabrały szlachetnej patyny. Ciekawie zaprezentowały się w kolejnych odsłonach: podczas Art Market w Parku Millenaris w Budapeszcie (2016), w Ogrodach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie (2017) oraz w radomskiej Elektrowni, a także w czasie wystawy kolekcji CRP i warszawskiej Zachęty w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu w 2019 roku.

Aktualnie praca eksponowana jest w kolekcji parkowej Centrum. W 1997 roku artysta uczestniczył w wystawie zbiorowej Geometria w rzeźbie polskiej; dwa lata później w pokazie Utopia i wizja w Muzeum Rzeźby Współczesnej. W latach 2000-2004 zrealizował dwie akcje plastyczne z lodem: Respiratorium i Rzeźbę sezonową oraz brał udział w wystawie zbiorowej Materia światła. W tym czasie był także członkiem Rady Programowej Centrum. W ramach ekspozycji Sztuka III RP (2003) zaprezentował dokumentację wideoinstalacji Ruchy leśne według Makbeta, która pokazywana była w Muzeum Historycznym we Wrocławiu w 1997 roku. Obecna wystawa jest kolejnym świadectwem szczególnej więzi Tomasza Domańskiego z Centrum.

Pomniki Czasu mają charakter retrospektywnego, monumentalnego pokazu, autorskiej opowieści podsumowującej niemal trzydziestoletni program artysty, którego idea oparta jest na utopijnej próbie plastycznego zwizualizowania czasu. Wystawa powstała we współpracy z Ośrodkiem Kultury i Sztuki (OKiS) we Wrocławiu, producentem premierowej odsłony Pomników Czasu w Centrum Nauki i Sztuki, Stara Kopalnia w Wałbrzychu w 2019 oraz wydawcą monograficznej publikacji pod tym samym tytułem. Orońska odsłona Pomników Czasu zaprezentowana zostanie w Muzeum Rzeźby Współczesnej w nieco zmienionej konfiguracji. W ramach przygotowanej przez artystę autorskiej koncepcji aranżacyjnej i w specjalnie skonstruowanych przestrzeniach ekspozycyjnych zobaczyć będzie można: instalacje, obiekty, prace multimedialne, modele, fotografie i filmy oraz archiwalną dokumentacją ikonograficzną, która towarzyszyła powstawaniu Pomników Czasu. Zobaczymy opus magnum artysty, przekrojowy pokaz od prac wczesnych po dojrzałe, w tym projekty jeszcze niezrealizowane oraz istotne dla nowego etapu twórczości. W ekspozycji plenerowej orońskiego parku zrealizowana będzie efemeryczna akcja pt. Równowaga chwiejna.

Tomasz Domański jest artystą wyjątkowym, wizjonerem, badaczem i obserwatorem procesów natury, obdarzonym dużą intuicją artystyczną. Zajmuje się sztuką akcji, sztuką efemeryczną, performance. Artysta poza tradycyjnymi materiałami włącza nieoczywiste media rzeźbiarskie – żywioły: lód i ogień, które wyznaczają przebieg konstruowanych akcji; wykorzystuje naturalne zjawiska topnienia, spalania czy ciążenia oraz wartości akustyczne, zapisy odgłosów ognia i wody, np. dźwięk kropel spadających z roztapiającego się lodu. Istotną częścią tych akcji-realizacji są multimedia i nowe techniki cyfrowe, które pozwalają zarejestrować zachowanie żywiołów, zmianę formy, procesualność.

Ideą programu artysty zawartego w tytułowym cyklu, jest utopijna próba plastycznego zwizualizowania czasu, czyli tworzenia sprzyjających warunków do umownej jego obserwacji. Teksty krytyczne, objaśniające rozumienie Pomników Czasu jako monumentu relatywnego w kategorii współczesnej rzeźby, znajdziemy w monografii artysty. Tomasz Domański o Pomnikach Czasu pisze, że są realizacją obiektów tworzonych z zamysłem obserwowania działania czasu w materii. Nie jest tutaj istotne skończone dzieło sztuki, ważny jest proces jego powstawania, cykl życia dzieła, którego częścią są także destrukcja i dematerializacja. Tematem najwyraźniej obecnym w dziełach artysty jest czas, jego rejestrowane w materii przebiegi, upływ, nieuchwytność, zależność od punktów odniesienia.

Na naszą świadomość oddziałują porządki: czasu kolistego, opartego na cyklach natury, i czasu linearnego, utrwalonego przez tradycję kultury zachodniej. Grzegorz Borkowski w recenzji monografii umieszczonej w orońskim Kwartalniku Rzeźby (2–3 / 2019, s. 91) pisze: W „Pomnikach Czasu” mieści się kilka różnych pojęć czasu: czas subiektywny, emocjonalny, czas molekularny rozpadających się cząstek lodu, czas bezwzględny, odmierzany kalendarzem i zegarem, wreszcie czas duchowy kriogeniczny, związany z indywidualnym przeżyciem sensu życia […].

Prace, które będzie można zobaczyć w Orońsku, powstały w wyniku fascynacji artysty naturą. Tym, co zajmuje Tomasza Domańskiego, pisze Adam Sobota, jest usytuowanie człowieka w obrębie natury i wobec innych ludzi. Jego dzieła mówią nam, że jednostka musi stale określać się wobec zjawisk, które rozwijają się w czasie i mogą być identyfikowane poprzez relacje współzależnych czynników. Poczucie tymczasowości, przemijalności, cykliczności zostały immanentnie wpisane w tę twórczość. Domański w swoich dziełach odwołuje się do skrajnych kategorii, łącząc je w nierozerwalne pary: życie – śmierć, natura – kultura, fizyczność – metafizyka. Przyjętym przez artystę sposobem wypowiedzi w sztuce jest rzeźba efemeryczna w formie monumentalnych i spektakularnych instalacji sytuowanych w przestrzeni publicznej.

Na wystawie zobaczymy także dokumentację wieloletniego projektu artysty, w którym idea efemeryczności odzwierciedlona jest w dynamicznej strukturze symbiotycznego ogrodu rzeźb – Wieżogród / TowerTopia na Wzgórzach Niemczańsko-Strzelińskich, na Dolnym Śląsku.

Kuratorzy

Biogram Artysty:
Tomasz Domański (1962, Giżycko) studiował w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, gdzie w 1993 r. uzyskał dyplom z rzeźby, a w 2003 r. obronił doktorat (z wolnej stopy), którego przedmiotem była rzeźba efemeryczna jako monument relatywny.
Jest autorem rzeźb, instalacji, obiektów, performansów, rysunków i fotografii. Artysta pracuje przeważnie z naturalnymi materiałami: wodą, lodem, ogniem, drewnem, słomą, popiołem, metalem, wykorzystując właściwe im procesy. Tworzy filmy i animacje jako integralne elementy wielu realizacji.
W latach 1995–1996, uzyskał stypendium Banaras Hindu University w Varanasi. Pięciokrotny stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wielu fundacji i instytucji, m.in. dwukrotnie Pollock-Krasner z Nowego Jorku, Laurenz Foundation z Bazylei, Montag Stiftung Bildende Kunst z Bonn, dwukrotnie UNESCO-Aschberg z Paryża, KulturKontakt z Wiednia, Adolpha i Esthery Gottlieb z Nowego Jorku. W 1997 nominowany przez Mariusza Hermansdorfera, ówczasnego dyrektora Muzeum Narodowego we Wrocławiu, do Paszportów „Polityki”. W tym samym roku reprezentował Polskę na IX Triennale Sztuki w New Delhi.
Swoje projekty i wystawy realizował m.in. w Polsce, Niemczech, Francji, Luksemburgu, Irlandii, Norwegii, Szwecji, USA, Kanadzie, na Alasce, w Hong Kongu czy Korei. Brał udział w pięćdziesięciu wystawach indywidualnych i ponad stu pięćdziesięciu zbiorowych.
Prace Tomasza Domańskiego znajdują się m.in. w kolekcjach takich instytucji, jak Dolnośląskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych we Wrocławiu, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Współczesne Wrocław, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.

Główne wystawy indywidualne:
1999 – Akropolis ‒ wystawa w Muzeum Narodowym we Wrocławiu, instalacja nawiązująca formą do starożytnej świątyni, zmieniająca się przez stulecia w industrialny „techno-chram” XXI wieku
2003 – Rzeźba efemeryczna ‒ Monument relatywny ‒ Muzeum Architektury, Wrocław; wystawa doktorancka
2008 – Recycling Program ‒ Awangarda BWA, Wrocław; seria obiektów, obrazów, kolaży i filmów, oszczędne rzeźbiarskie realizacje w elementarnych tworzywach
2011 – Wiek średni ‒ Wro Art Center, Wrocław; ekspozycja multimedialna złożona z 9 prac
2014 – Kwadratowa kopuła ‒ Europejska Stolica Kultury – Umea 2014, Szwecja; obiekt z serii Pomniki Czasu wykonany z lodu i stali
2016 – Sen Jakuba ‒ Europejska Stolica Kultury, Wrocław 2016; instalacja w przestrzeni publicznej ‒
Od 2016 cztery reliefy z roku 1997 włączono do wystawy stałej: Kolekcja sztuki polskiej II połowy XX wieku i XXI wieku, Muzeum Narodowe, Pawilon Czterech Kopuł, Wrocław
2019 – Pomniki Czasu / Retrospektywa, Centrum Nauki i Sztuki – Muzeum Przemysłu i Techniki – Stara Kopalnia w Wałbrzychu

Więcej informacji na stronie – www.rzezba-oronsko.pl

 

Kuratorzy:
Anna Podsiadły, Agnieszka Chodysz-Foryś, Henryk Gac

Organizatorzy:
Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i z Budżetu Województwa Dolnośląskiego

 

 

 

 

WYDARZENIA ONLINE W RAMACH WYSTAWY

WIRTUALNY SPACER PO WYSTAWIE

12 listopada 2020
Film z autorskim komentarzem do pracy Autoportret z Maxem 2010. na kanale Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku na YouTube: TOMASZ DOMAŃSKI / POMNIKI CZASU / MONUMENTS OF TIMERETROSPEKTYWA / RETROSPECTIVE odc. 1

16 listopada 2020
Pierwszy z serii podcastów poświęconych wystawie – Dorota Monkiewicz
Film na kanale Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku na YouTube: Tomasz Domański – POMNIKI CZASU – podcast 1 – Dorota Monkiewicz

18 listopada 2020
Film z autorskim komentarzem do wystawy na kanale Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku na YouTube: TOMASZ DOMAŃSKI / POMNIKI CZASU / MONUMENTS OF TIMERETROSPEKTYWA / RETROSPECTIVE odc. 2

25 listopada 2020
Film z autorskim komentarzem do wystawy na kanale Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku na YouTube: TOMASZ DOMAŃSKI / POMNIKI CZASU / MONUMENTS OF TIME RETROSPEKTYWA / RETROSPECTIVE odc. 3

2 grudnia 2020
Film na kanale Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku na YouTube:
TOMASZ DOMAŃSKI / POMNIKI CZASU / MONUMENTS OF TIME RETROSPEKTYWA / RETROSPECTIVE odc. 4

9 grudnia 2020
Film z autorskim komentarzem do wystawy na kanale Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku na YouTube:
TOMASZ DOMAŃSKI / POMNIKI CZASU / MONUMENTS OF TIME RETROSPEKTYWA / RETROSPECTIVE odc. 5

 

Wystawa w mediach:

Czas jako eksperyment – wywiad z Tomaszem Domańskim – wroclife.pl
https://wroclife.pl/czas-wolny/czas-jako-eksperyment-wywiad/?fbclid=IwAR23jVQeGkrktrdEk3CmhYO5loUm_4qu3norGzSfzCjv0ReE-8Anair0-qc

Magazyn Szum
https://magazynszum.pl/pomniki-czasu-tomasza-domanskiego-w-centrum-rzezby-polskiej-w-oronsku/

 

AKTUALNOŚCI

Dodano: 06.12.2022 14:45

MIESIĘCZNIK ODRA 12/2022

DYMKOWSKI o pogrobowym sarmatyzmie • ŁUCZAK: Gen. Armagedon • GAJDZIŃSKI: Rok 2022 ku pamięci • NICIEJA: O „szkodliwej kresomanii” • Pożegnania z Rosją: BECKER, MIZURO • Rozmowy z GLUZĄ i LUCCHESIM ROMANOWICZOWA • AUGUSTYNIAK: Na targu III Rzeszy • MANTEUFFEL • KRÜGER z Dziennika pandemii • CEMBRZYŃSKA o sztuce szkła • URBANEK   SPIS TREŚCI 12/2022: 2 Maciej Dymkowski: ZRADYKALIZOWANI POGROBOWCY SARMATÓW […] pokaż więcej »

Dodano: 05.12.2022 06:00

Koncert JARMUŻEK / PAKOWSKA

Serdecznie zapraszamy wraz z artystami i Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu, na magiczny koncert “Jarmużek / Pakowska”, który odbędzie się 8 grudnia 2022, w przestrzeni Sztygarówka, w Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia, godz. 18:00.     JARMUŻEK / PAKOWSKA Ten wrocławski duet łączy dolnośląskie pieśni ludowe z jazzem i elektroniką. Charyzmatyczna wokalistka, entuzjastka […] pokaż więcej »

Dodano: 05.12.2022 05:30

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Współczesny teatr radykalny: przypadki Olivera Frljića, Janeza Janšy i Žigii Divjaka

Do udziału UOP zaproszeni zostali tym razem nie tylko polscy badacze i badaczki, ale i goście z Ukrainy, Białorusi, Czech i Słowenii, którzy zaprezentują w trakcie wykładów i seminariów dorobek awangard teatralnych swoich krajów oraz podejmą próbę refleksji nad ich współczesnymi aspektami. Wykład w języku angielskim. pokaż więcej »

Dodano: 05.12.2022 05:00

LUDOBÓJSTWO. Spektakl o Pier Paolo Pasolinim

Dramat "Ludobójstwo" Jacka Żebrowskiego oparty jest na tekstach włoskiego intelektualisty, pisarza i reżysera Piera Paolo Pasoliniego. Zapraszamy na zdarzenie teatralne w tym samym tytule w reżyserii czervo01 w dniu 10 grudnia 2022 o godzinie 19.00 do Wolskiego Centrum Kultury w Warszawie. pokaż więcej »

Dodano: 05.12.2022 04:30

VII Festiwal Organowy im. Christiana Schlaga: Muzyczna zaduma po raz dwunasty.

Zimowe, przedświąteczne dni sprzyjają zadumie, zatrzymaniu i słuchaniu muzyki w pięknych wnętrzach. Taką atmosferę potrafią stworzyć Koncerty Adwentowe w późnobarokowym kościele pw. Św. Józefa Oblubieńca NMP w Świdnicy. Fundacja Dobrej Muzyki po raz dwunasty zaprasza na dwa popołudnia z muzyką, w czasie których zabrzmią organy Schlaga z 1870 roku. W dwie niedziele adwentu, tuż przed […] pokaż więcej »

Dodano: 05.12.2022 04:00

XXXIII Polsko- Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną”

Zachęcamy do zapoznania się z październikowym programem cyklu Polsko-Czeskich Dni Kultury Chrześcijańskiej, w ramach którego przez cały rok organizowane są koncerty, wykłady, prelekcje i spotkania. pokaż więcej »

Dodano: 05.12.2022 03:00

Koncert „Kolęda jest kobietą”

Serdecznie zapraszamy na koncert: "Kolęda jest kobietą". Projekt ten na co dzień i od święta tworzą cztery znakomite instrumentalistki: Kasia Pakowska, Joanna Dudkowska, Aleksandra Awtuszewska i Małgorzata Koperska. Usłyszymy autorskie aranżacje znanych kolęd. pokaż więcej »

Dodano: 05.12.2022 02:00

KONCERT ŚWIĄTECZNY PECTUS AKUSTYCZNIE

Serdecznie zapraszamy na niezwykły i magiczny koncert akustyczny zespołu Pectus. pokaż więcej »

Zapisz się do naszego newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych (pokaż całość)