Data i miejsce:

18 listopada 2022, godz. 17:00
Łeś Kurbas i jego koncepcja aktora | ФОРМУЛА АКТОРА ВІД ЛЕСЯ КУРБАСА
Wykład prof. Hanny Veselovskiej w ramach OUP | Лекція Ганни Веселовської
Wykład w języku ukraińskim z tłumaczeniem na język polski
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Rynek-Ratusz 27, Wrocław

19 listopada 2022, godz. 10:00–13:00
Aktorstwo według Kurbasa w próbach praktycznych
Warsztaty z Orestem Sharakiem dla grupy roboczej OUP
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Rynek-Ratusz 27, Wrocław

Bilety:

Wstęp wolny, wymagana rezerwacja bezpłatnej wejściówki

Udostępnij:

Dodano:

18.11.2022 13:29

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Łeś Kurbas i jego koncepcja aktora | ФОРМУЛА АКТОРА ВІД ЛЕСЯ КУРБАСА

18 listopada 2022, godz. 17:00
Łeś Kurbas i jego koncepcja aktora | ФОРМУЛА АКТОРА ВІД ЛЕСЯ КУРБАСА

Wykład prof. Hanny Veselovskiej w ramach OUP | Лекція Ганни Веселовської
Wykład w języku ukraińskim z tłumaczeniem na język polski

Nazwisko Łesia Kurbasa, wybitnego reżysera-nowatora, „rewolucjonisty teatru”, znane jest daleko poza granicami Ukrainy. Twórczość Kurbasa budzi coraz większe zainteresowanie badaczy i publiczności, ale powszechnie uważa się, że nie miał on ani czasu, ani możliwości, by stworzyć własny system aktorski. Nawet tak znane terminy wprowadzone przez niego jak „rozumny arlekin” czy peretworennia często postrzegane są jedynie jako pięknie brzmiące metafory. W związku z tym panuje brak zrozumienia co do tego, na czym właściwie polegała jego koncepcja aktorska.

W moim wykładzie postaram się omówić system Kurbasa, analizując pojęcia „rozumny arlekin” i peretworennia oraz oceniając ich skuteczność w oparciu o konkretne przykłady. Koncepcja aktora wypracowana przez Kurbasa zawiera szereg ciekawych elementów technicznych ‒ w ruchu, geście i tekście. Na uwagę zasługuje też jej pojęciowe zaplecze, obejmujące wskazówki o charakterze estetycznym, etycznym i społecznym. Aktorstwo dla Kurbasa to przede wszystkim odpowiedzialność kulturowa i społeczna, jego wizja roli aktora znacznie wyprzedzała swoje czasy.

Wreszcie, pomimo wszystkich późniejszych zmian oficjalnej polityki kulturalnej, Kurbas wywarł trwały wpływ na kształcenie aktorów. Z jego systemu wyrosło całe pokolenie artystów, którzy odnieśli artystyczny sukces. Wielu z nich realizowało się w teatrze i kinie, a niektórzy zyskali rozgłos w Europie, na obu kontynentach amerykańskich i w Australii.

UA

ФОРМУЛА АКТОРА ВІД ЛЕСЯ КУРБАСА

Ім’я Леся Курбаса – видатного режисера-новатора, засновника експериментальних театральних колективів, автора експресивних метафоричних вистав відомо далеко за межами України. Його титул «революціонер театру» визнаний широкою мистецькою спільнотою. А трагічна доля – вигнання з театру, ув’язнення в таборах і розстріл є показовим прикладом репресій тоталітарного режиму проти українських митців.

Однак, на тлі зростаючої зацікавленості особою режисера, поширеною є думка, що Курбас не встиг, або не зумів сформулювати власну систему акторської педагогіки. Впроваджені ним концептуальні поняття «Розумний Арлекін» та «Перетворення» найчастіше сприймаються як красиві метафори. Відповідно, немає цілісного уявлення про його «формулу актора».

Завданням нашої лекції є розкриття особливостей цієї формули на основі концепцій «Розумного Арлекіна» та «Перетворення». І те, і інше поняття мали для Курбаса теоретичне й практичне значення. Майстер повсякчасно використовував їх у своїх статтях, на заняттях. Тому, виходячи із матеріалів лекцій самого Леся Куобаса, кристалізуємо їх та продемонструємо їхню дієївість на конкретних прикладах. Крім того, «формула актора» від Леся Курбаса містить чимало технічних елементів – рух, жест, лінія, які варті уваги.

Концептуальні основи «формули актора» Леся Курбаса містять багато настанов естетичного, етичного і соціального харакрактеру, бо на його переконання акторська дія – це перш за все культурна і соціальна відповідальність. Власне таке бачення актора суттєво випареджало свій час. Попри це, а також заборони влади, на Курбасовій системі встигло виховатися покоління успішних митців, які реалізувалися в театрі й кіно, та уславилися як творчі особистості в Європі, на обох американських континентах, в Австралії.

 

Hanna Veselovska jest ukraińską krytyczką teatralną i badaczką. Kieruje Wydziałem Teatru w Instytucie Badań nad Sztuką Współczesną w Ukraińskiej Narodowej Akademii Sztuk. Zainteresowania badawcze Hanny Veselovskiej obejmują m.in. teorię nowoczesnego teatru i ukraińską awangardę teatralną. Veselovska prowadzi również zajęcia i publikuje teksty na temat historii i współczesności teatru ukraińskiego. Jest autorką ponad 220 opublikowanych prac, w tym „Kyiv’s Multicultural Theatrical Life 1917‒1926” (w: „Modernism in Kyiv: Jubilant Experimentation”, Toronto 2010), „On the Path to Innovation and Experiment: Ukrainian Theater in the First Third of the 20th Century” (w: „Staging the Ukrainian Avant-Garde of the 1910s and 1920s”, New York 2015). Opublikowała też szereg studiów, m.in. „National Theatre Open to Debate” (w: „East European Performing Arts Companion”, Lublin i Warszawa 2016) i „The Movement of Bodies: Gender Issues in Ukraine Avant-Garde Theatre” (w: „Spaces and Stages of Avant-Garde Theatre in Central-Eastern Europe”, Warszawa 2018) oraz wiele książek, w tym (wszystkie poniższe tytuły zostały wydane w języku ukraińskim) „Dwanaście spektakli Łesia Kurbasa” (2005), „Teatralne punkty przecięcia w Kijowie, 1900 ‒ lata 1910. Kijowski modernizm teatralny” (2006), „Ukraińska awangarda teatralna” (2010), „Nowoczesne sztuki teatralne” (2014), „Narodowy Akademicki Ukraiński Teatr Dramatyczny im. Marii Zankowieckiej. Czasy i losy (1917‒1944)”, cz. 1 (2016), „Teatr Mykoły Sadowskiego 1907‒1920” (2018), „Więcej niż teatr: Teatr Narodowy im. Iwana Franki w latach 2001‒2012” (2019).

 

Bilety: bezpłatne wejściówki do pobrania tutaj

 

 

 

19 listopada 2022, godz. 10:00–13:00
Aktorstwo według Kurbasa w próbach praktycznych

Warsztaty z Orestem Sharakiem dla grupy roboczej OUP
Warsztaty będą praktycznym dopełnieniem wykładu prof. Hanny Veselovskiej – próbą przeniesienia koncepcji zawartych w pismach Łesia Kurbasa na działania aktorskie.

Orest Sharak urodził się w Karpatach na Ukrainie. W 2005 roku rozpoczął naukę aktorstwa na Państwowym Uniwersytecie im. Iwana Franki we Lwowie. W latach 2007–2011 pracował w Teatrze im. Łesia Kurbasa, gdzie występował m.in. w spektaklach: „Metamorfozywg Owidiusza (2007), „Pięć elementów w oparciu o opowieści Zen (2009), „Bohdan według Klima (2009), „Uczta na podstawie Platona (2009), „Król Lear Shakesperae’a. W 2009 roku wspólnie z aktorami teatru założył zespół etniczno-ambientowy Kurbasy, którego praca skupiła się na poszukiwaniu elementów dramatycznych w ukraińskich pieśniach. W tym samym czasie współpracował z Teatrem Lalish (Wiedeń), Tomaszem Bazanem (Teatr Maat Project, Lublin), Marjaną Sadovską (Kolonia). W 2012 roku został aktorem Teatru ZAR: bierze udział w spektaklach „Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie”, „Armine, Sister”, „Anhelli. SkowytiMedee. O przekraczaniu”. W 2012 roku, po wyprawie na Sycylię, został członkiem grupy In Medias Res, która pracuje z pieśniami liturgicznymi z Korsyki, Sardynii i Sycylii. Od 2012 roku współpracuje z Matejem Matejką. Wziął udział w projekcie „Harmonia przeciwieństw. Polska” w reżyserii Mateja Matejki (premiera 2014), a także opracowywał muzykę do przedstawienia „Niezręczne szczęście. Praktykuje grę na różnych instrumentach z rozmaitych kultur świata.

 

 

 

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań (OUP) to program regularnych spotkań o charakterze wykładów i warsztatów odbywających się w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, adresowanych do wszystkich zainteresowanych poruszaną w ich trakcie tematyką, a w sposób szczególny do studentów uczelni wyższych Wrocławia i innych polskich ośrodków akademickich.

Więcej informacji na temat Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl

 

Awangarda teatralna Europy Środkowo-Wschodniej i jej obecność w teatrze współczesnym.
Kurs wiodący Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań realizowany w roku akademickim 2022/2023 stanowić będzie jedno z podsumowań zbliżającego się do swojego finału projektu finansowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, a zarazem próbą otwarcia dalszych możliwości namysłu nad awangardą w kontekście współczesnym. Do udziału w nim zaproszeni zostali tym razem nie tylko polscy badacze i badaczki, ale i gości z Ukrainy, Białorusi, Czech i Słowenii, którzy zaprezentują w trakcie wykładów i seminariów dorobek awangard teatralnych swoich krajów oraz podejmą próbę refleksji nad ich współczesnymi aspektami.

Więcej informacji na temat Kursu wiodącego 2021/2022 Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl

Partnerzy:
Fundacja Ukraina
CUKR – Centrum Ukraińskie Kultury i Rozwoju

Fundacja Ukraina_logo CUKR_LOGO

 

Organizatorzy:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego,
Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego

instgrotow_logo-kolorInstytut Teatralny

 

Współorganizacja

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
OKiS_logo_instytucja_RGB

 

 

 

Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

 

Odsłuchaj treść artykułu
Array ( [post_type] => post [posts_per_page] => 8 [post_status] => publish [orderby] => Array ( [meta_value_num] => DESC [date] => DESC ) [meta_key] => sticky_post [ignore_sticky_posts] => 1 [tax_query] => Array ( [0] => Array ( [taxonomy] => category [field] => term_id [terms] => Array ( [0] => 470 ) [operator] => NOT IN ) ) [category__in] => Array ( [0] => 15 ) [category__not_in] => Array ( [0] => 470 ) )

AKTUALNOŚCI

Dodano: 01.04.2026 10:08

Wesołych Świąt!

Niech Święta będą czasem odpoczynku, rodzinnych spotkań i refleksji, a nadchodzący czas przyniesie wiele radości i wytchnienia. Zdrowych i pogodnych Świąt Wielkanocnych życzą dyrektor Igor Wójcik i zespół Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu. pokaż więcej »

Dodano: 01.04.2026 01:00

KWIETNIOWY NUMER „ODRY” 4/2026

Najnowszy, kwietniowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »

Dodano: 01.04.2026 00:23

EMISJA FILMU DOKUMENTALNEGO „OPIEKUNOWIE (NIE)PAMIĘCI” NA ANTENIE TVP3 WROCŁAW

Zapraszamy przed ekrany TVP3 Wrocław na emisję filmu dokumentalnego „OPIEKUNOWIE (NIE)PAMIĘCI”, która odbędzie się 5 kwietnia 2026, godz.17.40. pokaż więcej »

Dodano: 30.03.2026 03:00

„Genialna epoka/ drugie podejście” – spektakl na motywach opowiadania Brunona Schulza

Kolejna odsłona „Genialnej epoki”. Spektakl  na motywach opowiadania Brunona Schulza - pierwotnie zrealizowany jako działanie performatywne/czytanie w ciemnościach  – zostanie zaprezentowany jako przedstawienie w rozszerzonej wersji z udziałem pięciu aktorów. pokaż więcej »

Dodano: 30.03.2026 03:00

„Z KLASYKĄ PRZEZ POLSKĘ”
Jakub Jakowicz – skrzypce, Łukasz Chrzęszczyk – fortepian

Duet skrzypka Jakuba Jakowicza i pianisty Łukasza Chrzęszczyka wystąpi z koncertami w ramach cyklu „Z klasyką przez Polskę” 9 kwietnia w Złotoryjskim Ośrodku Kultury, 10 kwietnia w Pałacu Brunów i 11 kwietnia w Żarowskiej Izbie Historycznej. pokaż więcej »

Dodano: 30.03.2026 02:00

148. Antykabaret 2026 pt. M/S OSSOLIŃSKI

13 kwietnia zapraszamy na sto czterdziestą ósmą podróż z Antykabaretem. Tym razem zabierze nas na pokład M/S Ossoliński. Rok 2026 został ogłoszony przez Sejm i Senat rokiem Ossolińskiego i Staszica. pokaż więcej »

Dodano: 30.03.2026 01:00

„Jesień” w Teatrze Polskim w Podziemiu. Kwiecień 2026

W dniach 24-26 kwietnia na scenę Teatru Polskiego w Podziemiu powróci spektakl Katarzyny Minkowskiej "Jesień" - sceniczna adaptacja powieści Ali Smith. pokaż więcej »

Dodano: 27.03.2026 12:40

„Magazyn Teatralny”– podcast. Premiera

W marcu 2026 swoją premierę ma seria podkastów pn. „Magazyn Teatralny” wyprodukowana przez Fundację „Teatr Układ Formalny” i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Zachęcamy do słuchania. pokaż więcej »

Przejdź do treści