MIESIĘCZNIK ODRA 2/2024
MAKSYM KRYWCOW – Wiersze z frontu • ŁUCZAK – Na Wschodzie bez zmian? BILEWICZ: Społeczeństwo straumatyzowane • NICIEJA: Polacy–Niemcy na Kresach Ukraina: ORŁOŚ w rozmowie, BAJER, JAWORSKI-WOLDMUR, SŁODCZYK Nagroda Lindego 2O23: T. RÓŻYCKI • I. KANIA • T. BIEDZKI • Teatr KELERY KUISZ • „Boska Komedia” • Booker Prize 2023 • Książki roku 2023 • 8 Arkusz
SPIS TREŚCI 2/2024: 
2 Maksym Krywcow: WIERSZE
5 Wojciech Łuczak: NA WSCHODZIE BEZ ZMIAN?
11 SPOŁECZEŃSTWO STRAUMATYZOWANE Z Michałem Bilewiczem rozmawia Piotr Gajdziński
18 Mariusz Urbanek: BITWA O MEDIA
25 Jerzy Surdykowski: PIĘKNO, DOBRO I WSZYSTKIE INNE SPRAWY
34 Maciej Milach: NIC CO LUDZKIE…
38 Jarosław Kuisz: WIERSZE
40 UKRAINA Z Kazimierzem Orłosiem rozmawia Krzysztof Lisowski
47 Magdalena Bajer: W TEJ WOJNIE KULTURA DOZNAŁA MIAŻDŻĄCEJ PORAŻKI
51 Wołodymyr Jaworski – Woldmur: NOTATKI MOJEGO PRZYJACIELA T.R.
57 Stanisław Nicieja: POLACY – NIEMCY: WYGNANIA, PRZESIEDLENIA, STABILIZACJA
65 Witold Turant: POD ŚLĄSKIM BAOBABEM Rozmowa z Tadeuszem Biedzkim
71 Małgorzata Gorczyńska: SZTREKA
74 Tomasz Różycki: PODZIĘKOWANIE
76 Agnieszka Sabor: IRENEUSZ KANIA
79 Grażyna Zambrzycka: WIERSZ
82 Andrzej Juchniewicz: KSIĘGA ŻYCIA
85 Magdalena Raszewska: KRÓTKA DŁUGA HISTORIA
89 Lesław Czapliński: SZCZERE WZRUSZENIA I ZAWIEDZIONE NADZIEJE
92 Rozalia Słodczyk: PODRÓŻ W GŁĄB HISTORII I SZTUKI
96 Patrycja Cembrzyńska: O TYM, JAK SIĘ WYDAWAŁO KSIĄŻKI W POLSCE LUDOWEJ
99 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU
101 Jacek Sieradzki: PROSZĘ PAŃSTWA, OTO MY
104 Marcin Adamczak: Z NOTATNIKA SCENARZYSTY
107 Jan Topolski: BRZMIENIA SOLARIS
109 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: BANGSI – MIŚ DO KOCHANIA
110 Mariusz Urbanek: •1670• I PÓŁ
NAD KSIĄŻKAMI
112 Mariusz Urbanek: BABEL. LOS CZŁOWIEKA
114 Marta Mizuro: ALE Z DRUGIEJ STRONY…
115 Jacek Sieradzki: WIELKORZĄDCA WITKACJI
117 Mieczysław Orski: TYLKO ŻYCIE…
118 Anna Karczewska: WIERNY WOJOWNIK
122 W OFICYNIE
124 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
125 SYGNAŁY: BOOKER PRIZE 2023, NOWE KSIĄŻKI, PREMIERA W WAŁBRZYCHU
128 WERNISAŻE
129 INFORMACJE, KOMENTARZE
131 8 Arkusz: FREAK SHOW
Odrę można czytać także online: na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 25.10.2026 13:00
Międzynarodowy Festiwal Performansu Nowe Spojrzenia / New Perspectives
W dniach 2–7 listopada we Wrocławiu odbędzie się Międzynarodowy Festiwal Performansu „Nowe Spojrzenia”. To wyjątkowe wydarzenie połączy dynamiczne pokazy artystyczne, debaty naukowe oraz wystawę archiwalną, prezentując sztukę performatywną Europy Środkowo-Wschodniej jako żywą i ciągle transformującą się dziedzinę. pokaż więcej »
Dodano: 06.11.2026 00:00
Scena Ukraińska. Sezon IV 2026/2027
Scena Ukraińska wkracza w IV sezon! Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz teatr GAS zapraszają na dwa wyjątkowe spektakle: „Pora wyjeżdżać. Pora zostać” (6 i 9.11) oraz „Jutro 10 lat temu” (12–13.11). Zobacz, jak różnorodna potrafi być współczesna ukraińska sztuka performatywna. pokaż więcej »
Dodano: 03.11.2026 11:24
Fotorelacja z Międzynarodowego Festiwalu Performansu Nowe Spojrzenia / New Perspectives
W dniach 2–7 listopada we Wrocławiu odbywa się Międzynarodowy Festiwal Performansu „Nowe Spojrzenia”. Wydarzenie łączy pokazy artystów z Europy Środkowo-Wschodniej, debaty i wystawę archiwalną. Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z festiwalowych przestrzeni. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 13:30
LISTOPADOWY NUMER „ODRY” 11/2026
Najnowszy, listopadowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 12:00
RODos musical Premiera
W dniach 5–8 listopada w Teatrze Dialogu we Wrocławiu odbędą się premierowe pokazy spektaklu „RODos musical”. To pełna humoru, nostalgii i piosenek opowieść o miłości dwojga działkowców. W tle widzowie usłyszą znane polskie utwory w zupełnie nowych, zaskakujących aranżacjach. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 11:00
JAKUB OLEJNIK TRIO | Z JAZZEM PRZEZ POLSKĘ
6 listopada trio wrocławskiego kontrabasisty Jakuba Olejnika wystąpi w cyklu "Z jazzem przez Polskę" w Ziębickim Centrum Kultury. W programie koncertu znajdą się autorskie kompozycje zespołu i aranżacje znanych standardów jazzowych. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 11:00
Muzyczne podziękowanie dla wolontariuszy – Koncert Galowy we Wrocławiu
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz Chorągiew Dolnośląska ZHP zapraszają na Koncert Galowy na rzecz Harcerskich Wolontariuszy „Nasze drogi ku wolności…”. Wyjątkowe muzyczne wydarzenie odbędzie się już 6 listopada o godzinie 18:00 w Klubie 4 RBLog we Wrocławiu. Wstęp wolny. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 10:00
Koncert organowy ,,U progu wieczności” w ramach cyklu ,, Muzyka u Franciszkanów’’
W kościele pw. św. Karola Boromeusza we Wrocławiu 7 listopada odbędzie się recital organowy. Zagra Michał Piechnik – wirtuoz i artysta Bazyliki Mariackiej w Krakowie. W programie koncertu usłyszymy wielkie arcydzieła muzyki klasycznej oraz porywające improwizacje. Wstęp wolny! pokaż więcej »