MIESIĘCZNIK „ODRA” 4/2025
ZMIANY W „ODRZE” • JANKOWIAK: Człowiek z brzytwą • ŁUCZAK
SZUBARTOWICZ: Gorzkie gody • URBANEK: Czy pomagać Ukrainie?
GRYNBERG: Marzec i nasze losy • GROCHOWSKA: Kłopoty z Różewiczem
O sztucznej inteligencji: DEHNEL, MICHAŁOWSKI, KIRIN • ZDRODOWSKI
FLORCZYK: Z „DZIENNIKA” • SUZANNE VALADON • SOŚNICKI • 8 Arkusz
SPIS TREŚCI 4/2025:
2 ZMIANY W „ODRZE”
3 CZŁOWIEK Z BRZYTWĄ Z Januszem Jankowiakiem rozmawia Piotr Gajdziński
9 Wojciech Łuczak: NAGRODA CHAMBERLAINA
15 Marek Orzechowski: WYBÓR BEZOBJAWOWY?
20 Przemysław Szubartowicz: GORZKIE GODY
25 Mariusz Urbanek: CZY POMAGAĆ UKRAINIE I DLACZEGO TAK/NIE?
30 Henryk Grynberg: MARZEC I NASZE LOSY – WTEDY I DZIŚ
36 Dariusz Sośnicki: WIERSZE
38 Piotr Dehnel: CZY SZTUCZNA INTELIGENCJA JEST INTELIGENTNA?
45 Piotr Michałowski: SZTUCZNA INTELIGENCJA (W) POEZJI
50 Miroslav Kirin: MOWA
52 Miroslav Kirin: WIERSZE
54 Magdalena Grochowska: KŁOPOTY Z RÓŻEWICZEM
59 Wojciech Browarny: RÓŻEWICZ PUBLICYSTYCZNY
66 Witold Turant: HISTORIA? TO SIĘ CZYTA…
70 Piotr Florczyk: FRAGMENTY DZIENNIKA
75 Adam Zdrodowski: ADRIAN W DELHI
80 Tomasz Hrynacz: WIERSZE
82 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU
84 Patrycja Cembrzyńska: STONKA, ŻUBROŃ, KRYL.…
88 Piotr Kosiewski: ODCZAROWYWANIE MODERNIZMU
92 Jędrzej Soliński: PRAWDA W OBSZARZE ZACIEMNIENIA
95 Piotr Czerkawski: KOMEDIA ALBO ŚMIERĆ!
98 Jan Topolski: EROZJA PAMIĘCI
100 Jan Władysław Woś: SUZANNE VALADON
103 Marcin Adamczak: KATEDRA Z KARTONU
105 Wiesław Saniewski: MILIARDERCY
108 Jacek Sieradzki: BĘDZIE JAK BĘDZIE
111 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: MIĘSO
112 Mariusz Urbanek: NIE TYLKO BATYR
NAD KSIĄŻKAMI
114 Karol Płatek: ONI
116 Jan Bełcik: KOSTKA BOGA
117 Mieczysław Orski: NAD MORZEM: UMRZEĆ ZA ŻYCIA?
119 Radosław Wiśniewski: KRÓLEWSKIE CÓRY Z MGŁY WYDOBYTE
120 Sławomir Kuźnicki: MOSES JEDZIE DO WIELKI BRYTNI
122 Leszek Pułka: WIELKI MAŁY ŚWIAT
129 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
130 SYGNAŁY: ŻEGNAMY JANINĘ JANUSZEWSKĄ-SKREIBERG, KAFKA, GALLEN-KALLELA
139 WERNISAŻE
140 INFORMACJE, KOMENTARZE
145 8 Arkusz: OBIEKT: MIASTO
Odrę można czytać także online: na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 25.10.2026 07:00
„Ryszard III” w reż. Pawła Świątka PREMIERA
OKiS we Wrocławiu wspólnie z Teatrem Polskim w Podziemiu i Instytutem im. Jerzego Grotowskiego zaprasza na premierę spektaklu „Ryszard III” w reż. Pawła Świątka. Poznaj hipnotyzującą opowieść o odrzuceniu i narodzinach tyrana. Jak daleko posunie się szaleniec? Premiera 13 listopada. pokaż więcej »
Dodano: 10.11.2026 13:10
LEGNICKIE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI
10 i11 listopada Legnica uroczyście uczci 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. W programie dwudniowych obchodów znajdą się uroczystości patriotyczne, występy artystyczne oraz wydarzenia integrujące lokalną społeczność. Zapraszamy do wspólnego świętowania! pokaż więcej »
Dodano: 10.11.2026 11:50
XXIX Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej i Organowej
Zapraszamy do udziału w dwóch Koncertach Niepodległościowych z udziałem wokalisty Macieja Miecznikowskiego, które odbędą się 11 listopada w Prusicach oraz w Wysokim Kościele. pokaż więcej »
Dodano: 06.11.2026 00:00
Scena Ukraińska. Sezon IV 2026/2027
Scena Ukraińska wkracza w IV sezon! Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz teatr GAS zapraszają na dwa wyjątkowe spektakle: „Pora wyjeżdżać. Pora zostać” (6 i 9.11) oraz „Jutro 10 lat temu” (12–13.11). Zobacz, jak różnorodna potrafi być współczesna ukraińska sztuka performatywna. pokaż więcej »
Dodano: 03.11.2026 11:24
Fotorelacja z Międzynarodowego Festiwalu Performansu Nowe Spojrzenia / New Perspectives
W dniach 2–7 listopada we Wrocławiu odbywa się Międzynarodowy Festiwal Performansu „Nowe Spojrzenia”. Wydarzenie łączy pokazy artystów z Europy Środkowo-Wschodniej, debaty i wystawę archiwalną. Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z festiwalowych przestrzeni. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 13:30
LISTOPADOWY NUMER „ODRY” 11/2026
Najnowszy, listopadowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 10:00
„Fryderyki naszej powszedniej” | wystawa
Wystawa "Fryderyki naszej powszedniej" to opowieść o porcelanie, pracy, pamięci, o przedmiocie, który stał się świadkiem historii i o ludziach, którzy tę historię tworzyli. O śladach, które pozostają, nawet gdy znika świat, w którym powstały. Zapraszamy do Wałbrzycha na wernisaż wystawy 6 listopada. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 08:30
„Twórz. Eksperymentuj. Zostaw ślad.” – cykl bezpłatnych warsztatów artystycznych
Odkryj radość tworzenia bez schematów i ocen! Zapraszamy dorosłych oraz duety dorosły–dziecko na bezpłatne warsztaty artystyczne „Twórz. Eksperymentuj. Zostaw ślad”. Eksperymentuj z kolorami, wyrażaj emocje i twórz po swojemu. Liczba miejsc ograniczona! Zapisy: cos.pieknego.warsztaty@gmail.com pokaż więcej »