MIESIĘCZNIK „ODRA” 4/2025
ZMIANY W „ODRZE” • JANKOWIAK: Człowiek z brzytwą • ŁUCZAK
SZUBARTOWICZ: Gorzkie gody • URBANEK: Czy pomagać Ukrainie?
GRYNBERG: Marzec i nasze losy • GROCHOWSKA: Kłopoty z Różewiczem
O sztucznej inteligencji: DEHNEL, MICHAŁOWSKI, KIRIN • ZDRODOWSKI
FLORCZYK: Z „DZIENNIKA” • SUZANNE VALADON • SOŚNICKI • 8 Arkusz
SPIS TREŚCI 4/2025:
2 ZMIANY W „ODRZE”
3 CZŁOWIEK Z BRZYTWĄ Z Januszem Jankowiakiem rozmawia Piotr Gajdziński
9 Wojciech Łuczak: NAGRODA CHAMBERLAINA
15 Marek Orzechowski: WYBÓR BEZOBJAWOWY?
20 Przemysław Szubartowicz: GORZKIE GODY
25 Mariusz Urbanek: CZY POMAGAĆ UKRAINIE I DLACZEGO TAK/NIE?
30 Henryk Grynberg: MARZEC I NASZE LOSY – WTEDY I DZIŚ
36 Dariusz Sośnicki: WIERSZE
38 Piotr Dehnel: CZY SZTUCZNA INTELIGENCJA JEST INTELIGENTNA?
45 Piotr Michałowski: SZTUCZNA INTELIGENCJA (W) POEZJI
50 Miroslav Kirin: MOWA
52 Miroslav Kirin: WIERSZE
54 Magdalena Grochowska: KŁOPOTY Z RÓŻEWICZEM
59 Wojciech Browarny: RÓŻEWICZ PUBLICYSTYCZNY
66 Witold Turant: HISTORIA? TO SIĘ CZYTA…
70 Piotr Florczyk: FRAGMENTY DZIENNIKA
75 Adam Zdrodowski: ADRIAN W DELHI
80 Tomasz Hrynacz: WIERSZE
82 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU
84 Patrycja Cembrzyńska: STONKA, ŻUBROŃ, KRYL.…
88 Piotr Kosiewski: ODCZAROWYWANIE MODERNIZMU
92 Jędrzej Soliński: PRAWDA W OBSZARZE ZACIEMNIENIA
95 Piotr Czerkawski: KOMEDIA ALBO ŚMIERĆ!
98 Jan Topolski: EROZJA PAMIĘCI
100 Jan Władysław Woś: SUZANNE VALADON
103 Marcin Adamczak: KATEDRA Z KARTONU
105 Wiesław Saniewski: MILIARDERCY
108 Jacek Sieradzki: BĘDZIE JAK BĘDZIE
111 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: MIĘSO
112 Mariusz Urbanek: NIE TYLKO BATYR
NAD KSIĄŻKAMI
114 Karol Płatek: ONI
116 Jan Bełcik: KOSTKA BOGA
117 Mieczysław Orski: NAD MORZEM: UMRZEĆ ZA ŻYCIA?
119 Radosław Wiśniewski: KRÓLEWSKIE CÓRY Z MGŁY WYDOBYTE
120 Sławomir Kuźnicki: MOSES JEDZIE DO WIELKI BRYTNI
122 Leszek Pułka: WIELKI MAŁY ŚWIAT
129 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
130 SYGNAŁY: ŻEGNAMY JANINĘ JANUSZEWSKĄ-SKREIBERG, KAFKA, GALLEN-KALLELA
139 WERNISAŻE
140 INFORMACJE, KOMENTARZE
145 8 Arkusz: OBIEKT: MIASTO
Odrę można czytać także online: na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 23.12.2025 14:20
WESOŁYCH ŚWIĄT
Niech Święta będą czasem spokoju, rodzinnych spotkań i radości, a nadchodzący rok przyniesie wiele sukcesów, spełnionych marzeń i planów. Zdrowych i pogodnych Świąt Bożego Narodzenia oraz wszelkiej pomyślności w 2026 roku życzą dyrektor Igor Wójcik i zespół Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu pokaż więcej »
Dodano: 30.12.2025 11:34
Boże Narodzenie we Wrocławiu – Przemysław Wojcieszek
Boże Narodzenie we Wrocławiu to poruszająca, pełna czułej obserwacji opowieść o jednej świątecznej nocy z życia Vitalika – taksówkarza i imigranta z Ukrainy. Wyruszając w kurs po zimowym Wrocławiu, spotyka ludzi niosących swoje skrywane dramaty: samotność, żal, przemoc i tęsknotę za bliskością. Każdy pasażer wnosi do jego świata cząstkę prawdy o mieście, w którym piękno […] pokaż więcej »
Dodano: 29.12.2025 14:56
Zakrzowskie Wieczory Muzyczne – Koncert inauguracyjny
Występem Martina Filipiaka i Andrzeja Chorosińskiego, rozpoczynamy cykl koncertowy Zakrzowskie Wieczory Muzyczne 2026. Zapraszamy w niedzielę, 11 stycznia na wrocławski Zakrzów. pokaż więcej »
Dodano: 27.12.2025 00:00
SzymS prod Spinache ”Drogi, ścieżki, wybory”
Utwór SzymS prod Spinache „Drogi, ścieżki, wybory” to singiel wrocławskich artystów, który powstał we współpracy z OKiS we Wrocławiu. Zachęcamy do obejrzenia teledysku na kanale YouTube. pokaż więcej »
Dodano: 15.12.2025 00:10
Fotorelacja z premiery spektaklu „Amatorki” Teatru Kombinat
Fotorelacja z premiery spektaklu „Amatorki” w reżyserii Katarzyny Baranieckiej, która odbyła się 12 grudnia 2025 we Wrocławskim Teatrze Współczesnym na Scenie na Strychu. pokaż więcej »
Dodano: 12.12.2025 00:00
„W cieniu. Śladami Bronisława Piłsudskiego”
Interdyscyplinarny projekt artystyczno-badawczy twórców i twórczyń z Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, łączący sztukę współczesną z antropologią. Punktem wyjścia są pionierskie badania Bronisława Piłsudskiego nad Ajnami i społecznościami Północno-Wschodniej Azji. pokaż więcej »
Dodano: 21.11.2025 00:00
Zbigniew Horbowy. Szkło i kolor
Zapraszamy na wystawę jednego z najwybitniejszych polskich artystów szkła – Zbigniewa Horbowego. Ekspozycja trwa do 2 stycznia 2026 r. w Slovenské sklárske múzeum RONA GALLERY (Lednické Rovne, Słowacja), będącym ważnym punktem na europejskiej mapie szkła artystycznego. pokaż więcej »
Dodano: 01.07.2025 00:00
REMONT W GALERII FOTO-GEN
Tymczasowo zawieszamy działalność w Galerii FOTO-GEN. W najbliższym czasie przejdzie ona modernizację uwzględniającą ogólny stan techniczny, warunki ekspozycyjne, podniesienie standardów zwiedzania oraz dostępność przestrzeni dla osób ze szczególnymi potrzebami. pokaż więcej »