MIESIĘCZNIK „ODRA” 11/2025
MACHCEWICZ: Moczar wiecznie żywy • Rozmowa z Marianem PILOTEM
BIENEK: Wspomnienie z Workuty • Czy Kowalski uratuje planetę?
ORZECHOWSKI: Klątwa dobrych uczynków • Polski street art rządzi
Festiwale w Wenecji i Gdyni • Kanon z kobietami • Grafiki KRÓLA
Wiersze: ŻADAN, BRAKONIECKI, HONET • Poezja Young Adult
SPIS TREŚCI 11/2025:
2 MOCZAR WIECZNIE ŻYWY Z Pawłem Machcewiczem rozmawia Piotr Gajdziński
10 Marek Orzechowski: KLĄTWA DOBRYCH UCZYNKÓW
17 Wojciech Łuczak: CZEKAJĄC NA EFEKT KATHARSIS
23 Krzysztof Mączkowski: CZY (I JAK) KOWALSKI MOŻE OCALIĆ PLANETĘ?
29 Jacek Harłukowicz: GĘSI KAPITOLIŃSKIE
35 Paweł Kwiatkowski: STREET ART. Z ULICY DO GALERII
41 Serhij Żadan: WIERSZE
44 Magdalena Bajer: O LISTACH MARII DĄBROWSKIEJ I ANNY KOWALSKIEJ
47 W PISANYM MATECZNIKU Z Marianem Pilotem rozmawia Sergiusz Sterna-Wachowiak
57 Zbigniew Machej: BUTY HELMUTA KAJZARA
61 Kazimierz Brakoniecki: WIERSZE
63 Piotr Michałowski: KSIĘGA
67 Jarosław Petrowicz: MIĘDZY WSPÓLNOTĄ A NIEWYRAŻALNOŚCIĄ
70 Paweł Marcinkiewicz: TŁUMACZĄC WORKUTĘ HORSTA BIENKA
71 Horst Bienek: WORKUTA
77 Wojciech M. Darski: OPOWIADANIA
83 Roman Honet: WIERSZE
85 Jacek Waloch: PAWEŁ KRÓL – IRONIA I WOLNOŚĆ WYOBRAŹNI
88 Piotr Czerkawski: GROM W RAJU
92 Łukasz Gazur: REMANENT HISTORII SZTUKI
96 Mirosława Szott: EDWARD GRAMONT I TEATR TERMINUS A QUO
99 Marcin Adamczak: POWRÓT DO USTAWIEŃ FABRYCZNYCH
105 Jan Topolski: STROJĄC ŚWIAT
107 Jacek Sieradzki: TEATR PÓŁMILIONOWY
110 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU
112 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: UMRZEĆ W PARDUBICACH
113 Mariusz Urbanek: MARSZAŁKU, NIE IRYTUJ SIĘ
NAD KSIĄŻKAMI
115 Andrzej Juchniewicz: COŚ O MNIE I O TOBIE
116 Karol Maliszewski: GRA O NOWE WIDZENIE
118 Grzegorz Ćwiertniewicz: CO DALEJ Z PIRANDELLEM?
120 Karol Płatek: NADPODAŻ MARZYCIELI
122 Anna Karczewska: ODZYSKANE ŻYCIE
125 Mariusz Urbanek: UPARTE POSZUKIWANIE SENSU
130 W OFICYNIE
131 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
132 SYGNAŁY: POEZJA KOVÁČA, ŚWIETNI OSIEMDZIESIĘCIOLETNI, DZIEŃ ŚWISTAKA W CAPITOLU
138 WERNISAŻE
141 INFORMACJE, KOMENTARZE
145 8 Arkusz: POEZ(YA)
Odrę można czytać także online: na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 06.09.2026 03:25
Jesienna odsłona Festiwalu Glass breaks free
Kolejna odsłona tegorocznego festiwalu "Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu". Zapraszamy od 21 września do Laboratorium Szkła w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze. pokaż więcej »
Dodano: 21.08.2026 11:44
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Zachęcamy do udziału w ogólnopolskim Turnieju Poetyckim „O Różę Różewicza”, który otwiera przestrzeń dla nowych poetyckich głosów. Do 16 października pełnoletni autorzy mogą zgłaszać niepublikowane dotąd utwory poetyckie, które oceni jury pod przewodnictwem Ewy Lipskiej. pokaż więcej »
Dodano: 18.09.2026 10:32
Nagroda Młodzieżowego Jury dla filmu „Chłopiec, który biegnie”
Film Natalii Siwickiej „Chłopiec, który biegnie” otrzymał kolejne festiwalowe wyróżnienie. Młodzieżowe Jury 23. Europejskiego Festiwalu Filmowego „Integracja Ty i Ja” przyznało mu Nagrodę Rektora Politechniki Koszalińskiej. To kolejny sukces filmu po JANTARZE 2025 za reżyserię. pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 04:00
Places for Deliberation / Miesta na rozjímanie
Historia sztuki Europy Środkowej lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych najczęściej opisywana jest przez pryzmat awangardowego eksperymentu, rozwoju sztuki konceptualnej oraz krytyki instytucjonalnej. Znacznie rzadziej dostrzega się równolegle rozwijający się nurt refleksji nad relacją między formą, funkcją i odpowiedzialnością dzieła sztuki. Prezentowana wystawa proponuje odczytanie twórczości Zdzisława Jurkiewicza, Barbary Kozłowskiej, Liliany Lewickiej i Jerzego Rosołowicza nie jako […] pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 03:00
XXV Międzynarodowy Festiwal im. I. Reimanna
Zapraszamy na XXV Międzynarodowy Festiwal im. I. Reimanna w 700-leciu Krosnowic oraz na koncert galowy, który odbędzie się 26 września 2026 o g.17.00 w kościele parafialnym pw. Św. Jakuba Ap. w Krosnowicach. pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 02:00
SMAKI KARKONOSZY Podgórzyn 2026 – Wielkie Święto Regionu!
Przeżyj kulinarną przygodę na Dolnym Śląsku! Już 25–26 września zapraszamy na SMAKI KARKONOSZY Podgórzyn 2026. W programie koncert zespołu LOKA, plenerowe kino pod kocykiem, dmuchańce dla dzieci, pyszne regionalne jadło, rękodzieło oraz dyskoteka pokoleń. Świętuj z nami! pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 01:50
Dolnośląskie Salony Muzyczne 2026
Odkryj magię XIX-wiecznych tradycji! Cykl Dolnośląskie Salony Muzyczne 2026 zaprasza na koncerty „A my i tak polecim!”. Wybitne dzieła Chopina, Moniuszki i Mozarta usłyszysz we wrześniu w Kłodzku, Kudowie-Zdroju oraz Wrocławiu. Poczuj ten niepowtarzalny, dawny klimat muzycznych spotkań! pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 01:40
Aleksandra Kubas-Kruk, Łukasz Klimczak, Monika Kruk | Z KLASYKĄ PRZEZ POLSKĘ
4 października w Muzeum Ziemi Kłodzkiej odbędzie się koncert. Aleksandra Kubas-Kruk (sopran), Łukasz Klimczak (baryton) i Monika Kruk (fortepian) wykonają polskie pieśni oraz znane arie i duety operowe. Wydarzenie połączy operową ekspresję z kameralną wrażliwością. pokaż więcej »