Spotkanie ze Stefanią Gardecką poświęcone jej książce „Pamiętam Was”
Książka Stefanii Gardeckiej „Pamiętam Was” jest mozaiką wspomnień osób, które przez wiele lat były związane z Teatrem Laboratorium. Autorka, przez niemal dwie dekady czuwająca nad sprawami administracyjnymi zespołu, oddaje głos „cichym bohaterom” – asystentom, stażystom i pracownikom technicznym, którzy wraz z aktorami i aktorkami wspólnie tworzyli teatr w trudnych realiach PRL-u. Ta niezwykle osobista, pełna emocji opowieść odsłania kulisy funkcjonowania Teatru kierowanego przez Jerzego Grotowskiego; pokazuje, jak wielkie wydarzenia artystyczne nieustannie zderzały się z prozą codzienności.
Przyjęta przez autorkę formuła dawnej „silva rerum” oraz fragmentaryczność narracji umożliwiają czytanie wybranych stron, które – choć czytane osobno – ostatecznie układają się w spójną całość. Gardecka prowadzi czytelnika przez świat, w którym walka o cement, papier czy mieszkania dla aktorów i aktorek była równie istotna, co organizacja międzynarodowych wyjazdów. W jej narracji humor łączy się z głęboką refleksją nad lojalnością, chorobą i przemijaniem, tworząc portret niezwykłej wspólnoty. Pokazuje, jak funkcjonowanie Teatru Laboratorium wpływało na życie ludzi zgromadzonych wokół niego.
*
„Po samorozwiązaniu Teatru Laboratorium wiele osób prosiło mnie, aby napisać jego historię widzianą oczami pracownika administracyjnego. Pracowałam tam prawie dwadzieścia lat – od roku 1966 do końca istnienia placówki w roku 1984. Dała świadectwo, jak mawiała Inka Dowlasz. To ona nieustannie zachęcała mnie do tego, aby pokazać, jak wyglądała praca Teatru od wewnątrz, aby obalić mity, teorie, które się pojawiają nawet w poważnych książkach. […]
Jak mam zacząć? Tyle wspomnień… Krzysztof Czyżewski poradził: «Zacznij od pierwszego spotkania z Grotowskim». Nadał kierunek. Zmobilizował mnie. Serce i pamięć się otwierały, sama się zdziwiłam, że tyle pamiętam. To dzięki niemu uwierzyłam, że to ma sens. I tak poszło… Gdy coś mi się przypomniało, zapisywałam, choć nie zawsze chronologicznie, a niektóre sprawy się powtarzają, w różnych kontekstach. Tekst jest jeszcze ,,surowy” i taki pozostanie w tym wydaniu”. / Fragment książki
Stefania Gardecka w latach 1966–1984 ściśle współpracowała z Jerzym Grotowskim, przechodząc drogę od sekretarki zespołu przez szefową działu organizacji do zastępczyni dyrektora. W ostatnim okresie działalności teatru była odpowiedzialna za stronę organizacyjną kluczowych projektów, m.in. „Przedsięwzięcia Góra” (1977) oraz Teatru Źródeł (1979–1982). Po rozwiązaniu Teatru Laboratorium pracowała w Ośrodku Teatru Otwartego Kalambur we Wrocławiu, w którym kierowała działem zagranicznym i współtworzyła Międzynarodowy Festiwal Teatru Otwartego. Od 1990 roku, na zaproszenie prof. Zbigniewa Osińskiego, była kierowniczką działu organizacji Ośrodka Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego (obecnie Instytut im. Jerzego Grotowskiego) aż do chwili przejścia na emeryturę. W latach 2008–2010 współpracowała z prof. Virginie Magnat z Uniwersytetu British Columbia w Kanadzie przy projekcie „Spotkania z niezwykłymi kobietami”, który był poświęcony współpracowniczkom Grotowskiego. Za swój wkład w rozwój kultury została uhonorowana m.in. Złotym Krzyżem Zasługi oraz odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej.
Krzysztof Czyżewski jest praktykiem idei, poetą i eseistą, tłumaczem, wydawcą, reżyserem. Kieruje Fundacją Pogranicze i Ośrodkiem „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach oraz Międzynarodowym Centrum Dialogu w Krasnogrudzie. Opublikował książki eseistyczne: „Małe centrum świata. Zapiski praktyka idei” (2017); „W stronę Xenopolis” (2019); „Praktykowanie Utopii” (2024); „Dobre słowo na śmierć”, a także zbiory poezji „żegaryszki. wiersze najmniejsze” (2018) oraz „tykot” (2025).
Organizator:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Współorganizator:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Lukáš Brutovský – słowacki reżyser, tłumacz, dramatopisarz i muzyk, jeden z najważniejszych twórców średniego pokolenia na Słowacji. Ukończył reżyserię na VŠMU w Bratysławie. Już podczas studiów jego przedstawienia pokazywane były na międzynarodowych festiwalach (Bratysława, Praga, Brno, Moskwa) i zdobyły kilka nagród. Współpracuje z licznymi teatrami na Słowacji i w Czechach. W 2014 roku został laureatem nagrody czeskiego czasopisma teatralnego Divadelné nowiny za najlepszą reżyserię sezonu (przedstawienie „Maryša” w HaDivadle w Brnie). Od 2015 roku jest dyrektorem artystycznym w Słowackim Teatrze Kameralnym (Slovenské Komorné Divadlo) w Martinie. Blisko współpracuje z dramaturgiem Miro Dacho już od czasów studiów. Tłumaczy z języka niemieckiego (m.in. Schillera, Bernharda). W ostatnich latach (od wystawienia D1) wyraziście pracuje ze współczesnymi tematami dotyczącymi słowackiego społeczeństwa za pomocą eksperymentalnych, oryginalnych form literackich i scenicznych.
Katarzyna Dudzic-Grabińska jest reżyserką teatralną i radiową oraz tłumaczką języków czeskiego i słowackiego. Studiowała na Uniwersytecie, Akademii Muzycznej oraz w Akademii Sztuk Teatralnych we Wrocławiu, na Uniwersytecie Masaryka i JAMU w Brnie. Ukończyła kurs reżyserii radiowej w Szkole Wajdy. Ścieżkę artystyczną zaczynała jako muzyk klasyczny. Stypendystka ZAiKS-u, Słowackiego Centrum Literackiego SLOLIA i programu Culture Moves Europe. Jej spektakle były prezentowane na festiwalach w Krakowie, Słupsku, Jeleniej Górze, Spišskiej Novej Vsi czy Kalkucie. Działa interdyscyplinarnie, interesuje ją dialog międzykulturowy, najnowsza historia Europy Środkowej, lingwistyka.
Karolina Gorzkowska – absolwentka Akademii Sztuk Teatralnych we Wrocławiu, aktorka Opolskiego Teatru Lalki i Aktora. Gościnnie występuje w Teatrze Nowym PROXIMA w Krakowie. Współpracuje także z Teatrem Dormana w Będzinie („Pamięć Rutki” – reżyseria Justyna Łagowska), Teatrem EkoStudio w Opolu oraz Krakowskim Teatrem Komedia. Zagrała między innymi w spektaklach w reżyserii Agaty Dudy – Gracz, Piotra Cieplaka, Bogusława Kierca, Przemysława Jaszczaka, Konrada Dworakowskiego, Tomasza Kaczorowskiego, Marcina Wierzchowskiego. Wystąpiła w ponad trzydziestu czytaniach performatywnych, między innymi w Opolskim Teatrze Lalki i Aktora, w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu czy w Teatrze Śląskim im. St. Wyspiańskiego w Katowicach. Współtworzy performatywną grupę -bufetowe-. Za rolę Rutki Laskier w spektaklu „Pamięć Rutki”, rolę Ninja Szuko w spektaklu „Zagubiony chłopiec” i rolę Miep Gies w spektaklu “Każdego dnia jest mi żal” została wyróżniona w 26. i 33. Subiektywnym Spisie Aktorów Teatralnych Jacka Sieradzkiego.
Dariusz Maj absolwent Wydziału Lalkarskiego Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu (1994). W roku 1984 basista wrocławskiej grupy punkowej Sedes. Laureat nagrody wojewody dolnośląskiego dla najlepiej rokującego aktora młodego pokolenia (2002). W latach 1997-2001 aktor Centrum Sztuki – Teatru Dramatycznego w Legnicy (obecnie Teatr im. H. Modrzejewskiej w Legnicy). W latach 2001-2009 aktor Teatru Dramatycznego im. J. Szaniawskiego w Wałbrzychu. W latach 2009-2013 aktor Wrocławskiego Teatru Współczesnego im. E. Wiercińskiego. W Teatrze Polskim we Wrocławiu od 2015-2018 roku. Twórca wielu ról teatralnych i filmowych, współpracował z czołowymi polskimi reżyserami (K. Garbaczewski, M. Zadara, J. Głomb, J. Klata, P. Wojcieszek, M. Strzępka, M. Kleczewska, L. Raczak, K. Zanussi, F. Falk, W. Krzystek, K. Lupa, J. Skrzywanek, R. Talarczyk). Aktor Teatru Polskiego w Podziemiu, gdzie w koprodukcji z OKiS przygotował monodram „Aleja Narodowa” w reżyserii Katarzyny Dudzic-Grabińskiej, nagrodzony Kryształową Pestką na festiwalu Pestka w Jeleniej Górze.
Anna Adasiak – scenografka i kostiumografka teatralna i filmowa, a także jubilerka artystyczna. Absolwentka kierunku Scenografia oraz kierunku Projektowanie Ubioru Kreacyjnego na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Tworzy i współtworzy spektakle w teatrach lalek, dramatycznych i muzycznych oraz pracuje przy etiudach filmowych i serialach telewizyjnych. Współpracowała m.in. z Teatrem Muzycznym Capitol we Wrocławiu i Teatrem Polskim we Wrocławiu, Teatrem Kombinat we Wrocławiu, Ośrodkiem Kultury i Sztuki we Wrocławiu, Teatrem Lalki Tęcza w Słupsku, Teatrem Lalki i Aktora w Łomży oraz Szkołą Filmową Mastershot we Wrocławiu i Warszawską Szkołą Filmową. Kuratorka trzech edycji wystawy „Młoda Scenografia” w Słupsku organizowanego w ramach Festiwalu Plastyki Teatrów Lalki i Formy.
