Zdzisław Jurkiewicz. Zdarzenia (monograficzna wystawa)

Kuratorka: dr Marika Kuźmicz

W 2021 roku przypada 90 rocznica urodzin Zdzisława Jurkiewicza (1931-2012), artysty niezwykłego i w szczególny sposób ważnego dla Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Z tej okazji już teraz zapraszamy na dwie nadchodzące monograficzne wystawy w MWW Muzeum Współczesnym Wrocław i w Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia w Wałbrzychu.

Zdzisław Jurkiewicz był malarzem, fotografem, architektem, wykładowcą, poetą, współtwórca środowiska wrocławskiej awangardy, uczestnik ważnych wydarzeń, m.in. Sympozjum Plastycznego Wrocław 70 czy Plenery w Osiekach. Początkowo przede wszystkim zajmował się malarstwem, ale od połowy lat 60. XX wieku jego sztuka stawała się coraz bardziej efemeryczna, wymykająca się definicjom, na co niewątpliwie wpływ miała znajomość artysty z Jerzym Ludwińskim.

W 1964 roku Zdzisław Jurkiewicz zamieszkał w niewielkim mieszkaniu przy ul. Łaciarskiej we Wrocławiu. Powrócił wtedy do swojej pasji z okresu dzieciństwa, czyli astronomii. Konstruował teleskopy i z okien swojego pokoju-pracowni obserwował i fotografował gwiazdy. Z czasem zamienił mieszkanie w swoiste laboratorium: obserwował zarówno nocne niebo, jak i uprawiane przez siebie egzotyczne rośliny. W tym mieszkaniu realizował także liczne działania dokamerowe. Ta artystyczno-egzystencjalna strategia Jurkiewicza, którą artysta przyjął ponad 50 lat temu – oparcie swojej twórczości na mikro- i makroobserwacjach codzienności we wszystkich jej przejawach czynionych w niewielkiej przestrzeni swojego mieszkania, w szczególny sposób rezonuje z globalną sytuacją, w jakiej znaleźliśmy się wszyscy w związku z pandemią, która rozpoczęła się na początku 2020 roku i trwa nadal, paraliżując w znacznym stopniu życie, do którego byliśmy przyzwyczajeni i które uważaliśmy za normalne. Jego postawa łącząca obie sfery życia: prywatność i twórczość, oparta na otwarciu na rzeczywistość i jej uważne kontemplacyjne obserwowanie, oparta na ciekawości i chęci poznania, która może zostać zaspokojona tu i teraz, w każdym miejscu, w którym się znajdujemy, bez konieczności odbywania podróży na inny kontynent bądź na inną planetę, jest z kolei egalitarna i niezwykle aktualna.

Ta właśnie strategia i szczególna rola w działalności Jurkiewicza mieszkania przy Łaciarskiej jest punktem wyjścia wystawy „Zdarzenia” w Muzeum Współczesnym, która jednocześnie kontekstualizuje działalność wrocławskiego artysty, konfrontując jego twórczość z pracami innych artystek i artystów: Les Levina, Dóry Maurer, Roberta Morris’a, Philippa Van Snick, Miloša Šejna i Margity Titlovej-Ylovsky.