Miejsce i data / Date and location:

Liptowska Galeria P. M. Bohúňa
Tranovského 3, 031 01 Liptovský Mikuláš, Słowacja
18.09.2026 - 20.02.2027

Zespół kuratorski i realizacyjny /
Curatorial and production team:

Kuratorka wystawy / Curator of the exhibition: Agnieszka Chodysz-Foryś
Współpraca kuratorska / Curatorial assistance: Adam Parol
Scenografia / Exibition design: Kacper Sondej
Koordynatorka / Coordination: Marharyta Rubanenko

Organizatorzy / Organisers:

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego
www.okis.pl

Liptowska Galeria P. M. Bohúňa
www.galerialm.sk

Partner:

Instytut Polski w Bratysławie

Patronaty honorowe / Honorary patronage:

Marta Cienkowska – Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego / Minister of Culture and National Heritage of Poland
Tadeusz Frąckowiak - konsul honorowy Rzeczypospolitej Polskiej na Słowacji / Honorary Consul of the Republic of Poland in Slovakia
Paweł Gancarz – Marszałek Województwa Dolnośląskiego / Marshal of the Lower Silesian Region

Projekt współfinansowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej ze środków Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego oraz z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

This project is co-financed by the Minister of Culture and National Heritage of the Republic of Poland from the Culture Promotion Fund — a state-administered special-purpose fund—and from the budget of the Lower Silesian Region Local Government

Udostępnij:

Dodano:

18.09.2026 00:00

Places for Deliberation / Miesta na rozjímanie

Historia sztuki Europy Środkowej lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych najczęściej opisywana jest przez pryzmat awangardowego eksperymentu, rozwoju sztuki konceptualnej oraz krytyki instytucjonalnej. Znacznie rzadziej dostrzega się równolegle rozwijający się nurt refleksji nad relacją między formą, funkcją i odpowiedzialnością dzieła sztuki. Prezentowana wystawa proponuje odczytanie twórczości Zdzisława Jurkiewicza, Barbary Kozłowskiej, Liliany Lewickiej i Jerzego Rosołowicza nie jako lokalnej odmiany konceptualizmu, lecz jako spójnego projektu radykalnej dematerializacji dzieła, prowadzącego do zakwestionowania samej potrzeby produkowania kolejnych obiektów artystycznych. W ich ujęciu dematerializacja nie była wyłącznie strategią formalną ani estetycznym gestem redukcji, lecz stała się sposobem myślenia o świecie, w którym akt twórczy zostaje obciążony odpowiedzialnością za swoje konsekwencje – społeczne, środowiskowe i afektywne.

Punktem odniesienia dla wszystkich prezentowanych postaw pozostaje działalność Jerzego Ludwińskiego oraz sformułowana przez niego koncepcja „sztuki niemożliwej”. Jego projekt Muzeum Sztuki Aktualnej z 1968 roku zakładał odejście od tradycyjnego modelu muzeum jako miejsca gromadzenia trwałych artefaktów na rzecz instytucji dokumentującej procesy, idee, działania efemeryczne i sztukę pozostającą w stanie nieustannego stawania się. Choć nigdy nie został zrealizowany, miał fundamentalne znaczenie dla wrocławskiego środowiska artystycznego. Praktyka Rosołowicza, Jurkiewicza, Kozłowskiej i Lewickiej stanowi jedną z najbardziej konsekwentnych realizacji postulatów Ludwińskiego, przekształcenie ich w codzienną metodę pracy, w której dzieło ulega rozproszeniu, a jego materialność jest systematycznie podważana. Dematerializacja staje się postawą etyczną i ontologiczną, wynikającą z przekonania, że produkcja nowych przedmiotów nie jest neutralna wobec świata. Dzieło sztuki ulega redukcji nie dlatego, że zostaje zastąpione ideą, lecz dlatego, że sam akt wytwarzania zaczyna być rozumiany jako forma ingerencji w rzeczywistość. Tym samym refleksja nad statusem dzieła łączy się z pytaniami o odpowiedzialność artysty, relację człowieka ze środowiskiem oraz możliwość praktyki twórczej, która ogranicza własny materialny ślad.

Prezentowana wystawa podejmuje przede wszystkim pytanie o możliwość praktyki artystycznej, która nie kolonizuje przestrzeni i nie pozostawia trwałych śladów. Rosołowicz, Jurkiewicz, Kozłowska i Lewicka proponowali odmienne strategie realizacji tego programu, jednak wszystkie prowadziły do przesunięcia znaczenia dzieła z materialnego przedmiotu ku procesowi, relacji, doświadczeniu i świadomości.

Z perspektywy współczesnego kryzysu ekologicznego ich twórczość nabiera szczególnej aktualności. To, co w latach sześćdziesiątych mogło być postrzegane jako eksperyment formalny lub konceptualna prowokacja, dziś jawi się jako jedna z najwcześniejszych prób sformułowania modelu sztuki funkcjonującej poza logiką nieograniczonej produkcji. Wrocławscy artyści nie tylko antycypowali problemy związane z nadmiarem rzeczy i eksploatacją środowiska, lecz także proponowali alternatywną praktykę artystyczną, w której najwyższą wartością staje się odpowiedzialność wobec tego, co ludzkie i pozaludzkie, troska oraz świadome ograniczanie materialnej obecności człowieka w świecie.

Podczas otwarcia wystawy, 17 września 2026 roku, odbędą się dwa performanse: Anny Steller, dedykowany twórczości Liliany Lewickiej, oraz Moniki Wińczyk, dedykowany twórczości Zdzisława Jurkiewicza.

—

The history of Central European art in the 1960s and 1970s is most often described through the lens of avant-garde experimentation, the development of conceptual art, and institutional critique. Much less attention has been paid to the parallel development of a mode of thinking concerned with the relationship between form, function, and the responsibility of the artwork. This exhibition proposes a reading of the work of Zdzisław Jurkiewicz, Barbara Kozłowska, Liliana Lewicka, and Jerzy Rosołowicz not as a local variation of conceptualism, but as a coherent project of radical dematerialization of the artwork, leading to a questioning of the very need to produce yet more artistic objects. For these artists, dematerialization was not merely a formal strategy or an aesthetic gesture of reduction; it became a way of thinking about a world in which the creative act itself is burdened with responsibility for its consequences—social, environmental, and affective.

The point of reference for all of the positions presented here is the work of Jerzy Ludwiński and his concept of “impossible art.” His 1968 project for the Museum of Current Art proposed moving away from the traditional model of the museum as a place for collecting permanent artefacts, toward an institution documenting processes, ideas, ephemeral actions, and art understood as being in a state of constant becoming. Although the project was never realised, it was of fundamental importance to the Wrocław artistic milieu. The practices of Rosołowicz, Jurkiewicz, Kozłowska, and Lewicka constitute one of the most consistent realisations of Ludwiński’s propositions, transforming them into a daily working method in which the artwork becomes dispersed and its materiality is systematically called into question. Dematerialization becomes an ethical and ontological position, rooted in the conviction that the production of new objects is not neutral in relation to the world. The artwork is reduced not because it is replaced by an idea, but because the very act of making begins to be understood as a form of intervention in reality. In this way, reflection on the status of the artwork becomes intertwined with questions of the artist’s responsibility, the relationship between humans and the environment, and the possibility of a creative practice that limits its own material footprint.

The exhibition primarily addresses the question of whether an artistic practice is possible that does not colonize space and does not leave permanent traces. Rosołowicz, Jurkiewicz, Kozłowska, and Lewicka proposed different strategies for pursuing this programme, yet all of them shifted the meaning of the artwork away from the material object and toward process, relation, experience, and consciousness.

Viewed from the perspective of today’s ecological crisis, their work acquires particular relevance. What in the 1960s might have been perceived as a formal experiment or conceptual provocation can today be seen as one of the earliest attempts to formulate a model of art operating beyond the logic of unlimited production. The Wrocław artists not only anticipated problems associated with the excess of things and the exploitation of the environment, but also proposed an alternative artistic practice in which the highest values are responsibility toward both the human and more-than-human worlds, care, and a conscious limitation of humanity’s material presence in the world.

During the exhibition opening on 17 September 2026, two performances will take place: one by Anna Steller, dedicated to the work of Liliana Lewicka, and one by Monika Wińczyk, dedicated to the work of Zdzisław Jurkiewicz.

Odsłuchaj treść artykułu
Array ( [post_type] => post [posts_per_page] => 8 [post_status] => publish [orderby] => Array ( [meta_value_num] => DESC [date] => DESC ) [meta_key] => sticky_post [ignore_sticky_posts] => 1 [tax_query] => Array ( [0] => Array ( [taxonomy] => category [field] => term_id [terms] => Array ( [0] => 470 ) [operator] => NOT IN ) ) [category__in] => Array ( [0] => 15 ) [category__not_in] => Array ( [0] => 470 ) )

AKTUALNOŚCI

Dodano: 17.11.2026 10:40

Fotorelacja z premiery spektaklu „Ryszard III” w reż. Pawła Świątka

Zachęcamy do obejrzenia fotorelacji z premiery spektaklu „Ryszard III” w reż. Pawła Świątka, która odbyła się 13 listopada 2026 w Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego we Wrocławiu. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 07:00

Waldemar Okoń „Dniewnik. Część III ” | spotkanie autorskie

Zapraszamy na spotkanie autorskie wokół książki Waldemara Okonia pt. "Dniewnik” czyli kronika niezapowiadanych śmierci – część trzecia, które odbędzie się 19 listopada o godz. 18:00 w Księgarni Tajne Komplety. Rozmowę z autorem poprowadzi Robert Gawłowski. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

Dolnośląskie Salony Muzyczne listopad/grudzień 2026

Odkryj magię muzyki klasycznej i kameralnej podczas Dolnośląskich Salonów Muzycznych! Od listopada do grudnia 2026 r. zabytkowe wnętrza Dolnego Śląska wypełnią się utworami wybitnych kompozytorów w mistrzowskich wykonaniach. Sprawdź harmonogram koncertów i zaplanuj niezapomniany wieczór. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

One Love Wrocław Music Festival 2026

Już 21 listopada 2026 roku wrocławska Hala Stulecia zmieni się w serce muzycznych brzmień! Kolejna edycja One Love Wrocław Music Festival to wielkie święto muzyki. Na scenach wystąpią m.in. Kaśka Sochacka, Myslovitz, IGO, AYO oraz gwiazdy elektroniki Leftfield. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

„Weseli Ponuracy” – spotkanie autorskie z Krystyną Stogą i Michałem Jędrzejewskim

Zapraszamy na spotkanie autorskie z K. Stogą i M. Jędrzejewskim poświęcone książce „Weseli Ponuracy”! Poznaj historię słynnego wrocławskiego teatru satyry. 21 listopada o godz. 18:00 w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026

Zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie artystyczne, które odbędzie się 14 października w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu. Głównym punktem wieczoru będzie prezentacja zbioru wierszy Piotra Chrzczonowicza pt. „A ptakom śpiewały muzy / Y las Musas cantaron a los pájaros”. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 05:10

XVII edycja „JGJ FESTIVAL- Jeleniogórskie Gwiazdy Jazzu”

„JGJ FESTIVAL- Jeleniogórskie Gwiazdy Jazzu”, to cykl wydarzeń kulturalnych organizowanych przez Agencję Koncertowo-Wydawniczą SOLO. Festival jest prezentacją dorobku artystycznego muzyków Marka Napiórkowskiego, Artura Lesickiego oraz Maciej Obary, artystów wywodzących się z Jeleniej Góry. Stanowią oni czołówkę polskiej sceny jazzowej, rozrywkowej, są kompozytorami i producentami płyt. Do udziału w festiwalowych koncertach zapraszają wybitne osobowości sceny muzycznej […] pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 05:00

Wystawa Pofestiwalowa. „Glass Breaks Free”. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu.

Wystawa pofestiwalowa „Glass Breaks Free”, podsumowująca 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu, zostanie otwarta 24 listopada 2026 roku w Galerii N w czeskim Jabloncu nad Nysą. Ekspozycja prezentuje autorskie dzieła sztuki i designu szklarskiego. pokaż więcej »

Przejdź do treści