Spotkanie autorskie promujące książkę „Wrocław Performatywny 1957-1989”
19 maja Zapraszamy do Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN) na spotkanie promocyjne poświęcone najnowszej publikacji naukowej Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu „Wrocław Performatywny 1957-1989”, która podejmuje pogłębioną refleksję nad historią i teorią sztuki performatywnej w Polsce.
Jak kształtowały się praktyki performatywne w powojennym Wrocławiu i jakie miejsce zajmują one w historii polskiej sztuki współczesnej? Najnowsza publikacja Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu podejmuje próbę odpowiedzi na te pytania, rekonstruując i reinterpretując złożone procesy artystyczne lat 1957–1989.
Książka „Wrocław performatywny 1957–1989” powstała z potrzeby uporządkowania historii lokalnego środowiska artystycznego drugiej połowy XX wieku, widzianej przez pryzmat szeroko rozumianej performatywności. Jej celem jest zarówno rekonstrukcja wydarzeń, praktyk i inicjatyw artystycznych, jak i analiza procesów kulturowych i społecznych, które ukształtowały Wrocław jako jeden z kluczowych ośrodków sztuki efemerycznej i neoawangardowej w Polsce.
Publikacja składa się z trzech części: kalendarium rekonstruującego pole wydarzeń i instytucji „performatywnego Wrocławia”, zbioru krytycznych opracowań analizujących wybrane problemy oraz części opartej na relacjach uczestników i uczestniczek życia artystycznego, wprowadzającej perspektywę doświadczenia i pamięci – kluczową dla badań nad sztuką efemeryczną.
Autorzy i autorki tekstów: Agnieszka Chodysz-Foryś, Marika Kuźmicz, Piotr Lisowski, Zofia Reznik, Wiktoria Szczupacka, Paweł Szroniak.
W rozmowach udział wzięły / wzięli: Ewa Benesz, Michał Bieganowski, Andrzej Dudek-Dürer, Michał Jędrzejewski, Krystyna Kawczak, Halina Litwiniec, Zbigniew Makarewicz, Wojciech Stefanik, Piotr Wieczorek, Igor Wójcik
W rozmowach udział wzięły / wzięli: Ewa Benesz, Michał Bieganowski, Andrzej Dudek-Dürer, Michał Jędrzejewski, Krystyna Kawczak, Halina Litwiniec, Zbigniew Makarewicz, Wojciech Stefanik, Piotr Wieczorek, Igor Wójcik
Info o książce:
Książka Wrocław performatywny 1957–1989 została opracowana z okazji zbliżającej się okazji 70 rocznicy pierwszego polskiego performansu jakim było przestawienie Teatru Sensibilistycznego w 1957 roku i z potrzeby uporządkowania historii wrocławskiego środowiska artystycznego drugiej połowy XX wieku. Jej celem jest zarówno rekonstrukcja wybranych wydarzeń, praktyk i inicjatyw artystycznych, jak i analiza procesów kulturowych, społecznych oraz estetycznych, które ukształtowały Wrocław jako jeden z kluczowych ośrodków sztuki efemerycznej i neoawangardowej w Polsce. Redakcja: Agnieszka Chodysz-Foryś, Piotr Lisowski. Osoby autorskie: Agnieszka Chodysz-Foryś, Marika Kuźmicz, Piotr Lisowski, Zofia Reznik, Paweł Szroniak, Wiktoria Szczupacka. Ważnym uzupełnieniem są rozmowy z bohaterkami i bohaterami tamtego czasu: Ewą Benesz, Michałem Bieganowskim, Andrzejem Dudkiem-Dürerem, Michałem Jędrzejewskim, Krystyną Kawczak (Kutz), Haliną Litwiniec, Zbigniewem Makarewiczem, Wojciechem Stefanikiem, Piotrem Wieczorkiem i Igorem Wójcikiem.
Moderacja: Anna Sańczuk
W spotkaniu wezmą udział:
Agnieszka Chodysz-Foryś
(ona/jej) od 25 lat tworzy programy poświęcone sztuce Dolnego Śląska i Wrocławia, systematyzując i kontekstualizując działania oraz koncepcje twórcze osób artystycznych, których dorobek nie został jeszcze dogłębnie przeanalizowany w kontekście sztuki europejskiej i światowej. Swoją karierę zawodową rozpoczęła w 1999 roku w Fundacji Sztuki Mediów WRO, gdzie kierowała Międzynarodowym Festiwalem Sztuki Mediów WRO01. Od tego czasu aktywnie działa w dziedzinie sztuk wizualnych, angażując lokalne społeczności i promując region za granicą. Od 2016 roku jest kierownikiem Działu Sztuk Wizualnych w Ośrodku Kultury i Sztuki we Wrocławiu, instytucji kultury regionu dolnośląskiego. Obecnie pracuje nad autorskim Polskim Festiwalem Performansu, który jest prezentowany w wielu europejskich ośrodkach i galeriach oraz nad Międzynarodowym Festiwalem Performansu „New Perspectives”, którego pierwsza edycja odbędzie się jesienią 2026 roku we Wrocławiu.
Piotr Lisowski
Dyrektor Muzeum Współczesnego Wrocław. Kurator i historyk sztuki, autor wystaw, tekstów, redaktor publikacji, niezależny badacz sztuki współczesnej. W latach 2023–2026 Dyrektor Artystyczny 66P Subiektywnej Instytucji Kultury. W przeszłości związany z Muzeum Współczesnym Wrocław (2016–2022), CSW w Toruniu (2008–2016) a także Galerią Miłość (2014–2017). Wykłada na kierunku Mediacja Sztuki Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.
Paweł Szroniak
Kurator i literaturoznawca. Redaktor prowadzący w Wydawnictwie Ossolineum. Od 2013 roku organizuje autorski cykl koncertów „Rozkurz”, poświęcony muzyce eksperymentalnej. Do jego głównych zainteresowań należą: historia ruchów awangardowych, tendencje konceptualne w muzyce i sztuce oraz praktyki literackie późnego modernizmu. Współpracował z licznymi instytucjami kultury i sztuki, m.in. Muzeum Współczesnym Wrocław, BWA Wrocław, Galerią Sztuki Współczesnej „Bunkier Sztuki” w Krakowie, Wrocławskim Domem Literatury, Ośrodkiem Kultury i Sztuki we Wrocławiu, Strefą Kultury Wrocław.
Wiktora Szczupacka
Absolwentka historii sztuki IHS UAM oraz podyplomowych studiów z ekonomii społecznej UE w Poznaniu. Doktorantka Instytutu Sztuki PAN gdzie pod kierunkiem prof. Joanny M. Sosnowskiej przygotowała rozprawę pod tytułem Awangarda, kobiety i praca w Warszawie lat siedemdziesiątych XX wieku na przykładzie Galerii Foksal, Związku Polskich Artystów Fotografików oraz Pracowni Działań, Dokumentacji i Upowszechniania. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na przecięciu takich kwestii jak: praca, płeć i instytucje sztuki oraz takich okresów i obszarów jak: lata siedemdziesiąte i dziewięćdziesiąte w Polsce oraz w Europie Środkowej i Wschodniej. Interesuje ją projekt alterglobalistycznej i rewizjonistycznej historii sztuki feministycznej.
Igor Wójcik
Polski artysta wizualny, projektant szkła, fotograf, rzeźbiarz, menedżer kultury i polityk samorządowy, od 2015 roku dyrektor Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu, instytucji kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, gdzie uzyskał dyplom magisterski z projektowania szkła i malarstwa; w trakcie studiów odbywał stypendia artystyczne w Stanach Zjednoczonych (Fine Art’s Ateliers of Hollywood) oraz w Kanadzie (Atlantic Region Learning Center), co pozwoliło mu poszerzyć horyzonty twórcze i zapoznać się z międzynarodowymi trendami w sztuce współczesnej.
Jego twórczość obejmuje malarstwo, projektowanie szkła artystycznego, rzeźbę, fotografię oraz działania koncepcyjne, w tym autorskie koncepcje „Sztuka Zjawiskowa” i „Spekulacjonizm Intucjonistyczny”. Prace Wójcika prezentowane były w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych zarówno w Polsce – m.in. w warszawskiej Zachęcie, Muzeum Narodowym w Poznaniu i w Muzeum Narodowym we Wrocławiu – jak i za granicą, w Niemczech, Czechach, USA i na Ukrainie, ciesząc się uznaniem w środowisku artystycznym za eksperymentalne podejście do formy i materiału.
Od końca lat 90. Wójcik aktywnie angażuje się w organizację wydarzeń kulturalnych i festiwali. Jest pomysłodawcą i dyrektorem artystycznym Dolnośląskiego Festiwalu Sztuki, inicjatorem międzynarodowych plenerów i sympozjów szkła artystycznego, w tym projektów „Ekoglass” i „e-Glass Festival”, a także współpracuje z festiwalami teatralnymi i innymi instytucjami kultury, zajmując się produkcją spektakli oraz kuratorstwem wystaw. Jego działalność menedżerska łączy funkcje artystyczne z organizacyjnymi, przyczyniając się do rozwoju instytucji kultury jako miejsc innowacyjnych projektów edukacyjnych, wystaw i inicjatyw społecznych.
Wójcik pełnił także funkcje w Radach Programowych Polskiego Radia Wrocław i Telewizji Polskiej we Wrocławiu oraz uczestniczył w Radzie Artystycznej Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i w Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016, co pozwoliło mu na współtworzenie regionalnej i ogólnopolskiej polityki kulturalnej. Od 2023 roku sprawuje mandat radnego Rady Miejskiej Wrocławia, gdzie przewodniczy Komisji Kultury i Nauki, inicjuje współpracę międzynarodową oraz wspiera rozwój projektów artystycznych i edukacyjnych.
Za swoją działalność twórczą, menedżerską i społeczną Wójcik otrzymał liczne wyróżnienia, w tym Odznakę Honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” oraz Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, a jego wkład w rozwój sztuki współczesnej i regionalnej sceny kulturalnej jest uznawany zarówno w kraju, jak i za granicą.
Książka jest do nabycia w księgarni internetowej www.sklep.okis.pl
Organizatorzy:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN)
Wydawnictwo dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego i Miasta Wrocław
Fotorelacja ze spotkania
fot. Marharyta Rubanenko, Paweł Mierzejewski
Książka składa się z trzech części. Część pierwsza, mająca charakter kalendarium, służy rekonstrukcji pola wydarzeń i instytucji „performatywnego Wrocławia”, traktowanego jako dynamiczna sieć relacji, a nie zamknięty system. Część druga obejmuje zbiór esejów – krytycznych opracowań analizujących wybrane problemy, zjawiska oraz konkretne działania. Część trzecia oparta jest na relacjach uczestników i uczestniczek opisywanych wydarzeń, co pozwala włączyć do narracji perspektywę doświadczenia i pamięci, kluczową dla badań nad sztuką efemeryczną.
Monografia Janusza Bałdygi stanowi próbę wieloaspektowego opracowania dorobku artysty, obejmującą zarówno analizę jego postawy twórczej, jak i rekonstrukcję ewolucji form oraz strategii artystycznych, które kształtowały jego praktykę na przestrzeni kolejnych dekad.
Wrocławska twórczyni, jeżeli wierzyć relacjom osób, które ją znały, miałaby być przede wszystkim malarką. Niezwykle wrażliwą na kolor, „królowa szarości”, jak mówi o niej były student, późniejszy współpracownik na Wydziale Architektury PWr Leszek Maluga. […]
