To pełen humoru, czułości i muzyki spektakl o miłości, która zapuściła korzenie głębiej niż najstarsza jabłoń na działce. Jadwiga i Jerzy są razem od czterdziestu lat i od niemal równie dawna mają swój niewielki kawałek ziemi – miejsce odpoczynku, pracy, kłótni, pojednań i wspomnień. Na ich ROD-osie czas płynie w rytmie kolejnych pór roku, dojrzewających warzyw, sąsiedzkich historii i skrzypienia starych ogrodowych foteli.

To właśnie tutaj zwykła grządka potrafi uruchomić wspomnienie młodości, stara jabłoń staje się kroniką wspólnego życia, a walka ze ślimakami urasta do rangi małżeńskiego dramatu. Pod warstwą komedii kryje się jednak opowieść o przemijaniu, pamięci i potrzebie bliskości. Bohaterowie wracają do chwil, w których byli młodzi, zakochani i przekonani, że mają przed sobą nieskończenie dużo czasu. Teraz próbują oswoić jego upływ – każde na swój własny sposób. Działka staje się ich małym wszechświatem: trochę absurdalnym, trochę nostalgicznym, ale przede wszystkim bardzo ludzkim.

RODos jest musicalem, dlatego ważną częścią tej historii są piosenki, które dopowiadają to, czego czasem nie da się powiedzieć zwykłym dialogiem. W spektaklu zabrzmią utwory polskich artystów i artystek w zupełnie nowych, przygotowanych specjalnie na potrzeby przedstawienia aranżacjach. Muzycznie spotkają się tu różne pokolenia polskiej sceny – od klasyków, takich jak Zbigniew Wodecki, po współczesne brzmienia, między innymi repertuar Blue Café. Powstaje z tego ciepła, przewrotna i wzruszająca opowieść o tym, że można się zestarzeć, ale nie trzeba przestać kochać, śmiać się, pragnąć i być ciekawym życia.

5 listopada 2026 godz. 19:00 | PRZEDPREMIERA
6 listopada 2026 godz. | PREMIERA
7 listopada 2026 godz. 18:00
8 listopada 2026 godz. 18:00

Na podstawie tekstu Jagody Jasińskiej
Reżyseria – Michał Jagodziński
W roli Jadwigi – Sonia Adamska
W roli Jerzego – Szymon Majkrzak
Aranżacja muzyczna – Łukasz Ciesiołkiewicz
Kostiumy – Jagoda Wróbel
Plakat – Ewelina Lech, Krzysztof Świerkosz

Bilety: Ulgowe 50 zł, Normalne 60 zł
dostępne od 4 października 2026, od godziny 12:00 na stronie: bilety.teatr-dialogu.pl.
Możliwe zniżki z Nasz Wrocław i Kartą Dużej Rodziny
Czas trwania: 90 minut.
Wiek: 14+

Więcej informacji na stronie www.teatr-dialogu.pl

Spektakl jest koprodukcją Fundacji ART JTM oraz Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucji Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

Bilety:
Bilety na wydarzenie są dostępne w przedsprzedaży  www.kupbilecik.pl  oraz www.biletyna.pl

Zapomniani beatnicy: Jack Micheline i Herbert Huncke

Prawa twarz Kościoła • Czerski: Koniec epoki nAIwności?

Skandalistki wchodzą do historii • Polacy nabici w skarpetę

Teatr Czerczuk • Kino Smoczyńskiej • Biennale w Wenecji

Proza Malzahn i Holzera, wiersz Bergmana • Felieton Anny Janko

Spis treści 10/2026:

PRAWA TWARZ KOŚCIOŁA

3 Maciej Dymkowski
Kościół polskiej prawicy

8 Z Pawłem Gużyńskim
rozmawia Błażej Torański
Bal na Titanicu

16 Piotr Gajdziński
W oczekiwaniu na mesjasza

22 Joanna Solska
Polacy nabici w skarpetę

28 Beata Maciejewska
Skandalistki wchodzą do historii

37 Piotr Czerski
Nieznośny ciężar nieważkości

46 Wojciech Albiński
Mechaniczny Turek, czyli AI i ja

50 Szczepan Kopyt
Mój wiersz

zapomniani beatnicy

53 Janusz Zalewski
Jack Micheline i Herbert Huncke,
czyli jak się zatracić

61 Jack Micheline
Wiersze

66 Jack Kerouac
Wprowadzenie do River of Red Wine
Jacka Micheline’a

67 Herbert Huncke
Opowiadania

70 David Bergman
Wiersz

73 Miłka O. Malzahn
Opowiadania

81 Joanna Lech
Wiersze

83 Ryszard Holzer
Wyspa Wielkanocna

90 Krystyna Kuczyńska
Wędrówka w odległe rejony

97 Rozmowa Renaty Głowackiej
Paryski Teatr Elizabeth Czerczuk

103 Sabina Wojnarowska
Wyrodna córka polskiej szkoły filmowej

108 Z Mateuszem Bartą
rozmawia Zuzanna Madurska
Metaformy

112 Marcin Adamczak
Odyssea secularis

114 Anna Janko
Bóg w butach

116 Jan Miodek
Nade mną brzoza witkami szepce

118 Marta Mizuro
Średnia znajomość

120 Mariusz Urbanek
Kryptoprzewodnik po kryptowalutach

Nad Książkami

122 Karol Maluszczak
Widzieć i czuć bardziej

124 Karol Płatek
Na Mauritius, a nie na Madagaskar

125 Julia Kardas
Patopraca

127 Radosław Wiśniewski
Wstęp do ostatniego rozdziału

129 Henryk Mazurkiewicz
W obronie autorytetu

134 W Oficynie

136 Pocztówki Literackie
Karola Maliszewskiego

137 Sygnały
PREMIERA W TEATRZE NORWIDA,
PŁYTA JANUSZA CEDRY, WERNISAŻE

144 Filip Zawada
Felieton rysunkowy

145 8 Arkusz
Pomidorowy abiekt

Odrę można czytać także online na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl

Wyróżnienia TMW za rok 2026
22 września 2026 roku o godz. 12.00 odbędzie się uroczystość wręczenia wyróżnień i odznaczeń Towarzystwa Miłośników Wrocławia. Kandydaci do nagród zostali zgłoszeni przez znane instytucje i osoby prywatne. W swoich laudacjach podkreślały one pełną pasji i profesjonalizmu działalność tych wybitnych osób na rzecz miasta. Rozszerzona Kapituła Wyróżnień i Odznaczeń TMW zebrała się 11 czerwca 2026 roku pod przewodnictwem Haliny Okólskiej w Kamieniczce „Małgosia”. Przybyli podjęli uchwałę o przyznaniu w tym roku z okazji 70-lecia TMW trzech Laurów Wrocławia wybitnym osobowościom oraz dwóch Laurów Wrocławia znaczącym dla miasta instytucjom. Ustalono również, iż osoby, na które głosowało nie mniej niż trzy osoby, otrzymają Diamenty Wrocławia. W wyniku demokratycznego głosowania, spośród 11 kandydatów, wyłoniono trzech laureatów Lauru Wrocławia: prof. dr. Jana Biliszczuka, Joannę Kuciel-Frydryszak oraz Grzegorza Schetynę. Laurem uhonorowano również Miesięcznik „Odra” oraz Klinikę „Przylądek Nadziei”. Diament Wrocławia otrzymają: dr n.med. Adam Domanasiewicz, Gabriel Leonard Kamiński, prof. dr Mirosław Kocur, Sławomir Piechota, Grupa Luxus, Szkoła Podstawowa nr 76 z Oddziałami Sportowymi im. I Armii Wojska Polskiego, Szkoła Podstawowa nr 97 z Oddziałami Sportowymi im. Jana Brzechwy, Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 23.

Spotkanie poprowadzą:
Zbigniew Magdziarz – prezes TMW
Halina Okólska – przewodnicząca kapituły wyróżnień i odznaczeń
Lech Błaczkowski – członek prezydium TMW

W części muzycznej:
Tomasz Marut – fortepian

Tomasz Marut – doktor sztuk muzycznych, artysta marki Yamaha, jeden z najbardziej aktywnych i docenianych polskich pianistow swojego pokolenia. Jest absolwentem Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego we Wrocławiu w klasie fortepianu prof. Pawła Zawadzkiego. Jest pierwszym w historii wrocławskiej Akademii Muzycznej wypromowanym doktorem sztuki, którego rozprawa otrzymała wyróżnienie. Obecnie jako adiunkt prowadzi klasę fortepianu w macierzystej uczelni. Został zwycięzcą 26. Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego Piano FVG 2026 oraz laureatem nagrody specjalnej Premio 900 za najlepsze wykonanie utworu współczesnego, a także nagrody Central European Initiative. Za dotychczasowe dokonania artystyczne otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Stypendium Rektora Akademii Muzycznej we Wrocławiu, Stypendium Fundacji Piotra Klera i Stypendium Prezydenta Wrocławia.
Tomasz Marut – rozszerzona nota [pdf]

Krystyna Wołodźko-Stoga (ur. 1937) – absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego (1958) Od powstania zespołu Ponuraków należała do pierwszej grupy jego założycieli, aktorka w pierwszym i drugim spektaklu. W 1958 r. wraz z grupą 8 członków zespołu Ponuraków weszła do tworzonego Teatru Kalambur, gdzie była aktorką; pełniła też funkcję kierownika administracyjnego (1958–61). Występowała w 17 spektaklach tego teatru – ostatni występ w 1972 r. „W rytmie słońca”. Jednocześnie rozwijała się zawodowo: aplikacja sędziowska i egzamin 1966, egzamin radcowski 1968 i działalność społeczna w samorządzie radcowskim. Przez 4 kadencje była wybierana do Krajowej Rady Radców Prawnych, gdzie pełniła funkcję przewodniczącej Komisji Legislacyjnej (1991–2007); przez 32 lata prowadziła szkolenia na aplikacji radcowskiej i dla radców. Autorka i współautorka licznych publikacji prawniczych (m.in. „Zawód radcy prawnego”, 2012).

Michał Jędrzejewski (ur. 1934) – absolwent PWSSP we Wrocławiu, dyplomy: malarstwo 1958, architektura wnętrz 1960; od wiosny 1955 związany z zespołem STS Ponuracy; scenograf telewizyjny (główny scenograf o/TVP Wrocław w latach 1967–1979) i teatralny (autor i współautor scenografii dla Teatru Polskiego we Wrocławiu w latach 1980–1997 i in. teatrów we Wrocławiu, Łodzi, Warszawie, Sofii, Wałbrzychu, Jeleniej Górze, Zielonej Górze i Koszalinie); autor i współautor licznych wystaw (m.in. komisarz generalny wystawy „Wrocław ‘2000 – moje miasto”), autor ok. 60 plakatów i uczestnik Międzynarodowego Biennale Plakatu oraz Biennale Plakatu w Katowicach, wystaw malarstwa (m.in. Festiwali Malarstwa Polskiego w Szczecinie), wystaw Sztuka Projektowania w Warszawie, jak i wystaw indywidualnych m.in. w Muzeum Architektury we Wrocławiu (2024); autor i współautor kilku książek (m.in. „Listy” 2018, „Schody i przygody” 2021); profesor, dziekan i rektor 1984–1990 PWSSP/ASP we Wrocławiu, członek Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego (1997–2001).

Książkę „Weseli Ponuracy” można zakupić w naszej księgarni internetowej. 

Osiedla Kultury i Sztuki to projekt, którego celem jest promocja dolnośląskich artystów na wrocławskich osiedlach. To również wyjątkowa forma współpracy kulturalnej realizowanej przez artystów, zespoły i grupy artystyczne, organizacje pozarządowe i grupy nieformalne wspólnie z Radami Osiedli Wrocławia. Dzięki dofinansowaniu Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

Lista projektów dofinansowanych w ramach programu OSIEDLA KULTURY I SZTUKI 2026:

1. Stowarzyszenie Serce Szczepina – Wydarzenia artystyczne w ramach Teatralnego Dnia Dziecka na Szczepinie
2. Rudzik Studio – Jerzy Wypych i Marta Sobala – Warsztaty cyjanotypii na Osiedlu Biskupin – Sępolno Dąbie
3. Dominika Domińska i Dawid Januś – Urodziny Gajowic/Gajowickość
4. Fundacja Kolory Życia – Kwiat Naszego Osiedla! Warszaty florystyczne na osiedlu Grabiszyn-Grabiszynek
5. Coś Pięknego Barbara Chojcan – Ręka w rękę rękodzieło! Warsztaty rękodzielnicze na Osiedlu Widawa
6. Stowarzyszenie Kulturalne „Bez Ciśnienia” – Spektakle teatralne na osiedlu Lipa Piotrowska
7. Stowarzyszenie Kawiarenka Senioralna Przedstawienie teatralne i koncert chóru podczas Dnia Dziecka na Osiedlu Nadodrze
8. Fundacja ART JTM – czytania performatywne w przestrzeniach Dawnej Pralni na Osiedlu Księże
9. Orkiestra Dęta przy OSP Długołęka – 3 koncerty na Osiedlu Ołbin

HARMONOGRAM WYDARZEŃ W RAMACH PROJEKTU OSIEDLA KULTURY I SZTUKI 2026:

PAŹDZIERNIK

Wydarzenie odbędzie się w Miejskiej Bibliotece Publicznej (Filia nr 5 / GRAFIT) we Wrocławiu przy ul. Namysłowskiej 8. Wstęp na koncert jest wolny.

MAJ 

31 maja 2026, godz. 15.00
Koncert Orkiestry Dętej Ochotniczej Straży Pożarnej z Długołęki
Park Stanisława Tołpy, Wrocław

30 maja 2026, godz. 14.00-19.00
DZIEŃ DZIECKA
Park Stanisława Staszica we Wrocławiu – na osiedlu Nadodrze

21 maja 2026, godz. 17.00
Warsztaty makramowych wianków na obręczy

15 maja 2026, godz. 17.00
Warsztaty tworzenia wiosennych wianków ozdobnych
Budynek Rady Osiedla Widawa, ul. Kominiarska 68

10.10 (sob.) g.11.00-11.45  Plac przy Tablicy Upamiętniającej NSZZ „Solidarność” przy ul. Grabiszyńskiej
Otwarcie Wystawy plenerowej o historii wrocławskiego NZS (na bazie projektu przygotowanego przez Pawła Skrzywanka w 2021).
Wystawa prezentować będzie zdjęcia ze zbiorów Centrum Historii Zajezdnia dotyczące działalności jawnego i podziemnego NZS lat 80. XX wieku oraz powiązanych
z wrocławskim NZS m.in. Duszpasterstwa Akademickie, Wrocławska Piesza Pielgrzymka na Jasną Górę, Ruch Wolność I Pokój, Pomarańczowa Alternatywa. Zdjęciom towarzyszyć będą opisy wyjaśniające prezentowane sytuacje oraz historię wrocławskiego NZS. Wystawa będzie prezentowana do 30.10.2026.

10.10 (sob.) g. 12.00-13.00 Centrum Historii Zajezdnia
Otwarcie Obchodów. Dyskusja panelowa: „NZS dziś i perspektywy”
Paneliści: Oskar Śliwka NZS SGH- Przewodniczący Zarządu Krajowego NZS w kadencji 2025/2026 i 2026/2027, Karolina Bartkowiak NZS UEW Przewodnicząca Zarządu Uczelnianego w kadencji 2024/2025, Kacper Bienka NZS UWr – Przewodniczący Zarządu Uczelnianego w kadencji 2025/2026
Moderator: Bartłomiej Robak ( NZS UWr – teraz)

10.10 (sob.) g. 13.00-13.15 Centrum Historii Zajezdnia
Przerwa: kawa, herbata, woda.

10.10 (sob.) g.13.15-14.15 Centrum Historii Zajezdnia
Dyskusja panelowa pn.: „Świadkowie historii o NZS lat 1980-2000”,
Paneliści: Piotr Krukowski NZS UWr (1980-1984), Grzegorz Schetyna NZS UWr (1981-1990), prof. Tomasz Głowiński NZS UWr (1988-1991), Igor Wójcik NZS ASP (1987-1992), (dr Gaweł Strządała NZS UWr (1996-2001)
Moderator Przemysław Klukowski NZS PWr (2005-2010)

10.10 (sob.) g. 14.15-14.30 Centrum Historii Zajezdnia
Przerwa: kawa, herbata, woda

10.10 (sob.) g. 14.30-15.30 Centrum Historii Zajezdnia
Dyskusja panelowa pn.:”Wrocławski NZS oczami historyków”
Paneliści: dr hab. Kamil Dworaczek, dr Jolanta Popińska, dr Krzysztof Popiński, mgr Roman Kowalczyk.
Moderator: Artur Adamski NZS UWr (1985-1990)

10.10 (sob.) g. 15.30-15.45 Centrum Historii Zajezdnia
Przerwa: kawa, herbata, woda.

10.10 (sob.) g. 15.45-17.00 Centrum Historii Zajezdnia
Projekcja filmu dokumentalnego nakręconego podczas Strajków NZS we Wrocławiu w latach 1988 i 1989: „Ta nasza młodość… Strajki studenckie ’88 ’89” w reż. Alicji Grzymalskiej. Po projekcji dyskusja o filmie.
Moderator: Robert Chmielarczyk NZS UWr (1985-1991)

11.10 (nd.) godz. 19.00 Kościół św. Macieja, pl. Nankiera
Msza św. w intencji zmarłych i żyjących członków wrocławskiego NZS.
Msza św. odprawiona zostanie w Centralnym Ośrodku Duszpasterstw Akademickich przez ks. Mirosława Malińskiego, w latach 80. aktywnego działacza podziemnych struktur NZS na Akademii Rolniczej we Wrocławiu. O oprawę muzyczną Mszy św. zadbają studenci – uczestnicy Duszpasterstwa Akademickiego „Maciejówka”. W mszy św. wezmą udział Poczty Sztandarowe: Komisji Krajowej NZS oraz Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Dolny Śląsk.
Po mszy św. przemarsz jej Uczestników wraz z Pocztami Sztandarowymi pod Tablicę NZS na Gmachu Głównym UWr.: złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.

Wybitni organiści z Polski i zagranicy, znakomici instrumentaliści oraz niezwykłe brzmienie zabytkowych organów Weiglego – tak zapowiada się 35. Międzynarodowy Festiwal Organowy – Legnickie Wieczory Organowe. Cykl sześciu bezpłatnych koncertów odbędzie się od 7 lipca do 8 listopada w Ewangelickim Kościele Marii Panny w Legnicy.

Jubileuszową edycję festiwalu zainauguruje 7 lipca o godz. 19.15 międzynarodowe trio: organistka Jeong Eon Park z Korei Południowej, szkocki dudziarz Lindsay Davidson oraz harfistka Irena Czubek-Davidson. Publiczność usłyszy wyjątkowe połączenie muzyki organowej z dźwiękami dud szkockich i harfy celtyckiej.

W kolejnych miesiącach festiwal zaprosi na koncerty z udziałem uznanych artystów, m.in. Romana Peruckiego i Łukasza Długosza (21 lipca), Jolanty Sosnowskiej i Piotra Grinholca (18 sierpnia), a także koncert z udziałem organów, klarnetu i harmonijek ustnych (8 września). Finałowy wieczór 13 października połączy muzykę organową, recital poetycki i brzmienie zespołu trąbek. Cykl zwieńczy 8 listopada koncert specjalny „Muzyka śląskich synagog”, połączony z premierą albumu poświęconego muzycznemu dziedzictwu dawnych śląskich synagog.

W programie tegorocznej edycji znajdą się utwory najwybitniejszych kompozytorów – od Johanna Sebastiana Bacha, Georga Friedricha Händla i Wolfganga Amadeusza Mozarta po Fryderyka Chopina, Césara Francka i współczesnych twórców. Charakterystycznym elementem festiwalu będą także niecodzienne zestawienia instrumentów oraz różnorodność muzycznych stylów i epok.

Wszystkie koncerty odbędą się w Ewangelickim Kościele Marii Panny w Legnicy (pl. Mariacki 1). Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny. Organizatorzy zapraszają wszystkich miłośników muzyki klasycznej i organowej do udziału w jubileuszowej edycji jednego z najważniejszych festiwali organowych na Dolnym Śląsku.

Współorganizatorem projektu jest Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Projekt jest współfinansowany z Budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego