MIESIĘCZNIK „ODRA” 4/2025
ZMIANY W „ODRZE” • JANKOWIAK: Człowiek z brzytwą • ŁUCZAK
SZUBARTOWICZ: Gorzkie gody • URBANEK: Czy pomagać Ukrainie?
GRYNBERG: Marzec i nasze losy • GROCHOWSKA: Kłopoty z Różewiczem
O sztucznej inteligencji: DEHNEL, MICHAŁOWSKI, KIRIN • ZDRODOWSKI
FLORCZYK: Z „DZIENNIKA” • SUZANNE VALADON • SOŚNICKI • 8 Arkusz
SPIS TREŚCI 4/2025:
2 ZMIANY W „ODRZE”
3 CZŁOWIEK Z BRZYTWĄ Z Januszem Jankowiakiem rozmawia Piotr Gajdziński
9 Wojciech Łuczak: NAGRODA CHAMBERLAINA
15 Marek Orzechowski: WYBÓR BEZOBJAWOWY?
20 Przemysław Szubartowicz: GORZKIE GODY
25 Mariusz Urbanek: CZY POMAGAĆ UKRAINIE I DLACZEGO TAK/NIE?
30 Henryk Grynberg: MARZEC I NASZE LOSY – WTEDY I DZIŚ
36 Dariusz Sośnicki: WIERSZE
38 Piotr Dehnel: CZY SZTUCZNA INTELIGENCJA JEST INTELIGENTNA?
45 Piotr Michałowski: SZTUCZNA INTELIGENCJA (W) POEZJI
50 Miroslav Kirin: MOWA
52 Miroslav Kirin: WIERSZE
54 Magdalena Grochowska: KŁOPOTY Z RÓŻEWICZEM
59 Wojciech Browarny: RÓŻEWICZ PUBLICYSTYCZNY
66 Witold Turant: HISTORIA? TO SIĘ CZYTA…
70 Piotr Florczyk: FRAGMENTY DZIENNIKA
75 Adam Zdrodowski: ADRIAN W DELHI
80 Tomasz Hrynacz: WIERSZE
82 Radosław Wiśniewski: NOTATKI Z UNDERGRUNTU
84 Patrycja Cembrzyńska: STONKA, ŻUBROŃ, KRYL.…
88 Piotr Kosiewski: ODCZAROWYWANIE MODERNIZMU
92 Jędrzej Soliński: PRAWDA W OBSZARZE ZACIEMNIENIA
95 Piotr Czerkawski: KOMEDIA ALBO ŚMIERĆ!
98 Jan Topolski: EROZJA PAMIĘCI
100 Jan Władysław Woś: SUZANNE VALADON
103 Marcin Adamczak: KATEDRA Z KARTONU
105 Wiesław Saniewski: MILIARDERCY
108 Jacek Sieradzki: BĘDZIE JAK BĘDZIE
111 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: MIĘSO
112 Mariusz Urbanek: NIE TYLKO BATYR
NAD KSIĄŻKAMI
114 Karol Płatek: ONI
116 Jan Bełcik: KOSTKA BOGA
117 Mieczysław Orski: NAD MORZEM: UMRZEĆ ZA ŻYCIA?
119 Radosław Wiśniewski: KRÓLEWSKIE CÓRY Z MGŁY WYDOBYTE
120 Sławomir Kuźnicki: MOSES JEDZIE DO WIELKI BRYTNI
122 Leszek Pułka: WIELKI MAŁY ŚWIAT
129 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
130 SYGNAŁY: ŻEGNAMY JANINĘ JANUSZEWSKĄ-SKREIBERG, KAFKA, GALLEN-KALLELA
139 WERNISAŻE
140 INFORMACJE, KOMENTARZE
145 8 Arkusz: OBIEKT: MIASTO
Odrę można czytać także online: na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 29.07.2026 00:00
Fotorelacja z „Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu”
Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z „Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu”. Więcej informacji o festiwalu na stronie www.e-Glass Festival/Szkło Artystyczne.okis.pl Fot. Maciej Proćków pokaż więcej »
Dodano: 17.07.2026 00:00
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 04.07.2026 00:00
Legnickie Lato Kulturalne 2026
Legnica przygotowała wyjątkowo bogaty program wakacyjnych wydarzeń kulturalnych. W ramach „Legnickiego Lata Kulturalnego” odbędą się koncerty, seanse filmowe pod gołym niebem, festiwale oraz liczne wydarzenia plenerowe dla uczestników w każdym wieku. pokaż więcej »
Dodano: 02.07.2026 00:00
MISTRZOSTWA EUROPY W PŁUKANIU ZŁOTA. DNI ZŁOTORYI 2026
Mistrzostwa Europy w Płukaniu Złota zagoszczą w Złotoryi od 2 do 8 sierpnia! To historyczne święto tradycji górniczych połączy sportową rywalizację setek zawodników z całej Europy z hucznymi Dniami Miasta. Czekają nas zawody, koncerty gwiazd i mnóstwo atrakcji. Zapraszamy! pokaż więcej »
Dodano: 07.08.2026 11:54
NAGRODA POETYCKA IM. ADAMA MICKIEWICZA. Polsko-białorusko-ukraiński konkurs poetycki i SLAM
Piszesz wiersze po polsku, białorusku lub ukraińsku? Weź udział w Nagrodzie Poetyckiej im. Adama Mickiewicza! Konkurs i slam są otwarte dla osób od 15 lat z całej Polski. Czekają nagrody pieniężne, warsztaty i publikacje. Wyślij swoje zgłoszenie do 31 sierpnia br. na: slam@zawolnosc.eu! pokaż więcej »
Dodano: 05.08.2026 00:00
XXIX Ogólnopolski Festiwal Filmów Komediowych w Lubomierzu
Dołącz do nas 5–9 sierpnia 2026 roku na XXIX Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Komediowych w Lubomierzu i świętuj 60-lecie kultowych „Samych swoich”! Czekają na Ciebie wyjątkowe projekcje, spotkania z gwiazdami oraz koncerty Blue Cafe i Bad Boys Blue – sprawdź program i zaplanuj weekend! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 12:00
„MARIA SKŁODOWSKA-CURIE w mowie obronnej” na 9 Hills Festival
W sierpniu spektakl „Maria Skłodowska-Curie w mowie obronnej” w reżyserii Mariusza Wójtowicza, koprodukowany przez OKiS we Wrocławiu i Stowarzyszenie K.O.T., prezentowany będzie podczas 11 edycji 9 Hills Festival w Chełmnie. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 11:00
KONCERT TEDE W HUCIE
8 sierpnia w ramach Dolnośląskich Koncertów Letnich we wrocławskiej HUCIE wystąpi znany raper TeDe. Wstęp na koncert jest wolny. pokaż więcej »