„RODZI SIĘ WOLNYM” LESZEK BUDREWICZ

O KSIĄŻCE:

Przygoda z tomem „Rodzi się wolnym” Leszka Budrewicza rozpoczyna się od wspomnienia, które od pierwszych zdań wprowadza czytelnika w rzeczywistość przełomu lat osiemdziesiątych – pełną napięcia, niepewności i nieustannego przenikania się życia prywatnego z historią. Poeta oddaje głos pamięci. Szczególnej wymowy nabiera fakt, że słowa te Leszek Budrewicz wypowiedział, leżąc w szpitalnym łóżku. Ta okoliczność nadaje wspomnieniu dodatkową głębię i sprawia, że staje się ono nie tylko zwykłym zapisem, lecz także osobistym świadectwem człowieka spoglądającego na własne doświadczenia z perspektywy czasu: 2 lipca 1980 roku. Następnego dnia miałem stawić się w wojsku. Imprezka u Danki [Stołeckiej]. Wszyscy na kacu, a tu stuku puku. Wchodzi SB. I nagle sobie zdaję sprawę, że na wierzchu leży maszynopis mojego tomu wierszy. Kilkakrotnie upominał się o niego Wiktor Woroszylski. One były przygotowane, bo ktoś je miał zawieźć do Warszawy. I oczywiście bezpieka się tym zainteresowała. A ja, chyba jedyny raz w życiu, zrobiłem coś takiego, że powiedziałem: Dajcie spokój, to są tylko wiersze. Czułem, że to się rozsypie…

„Człowiek rodzi się wolnym, a umiera w kajdanach”. Sądziłem, że tak brzmi ta fraza z Rousseau. W Umowie społecznej brzmi to inaczej: „Człowiek rodzi się wolny, a wszędzie jest w okowach i jeden mniema, że jest panem innych, a sam jest większym niewolnikiem niż oni”. Pod takim filozoficznym patronatem rozwijał się talent Budrewicza. Koło historii toczy się od jednego wolnościowego zrywu (uświadomienia sobie istnienia kajdan) i jego krwawego stłumienia do następnych tego typu wydarzeń. Tyle w tych wierszach nazwisk i historycznych faktów („podobne historie zdarzały się”) związanych z okrucieństwem dyktatorów i nieustannym oporem jednostek ceniących nade wszystko wolność, porywających za sobą innych. To jest wartość, o którą trzeba się bić, siedzieć za nią w więzieniu, nawet oddać życie.

Z posłowia Karola Maliszewskiego

Leszek Budrewicz

PORANEK

O piątej rano wstaje Polska
która nie śpiewa psalmów
dowódcy okręgów
wojskowych jeszcze śpią
lunatycy kładą się do łóżek
bywalcy nocnych klubów zapadają w sen
Polska przedwczorajszych butów
i braku przeceny własnych możliwości
żegluje gondolami tramwajów
i wiatr wieje
w twarz
nie w podeszwach
Codziennie o piątej rano
Polska wstaje ze snu
jak z przechowalni
rano jest tak znajome
że Polska Tramwajowa
milczy na dźwięk świtu

KOD FLAG

Przy wywieszonej fladze białej
kąpiel w morzu jest dozwolona
do granicy boi czerwonych
Przy wywieszonej fladze czerwonej
kąpiel w morzu dozwolona jest
do granicy żółtych boi

Przy wywieszonej fladze czarnej
kąpiel w morzu
jest zabroniona

Przy wywieszonej fladze
biało-czerwonej
musisz wybrać
musisz wybrać
twoją połowę flagi

***

wszyscy jak powiedział tomás borge
rewolucjoniści są poetami
a więc wszyscy ewolucjoniści
są prozaikami
prawdziwi grafomani są policjantami
każdy artysta to anarchista
czy milczący chór
to większość?

Leszek Budrewicz – były piłkarz wodny, fanatyczny działacz związków zawodowych, autor. Mówi o sobie, że jest fajny chłopak.

LESZEK BUDREWICZ – RODZI SIĘ WOLNYM

Redaktor prowadzący: Krzysztof Śliwka

Korekta: Aleksandra Zoń

Projekt okładki: Tadusz Kuranda

Opracowanie graf., DTP: EDITUS – Sławomir Pęczek

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Druk i oprawa: I-BiS Bierońscy s.k.

ISBN 978-83-68532-27-2

Format: 20 × 13,5 cm | liczba stron: 96 | oprawa: miękka ze skrzydełkami

Nakład: 200 egz.

Język: polski

© 2026 Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu
© Leszek Budrewicz
© Tadeusz Kuranda

Wszelkie prawa zastrzeżone
Wrocław 2026

Dofinansowano ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Cena: 40 zł + koszt wysyłki

Książkę można zamówić w sklepie internetowym: www.sklep.okis.pl

Kupując to wydawnictwo możesz otrzymać nieodpłatnie wybrane pozycje z naszej księgarni. Sprawdź w wyszukiwarce (u góry strony) kategorię Gratis.