MIESIĘCZNIK „ODRA” 11/2025
MACHCEWICZ: Moczar wiecznie żywy • Rozmowa z Marianem PILOTEM
BIENEK: Wspomnienie z Workuty • Czy Kowalski uratuje planetę?
ORZECHOWSKI: Klątwa dobrych uczynków • Polski street art rządzi
Festiwale w Wenecji i Gdyni • Kanon z kobietami • Grafiki KRÓLA
Wiersze: ŻADAN, BRAKONIECKI, HONET • Poezja Young Adult
SPIS TREŚCI 11/2025:
2 MOCZAR WIECZNIE ŻYWY Z Pawłem Machcewiczem rozmawia Piotr Gajdziński
10 Marek Orzechowski: KLĄTWA DOBRYCH UCZYNKÓW
17 Wojciech Łuczak: CZEKAJĄC NA EFEKT KATHARSIS
23 Krzysztof Mączkowski: CZY (I JAK) KOWALSKI MOŻE OCALIĆ PLANETĘ?
29 Jacek Harłukowicz: GĘSI KAPITOLIŃSKIE
35 Paweł Kwiatkowski: STREET ART. Z ULICY DO GALERII
41 Serhij Żadan: WIERSZE
44 Magdalena Bajer: O LISTACH MARII DĄBROWSKIEJ I ANNY KOWALSKIEJ
47 W PISANYM MATECZNIKU Z Marianem Pilotem rozmawia Sergiusz Sterna-Wachowiak
57 Zbigniew Machej: BUTY HELMUTA KAJZARA
61 Kazimierz Brakoniecki: WIERSZE
63 Piotr Michałowski: KSIĘGA
67 Jarosław Petrowicz: MIĘDZY WSPÓLNOTĄ A NIEWYRAŻALNOŚCIĄ
70 Paweł Marcinkiewicz: TŁUMACZĄC WORKUTĘ HORSTA BIENKA
71 Horst Bienek: WORKUTA
77 Wojciech M. Darski: OPOWIADANIA
83 Roman Honet: WIERSZE
85 Jacek Waloch: PAWEŁ KRÓL – IRONIA I WOLNOŚĆ WYOBRAŹNI
88 Piotr Czerkawski: GROM W RAJU
92 Łukasz Gazur: REMANENT HISTORII SZTUKI
96 Mirosława Szott: EDWARD GRAMONT I TEATR TERMINUS A QUO
99 Marcin Adamczak: POWRÓT DO USTAWIEŃ FABRYCZNYCH
105 Jan Topolski: STROJĄC ŚWIAT
107 Jacek Sieradzki: TEATR PÓŁMILIONOWY
110 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU
112 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: UMRZEĆ W PARDUBICACH
113 Mariusz Urbanek: MARSZAŁKU, NIE IRYTUJ SIĘ
NAD KSIĄŻKAMI
115 Andrzej Juchniewicz: COŚ O MNIE I O TOBIE
116 Karol Maliszewski: GRA O NOWE WIDZENIE
118 Grzegorz Ćwiertniewicz: CO DALEJ Z PIRANDELLEM?
120 Karol Płatek: NADPODAŻ MARZYCIELI
122 Anna Karczewska: ODZYSKANE ŻYCIE
125 Mariusz Urbanek: UPARTE POSZUKIWANIE SENSU
130 W OFICYNIE
131 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
132 SYGNAŁY: POEZJA KOVÁČA, ŚWIETNI OSIEMDZIESIĘCIOLETNI, DZIEŃ ŚWISTAKA W CAPITOLU
138 WERNISAŻE
141 INFORMACJE, KOMENTARZE
145 8 Arkusz: POEZ(YA)
Odrę można czytać także online: na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 17.07.2026 00:00
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 04.07.2026 00:00
Legnickie Lato Kulturalne 2026
Legnica przygotowała wyjątkowo bogaty program wakacyjnych wydarzeń kulturalnych. W ramach „Legnickiego Lata Kulturalnego” odbędą się koncerty, seanse filmowe pod gołym niebem, festiwale oraz liczne wydarzenia plenerowe dla uczestników w każdym wieku. pokaż więcej »
Dodano: 21.08.2026 11:44
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Zachęcamy do udziału w ogólnopolskim Turnieju Poetyckim „O Różę Różewicza”, który otwiera przestrzeń dla nowych poetyckich głosów. Do 16 października pełnoletni autorzy mogą zgłaszać niepublikowane dotąd utwory poetyckie, które oceni jury pod przewodnictwem Ewy Lipskiej. pokaż więcej »
Dodano: 07.08.2026 11:54
NAGRODA POETYCKA IM. ADAMA MICKIEWICZA. Polsko-białorusko-ukraiński konkurs poetycki i SLAM
Piszesz wiersze po polsku, białorusku lub ukraińsku? Weź udział w Nagrodzie Poetyckiej im. Adama Mickiewicza! Konkurs i slam są otwarte dla osób od 15 lat z całej Polski. Czekają nagrody pieniężne, warsztaty i publikacje. Wyślij swoje zgłoszenie do 31 sierpnia br. na: slam@zawolnosc.eu! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:20
XXV Turniej Kowali o Srebrne Klucze Legnicy
28–29 sierpnia Legnica zaprasza na widowiskowe święto tradycji! Zobacz kucie na żywo – tylko ogień, młot i kowadło. W programie konkurs rzeźb „Mistrzowski Owad”, koncerty Peyotte Bluesband oraz Wowakin, a także pokazy i potańcówka. Wstęp wolny! Przeżyj te niezapomniane chwile na żywo. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Plener malarski – 18. Park sztuki
Inicjatywa „Park Sztuki – Zamek Kliczków” narodziła się w 2009 roku z inicjatywy Okręgu Wrocławskiego Związku Polskich Artystów Plastyków, który podjął się organizacji projektu. Jego celem było stworzenie corocznych, swobodnych spotkań plenerowych dla malarzy z Wrocławia i Dolnego Śląska. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Święto Chleba i Piernika – Jawor
W dniach 28–30 sierpnia Jawor zamieni się w stolicę smaków podczas Święta Chleba i Piernika 2026. Na jaworskim Rynku zaplanowano aromatyczne animacje piekarskie, bicie rekordu na najdłuższy piernik oraz koncerty gwiazd, w tym Maryli Rodowicz i Grubsona. Wstęp na wydarzenie wolny. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Otwarta Scena Muzyczna im. Piotra Wieruszewskiego
Zapraszamy na drugą edycję spotkania strzelińskiego środowiska kulturalno-artystycznego, dla którego inspiracją była postać Piotra Wieruszewskiego – pochodzącego ze Strzelina muzyka i fotografa. pokaż więcej »