Janusz Bałdyga. Monografia / Zapowiedź

W 2025 roku będzie miała miejsce 50. rocznica pracy twórczej Janusza Bałdygi – artysty ze wszech miar wyjątkowego, wybitnego, który do tej pory nie doczekał się niestety żadnego opracowania monograficznego.

Z tej okazji Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu wyda monograficzną książkę o twórczości artysty, która jednocześnie będzie początkiem serii wydawnictw poświęcony sztuce performance w Polsce i we Wrocławiu.

Założeniem programowym książki jest przedstawienie na podstawie twórczości Janusza Bałdygi, złożonej, wielopłaszczyznowej postawy artystycznej kształtującej się na przełomie lat 70-tych i 80-tych. Pokazanie wpływu sztuki postkonceptualnej, nowej ekspresji i dramatu stanu wojennego na rozwój, skalę i charakter działań artystycznych lat 80 – tych. Wskazanie znaczenia przestrzeni peryferyjnych decydujących o zachowaniu ciągłości najbardziej wartościowych procesów i postaw niezależnej sztuki polskiej również w obszarze alternatywnej edukacji artystycznej.

Powstanie dwujęzyczna, pierwsza monografia twórczości jednego z najważniejszych polskich, żyjących artystów, Janusza Bałdygi. Książka z jednej strony będzie pogłębioną analizą i kontekstualizacją dorobku artysty, z drugiej pracą badawczą nad zjawiskami w przestrzeniach sztuki polskiej lat 70 – 80 tych o raz studium badawczym współczesnej polskiej sztuki performans i jej związków z rzeźbą i sztuką intermedialną.

Książka pod redakcją Agnieszki Chodysz-Foryś i Marty Smolińskiej będzie składać się z trzech dopełniających się części.
Pierwszą stanowić będzie zbiór esejów, krytycznych opracowań analizujących konkretne problemy, zjawiska czy działania wyróżniające postawę twórczą Janusza Bałdygi. Planujemy teksty między innymi: Marty Smolińskiej, Katarzyny Słobody, Pawła Polita, Dawid Crowley, Veroniki Rudorfer i Irina Hiebert Grun.
Drugą część wypełnią rozmowy z wybranymi protagonistami zarówno artystami, uczestnikami jaki i animatorami życia artystycznego tamtego czasu oraz wybór tekstów archiwalnych. Część trzecią stanowić będzie opracowanie chronologii wydarzeń, z którymi związana jest droga twórcza artysty, oś czasu, bibliografie książek, katalogów, czasopism oraz indeksy.

Książkę zaprojektuje Łukasz Paluch, AnoMalia art studio.

Biogram artysty:
Janusz Bałdyga (ur. 1954 w Lublinie); w latach 1974-79 studiował w ASP na Wydziale Malarstwa w Warszawie. Dyplom uzyskał w 1979 w pracowni prof. Stefana Gierowskiego. Członek i współzałożyciel grupy artystycznej PRACOWNIA (1976-81), współprowadzący z Jerzym Onuchem i Łukaszem Szajną Galerię Pracownia w Studenckim Centrum Środowisk Artystycznych Dziekanka (1976-79) w Warszawie. Od 1979 jest członkiem teatru Akademia Ruchu. Obecnie jest pedagogiem w Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu gdzie prowadzi Pracownię Sztuki Performance na Wydziale Rzeźby. Jest autorem rysunków, obiektów, instalacji, performance i działań ulicznych. Brał udział w licznych wystawach, sympozjach i manifestacjach artystycznych w kraju i za granicą m.in. w Galerie Donguy, Paryż, CSW Zamek Ujazdowski, Warszawa, Interdruck Schipper Patitz, Lipsk, Galerii Awangarda BWA, Wrocław, Galerii Labirynt 2, Lublin, Galeria Wschodnia, Łódź, Ośrodku Działań Artystycznych, Piotrków Trybunalski oraz licznych projektach w Niemczech, Holandii, Szkocji, Austrii, Rosji, Tajwanie, Białorusi, Szwajcarii, Izraelu, Norwegii, Hiszpanii, Japonii, Indonezji, Kanadzie, USA.
Janusz Bałdyga zajmuje się w sztuce przede wszystkim działaniami typu performance.Wypracowywał swój oryginalny charakter wypowiedzi artystycznych, w których konsekwentnie redukuje język i środki artykulacji, kreatywnie wykorzystując proste elementy tworząc z nich elementarne struktury – linię, okrąg, prostokąt, punkt. Bałdyga posługuje się pojęciem „miejsca znaczone”, w których ogromne znaczenie ma wyczucie przestrzeni i jej uwarunkowań oraz dynamika, jaką wnosi w nią obecność człowieka. Ciało artysty staje się również elementem konstrukcyjnym, narzędziem opisania przestrzeni, świadectwem zmagania się z materią (Wychylenia, Uwaga granica). Balansowanie wokół punktu krytycznego i próba uaktywnienia sfery utajnionej nieustannie towarzyszy jego działaniom. Prace performatywne Bałdygi w dużym stopniu nasuwają poczucie wciągania widza w przestrzeń i przebieg rytuału. Ich podtekst społeczny, polityczny czy filozoficzny nie pozostawia wątpliwości co do kraju i tradycji pochodzenia artysty, a zarazem nie zaciera uniwersalnego wymiaru tak bardzo indywidualnych komunikatów. Jak sam twierdzi: „Nie jestem komentatorem, ale sprawcą konkretnej sytuacji, która z całą pewnością usytuowana w konkretnym czasie i przestrzeni nie może być wolna od odniesień społecznych i politycznych”.