AUTONOMIE UJAWNIONE – wystawa zbiorowa

Artyści: Piotr Błażejewski, Małgorzata Dajewska, Zdzisław Nitka, Krzysztof Skarbek, Radek Ślany

Serdecznie zapraszamy na wystawę Autonomie Ujawnione, w ramach której zaprezentujemy dzieła  pięciu wybitnych polskich artystów i pięć odmiennych typów poszukiwań. Choć to znani artyści związani z Regionem, to zakres ich działalności i poszukiwań wykracza poza tradycję artystyczną Dolnego Śląska, która w dużej mierze była i jest aktualnie przez nich określana. Wieloletni i bogaty dorobek artystyczny twórców zaproszonych do udziału w Autonomiach Ujawnionych jest w przypadku każdego artysty szczególnym fragmentem ujawnionej wolności. Jest tym samym autonomią osobistych afektów i refleksji dotyczących siebie i świata. Realizacje Zdzisława Nitki i Krzysztofa Skarbka, powstałe w oparciu o malarski język ekspresji otwierają głęboką przestrzeń emocjonalnych poruszeń, zawierają pytania o wartości w świecie oraz kondycję międzyludzkiej komunikacji. Autonomie Piotra Błażejewskiego, Małgorzaty Dajewskiej i Radka Ślanego ujawniają się z kolei w obszarach zredukowanej przedstawieniowości, gdzie podniesiony zostaje walor geometrii lub radykalnego podziału, będącego jednocześnie połączeniem. Możliwym odniesieniem jest więc zakres metafizycznego namysłu nad trwaniem, przemijaniem, całością oraz istnieniem. Ujawnione typy autonomii, usytuowane na szlakach ekspresjonistycznej emocji, abstrakcji geometrycznej czy ontologii artystycznego medium, zaprezentowane zostaną jako kompilacja kilkudziesięciu dzieł, na które składają się obrazy malarskie dużego formatu, graficzne obiekty przestrzenne i szkło artystyczne.

Piotr Błażejewski (urodzony w 1950 w Kluczborku). Dyplom z malarstwa w 1975 r. w PWSSP (obecnie ASP) zrealizował we Wrocławiu w pracowni prof. Alfonsa Mazurkiewicza. Jest profesorem zwyczajnym w macierzystej uczelni, prowadzi zajęcia w pracowni dyplomującej malarstwa. Od 2000 pracuje również w Instytucie Architektury Krajobrazu na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Zajmuje się malarstwem i rysunkiem. W swoim dorobku ma ponad 50 wystaw indywidualnych; uczestniczył w ponad 300 wystawach zbiorowych w Polsce i za granicą. Kilkakrotnie zasiadał w jury konkursów malarstwa polskiego. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród oraz kolekcjonerem malarstwa i rysunku. W 2015 została wydana jego monografia w formie albumu pt. „W DRODZE – razem ze mną”. Prace Artysty znajdują się w zbiorach prywatnych, muzealnych, fundacjach i bankach w kraju i za granicą. W 2016 Muzeum Narodowe we Wrocławiu zakupiło 12 prac Piotra Błażejewskiego do zbiorów sztuki współczesnej. Piotr Błażejewski jest przedstawicielem sztuki geometrycznej, który w swojej sztuce poszukuje porządku i harmonii, jest to jednak geometria „soft”, nie wszystko jest w niej wymierzone i precyzyjnie skalkulowane. Pracuje cyklami (m.in. Architektura koloru, Interferencje, Refleksy/je, Ślady, Nieprawdopodobne figury geometryczne), które są ciągłą ewolucją i kontynuacją drogi malarskiej. Artysta tak opisuje genezę swojej twórczości, swoje widzenia świata i obrazowania: „Niewątpliwie jest to symboliczna i dosłowna przestrzeń pomiędzy mną a naturą, wypełniona emocjami, skojarzeniami, spostrzeżeniami, odczuciami… Czasem ta przestrzeń podsuwa gotowe rozwiązania artystyczne np. statyczną dynamiczność morskich fal lub zjawisk atmosferycznych, rytmikę przesuwających się drzew w oknie pociągu lub auta… Staram się wyłowić i zapamiętać takie przestrzenno-czasowe zestawienia, rytmy, pulsacje”.

Małgorzata  Dajewska (urodzona w 1958 roku w Sosnowcu) W swoim rodzinnym mieście chodziła do szkoły podstawowej, uczęszczając równolegle do szkoły muzycznej I stopnia, którą ukończyła w klasie skrzypiec. W latach 1977-1982 studiowała w Katedrze Szkła PWSSP we Wrocławiu, gdzie miała okazję zdobywać zawodowe „szlify” u takich wybitnych artystów polskiego szkła jak: Henryk Wilkowski, Ludwik Kiczura, Zbigniew Horbowy czy Jerzy Chodurski. Dyplom zrealizowała pod kierunkiem prof. Zbigniewa Horbowego. Od roku 1984 jest pracownikiem  naukowym w Katedrze Szkła i współpracownikiem swojego mistrza, prof. Z. Horbowego. W latach 1996-2002 zajmowała stanowisko kierownika Katedry Szkła. W 2001 roku otrzymała tytuł profesora zwyczajnego. W latach 2005-2008 piastowała stanowisko dziekana Wydziału Ceramiki i Szkła. Obecnie prowadzi pracownię szkła artystycznego w Katedrze Szkła, która jest kontynuacją pracowni niegdyś prowadzonej przez prof. Zbigniewa Horbowego i ponownie została wybrana Dziekanem macierzystego wydziału na kadencję 2012-2016.  Jest laureatką prestiżowej Nagrody Kulturalnej Śląska Kraju Dolnej Saksonii z roku 2006. W roku 2009 otrzymała za swój dorobek artystyczny Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki. W roku 2012 została odznaczona przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa narodowego odznaką „Zasłużony dla kultury polskiej”. W roku 2013 otrzymała Srebrny Medal Gloria Artis, także z rąk Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Na zamówienie władz miejskich Sosnowca wykonała dar od miasta dla Ojca Świętego Jana Pawła II, szklaną rzeźbę pt. „Rozdarta Sosna”. Jest również autorką statuetki  „Złoty Laur Akademicki”, którą otrzymał Jan Paweł II od Kolegium Rektorów Dolnego Śląska. Obie rzeźby trafiły do Muzeum Watykańskiego. W roku 2011  to samo gremium zamówiło u niej kolejny  „Złoty Laur Akademicki”, którego nowy wariant trafił do rąk  papieża Benedykta XVII. W roku 2013 rajcy Miasta Wrocławia zamówiło u niej rzeźbę, którą wręczono honorowemu obywatelowi miasta, ministrowi KiDzN, Bogdanowi Zdrojewskiemu. Uczestniczyła w około 150 wystawach zbiorowych w kraju i zagranicą oraz miała 20 wystaw indywidualnych.

Zdzisław Nitka, polski malarz wywodzący się z międzynarodowego ruchu neoekspresjonistycznego, który zaistniał w sztuce w latach 80. XX wieku. Urodził się w 1962 roku w Obornikach Śląskich koło Wrocławia. W wieku 12 lat, oglądając w podręczniku szkolnym reprodukcje prac Vlamincka i van Gogha, postanowił zostać malarzem. Studiował malarstwo w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu (obecnie Akademia Sztuk Pięknych), gdzie zrealizował dyplom (1987) pod kierunkiem profesora Józefa Hałasa – a następnie został jego asystentem (1988). Ważne miejsce w biografii artysty zajmuje zainteresowanie sztuką ekspresjonistyczną oraz kontakt z przedstawicielami tego kierunku – co w konsekwencji ma znaczący wpływ na jego sztukę. W 1979 roku zwiedza wystawę grupy „Die Brucke” we wrocławskim Muzeum Narodowym. Od 1986 roku koresponduje z Georgiem Baselitzem (dwa lata później niemiecki artysta zadedykuje mu pracę pt. „Maler Nitka”). W 1997, razem z żoną Jolantą, Nitka zakłada we własnym domu Muzeum Ekspresjonistów – koncepcja gromadzenia pamiątek i literatury przedmiotu. W 2006 spotyka się z Markusem Lupertzem we Wrocławiu i przeprowadza z nim wywiad dla pisma „Format”. Zdzisław Nitka zajmuje się malarstwem, grafiką (specjalizacja: drzeworyt), jest autorem akcji artystycznych; prowadzi Pracownię Malarstwa w rodzimej uczelni. Zdeklarowany ekspresjonista. Wielbiciel Boba Dylana i grupy The Rolling Stones. Trwale związany z rodzinnymi Obornikami Śląskimi – własną enklawą i miastem Otto Muellera. W latach 1986 – 2017 autor kilkudziesięciu prezentacji indywidualnych i kilkuset ekspozycji zbiorowych.

Krzysztof Skarbek (ur. 16 maja 1958 we Wrocławiu) – malarz polski. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, przeniósł się i studia ukończył w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu (obecnie ASP Wrocław). Jest profesorem w pracowni Malarstwa i Rysunku wrocławskiej ASP. Brał udział w wielu wystawach zbiorowych i indywidualnych. Był członkiem grupy artystycznej Karuzela Braders, oraz Gabinetu Operacji Plastycznych i Odnowy Uczuć. Na przełomie lat 80. i 90. członek rockowo-alternatywnej grupy „Poławiacze Pereł z Odry” (m.in.: Roman Rega, Michał Hycki, Jacek Jankowski „Ponton”, Adam Czok, Igor Wójcik). Współpracował także z grupą „Totart” (Paweł „Konjo” Konnak). Przedstawiciel kierunku określanego jako neoekspresjonizm. Wziął udział w ważnych wystawach tego nurtu: Ekspresja lat 80. w Sopocie, 1986; Realizm radykalny. Abstrakcja konkretna w Warszawie, 1987. Jest artystą o własnym, rozpoznawalnym stylu i specyfice zainteresowań. Maluje ludzi odpoczywających w ich czasie prywatnym – „po pracy” (to określenie najczęściej pojawia się w budowanych pełnymi zdaniami tytułach jego obrazów), w sytuacjach zarazem potocznych i odległych od prozy życia. Nie wpada przy tym w pułapkę rodzajowości czy łatwej groteski. Przeciwnie, nie biorąc niczego w nawias, bez porozumiewawczych gestów w stronę widza, jest rzecznikiem tego onirycznego świata, w którym – jak we śnie – mieszają się realia z marzeniami, rzeczy zaobserwowane z wyimaginowanymi. Prace Skarbka znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie i w Szczecinie, w Międzynarodowym Centrum Kreacji Video w Montbeliard we Francji oraz w prywatnych kolekcjach w Polsce, Szwecji, Niemczech i USA. Krzysztof Skarbek prowadzi Pracownię Dyplomującą Malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu jako profesor zwyczajny.

Radek Ślany – urodzony we Wrocławiu, w 1973 roku . Studia rozpoczął w 1995 roku, we wrocławskiej ASP, na  Wydziale Grafiki. W latach 1997-1998 studiował w krakowskiej ASP, m. in. W pracowni grafiki prof. S. Wejmana. Dyplom otrzymał w roku 2000, we wrocławskiej ASP z grafiki artystycznej, w pracowni prof. Haliny Pawlikowskiej i prof. Jacka Szewczyka oraz z rysunku, w pracowni prof. N. Naskowa. W roku 2003 zorganizował we Wrocławiu zbiorową wystawę rysunku w BWA Najlepsze Rysunki, zaś siedem lat później w tej samej galerii odbyła się jego indywidualna wystawa Traktat o rysunku. Swoje prace prezentował na wystawach indywidualnych grafiki i rysunku oraz na wielu wystawach zbiorowych, w kraju i poza jego granicami. Otrzymał kilka wyróżnień i nagród za prace graficzne i rysunkowe. Jego prace znajdują się w zbiorach muzeum Cremona we Włoszech oraz prywatnych kolekcjach. U podstaw  metody, która w dużej mierze świadczy o indywidualności koncepcji Radka Ślanego, leży abstrakcyjna refleksja nad wewnętrznymi prawami rysunku. Instalacje i obiekty, które artysta umieszcza w ramach kategorii rysunku, a które w istocie są trójprzestrzenne i demaskują stereotyp granic naturalnych tego medium jako dwuwymiarowego. Eksperymentalny zakres badań Radka Ślanego można w tym sensie traktować jako istotną i specyficzną część artystycznej tradycji nie tylko na gruncie Dolnego Śląska.

Organizatorzy:

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Centrum Nauki i Sztuki Stara Kopalnia

Kurator: Andrzej Mazur