MIESIĘCZNIK „ODRA” 4/2025
ZMIANY W „ODRZE” • JANKOWIAK: Człowiek z brzytwą • ŁUCZAK
SZUBARTOWICZ: Gorzkie gody • URBANEK: Czy pomagać Ukrainie?
GRYNBERG: Marzec i nasze losy • GROCHOWSKA: Kłopoty z Różewiczem
O sztucznej inteligencji: DEHNEL, MICHAŁOWSKI, KIRIN • ZDRODOWSKI
FLORCZYK: Z „DZIENNIKA” • SUZANNE VALADON • SOŚNICKI • 8 Arkusz
SPIS TREŚCI 4/2025:
2 ZMIANY W „ODRZE”
3 CZŁOWIEK Z BRZYTWĄ Z Januszem Jankowiakiem rozmawia Piotr Gajdziński
9 Wojciech Łuczak: NAGRODA CHAMBERLAINA
15 Marek Orzechowski: WYBÓR BEZOBJAWOWY?
20 Przemysław Szubartowicz: GORZKIE GODY
25 Mariusz Urbanek: CZY POMAGAĆ UKRAINIE I DLACZEGO TAK/NIE?
30 Henryk Grynberg: MARZEC I NASZE LOSY – WTEDY I DZIŚ
36 Dariusz Sośnicki: WIERSZE
38 Piotr Dehnel: CZY SZTUCZNA INTELIGENCJA JEST INTELIGENTNA?
45 Piotr Michałowski: SZTUCZNA INTELIGENCJA (W) POEZJI
50 Miroslav Kirin: MOWA
52 Miroslav Kirin: WIERSZE
54 Magdalena Grochowska: KŁOPOTY Z RÓŻEWICZEM
59 Wojciech Browarny: RÓŻEWICZ PUBLICYSTYCZNY
66 Witold Turant: HISTORIA? TO SIĘ CZYTA…
70 Piotr Florczyk: FRAGMENTY DZIENNIKA
75 Adam Zdrodowski: ADRIAN W DELHI
80 Tomasz Hrynacz: WIERSZE
82 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU
84 Patrycja Cembrzyńska: STONKA, ŻUBROŃ, KRYL.…
88 Piotr Kosiewski: ODCZAROWYWANIE MODERNIZMU
92 Jędrzej Soliński: PRAWDA W OBSZARZE ZACIEMNIENIA
95 Piotr Czerkawski: KOMEDIA ALBO ŚMIERĆ!
98 Jan Topolski: EROZJA PAMIĘCI
100 Jan Władysław Woś: SUZANNE VALADON
103 Marcin Adamczak: KATEDRA Z KARTONU
105 Wiesław Saniewski: MILIARDERCY
108 Jacek Sieradzki: BĘDZIE JAK BĘDZIE
111 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: MIĘSO
112 Mariusz Urbanek: NIE TYLKO BATYR
NAD KSIĄŻKAMI
114 Karol Płatek: ONI
116 Jan Bełcik: KOSTKA BOGA
117 Mieczysław Orski: NAD MORZEM: UMRZEĆ ZA ŻYCIA?
119 Radosław Wiśniewski: KRÓLEWSKIE CÓRY Z MGŁY WYDOBYTE
120 Sławomir Kuźnicki: MOSES JEDZIE DO WIELKI BRYTNI
122 Leszek Pułka: WIELKI MAŁY ŚWIAT
129 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
130 SYGNAŁY: ŻEGNAMY JANINĘ JANUSZEWSKĄ-SKREIBERG, KAFKA, GALLEN-KALLELA
139 WERNISAŻE
140 INFORMACJE, KOMENTARZE
145 8 Arkusz: OBIEKT: MIASTO
Odrę można czytać także online: na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 21.01.2026 09:59
Spotkanie prezentujące 18 numer kwartalnika artystyczno-literackiego „Format Literacki”
21 stycznia w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu odbędzie się spotkanie prezentujące 18 numer kwartalnika artystyczno-literackiego „Format Literacki” pod redakcją Waldemara Okonia. Tematem przewodnim numeru jest konstelacja. pokaż więcej »
Dodano: 20.01.2026 14:10
Ewa Zarzycka. Monografia / Zapowiedź
Ponad 40 lat temu Ewa Zarzycka zanotowała na luźnej kartce „mam własne archiwum tekstów, filmów, negatywów… Ale kiedy się nad tym wszystkim zastanawiam to «to wszystko jest we mnie»”. pokaż więcej »
Dodano: 19.01.2026 11:11
Marek Sztark odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Nasz kolega, Marek Sztark, został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Serdecznie gratulujemy, Marku! pokaż więcej »
Dodano: 15.01.2026 09:05
ZNIKAJĄCY KLUB x ZETO
Zapraszamy na całonocne wydarzenie ZNIKAJĄCY KLUB do modernistycznego budynku na ul. Ofiar Oświęcimskich we Wrocławiu - oryginalnego wnętrza z lat 60. XX wieku, które stanie się niecodzienną przestrzenią prezentacji sztuk wizualnych oraz muzycznych. pokaż więcej »
Dodano: 13.01.2026 11:15
XXIII Ogólnopolski Koncert Charytatywny na rzecz Pomocy Rodakom na Wschodzie
24 stycznia odbędzie się XXIII Ogólnopolski Koncert Charytatywny na Rzecz Pomocy Rodakom na Wschodzie. Celem wydarzenia jest niesienie pomocy Polakom mieszkającym na Ukrainie i innych krajach wschodnich. pokaż więcej »
Dodano: 12.01.2026 13:12
„Maria Skłodowska-Curie w mowie obronnej” – pokazy dla szkół
24 i 25 lutego zapraszamy do Instytutu im. Jerzego Grotowskiego na kolejne pokazy spektaklu o życiu słynnej noblistki oraz wyzwaniach i dylematach tej wybitnej naukowczyni. pokaż więcej »
Dodano: 12.01.2026 13:05
34. FINAŁ WIELKIEJ ORKIESTRY ŚWIĄTECZNEJ POMOCY W KARPACZU
W niedzielę 25 stycznia Karpacz po raz kolejny dołączy do ogólnopolskiego grania w ramach 34. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Wydarzenie odbędzie się na terenie Szkoły Podstawowej w Karpaczu i potrwa od godzin południowych do wieczora. pokaż więcej »
Dodano: 12.01.2026 13:00
Kapela NA OBYRTKE – koncert kolęd
W niedzielę, 25 stycznia, mieszkańcy Wrocławia będą mogli poczuć wyjątkowy klimat góralskich tradycji bożonarodzeniowych. Kapela „Na Obyrtke”, znana z żywiołowych i pełnych pasji wykonań, zaprezentuje najpiękniejsze polskie kolędy i pastorałki w aranżacjach inspirowanych folklorem. pokaż więcej »