Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
20 stycznia 2023, godz. 17:00
Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
Wykład dr. hab. Przemysława Strożka w ramach OUP
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Nowoczesny sport od zawsze uwikłany był w politykę i radykalne ideologie. Z uwagi na szerokie oddziaływanie na masy społeczne od zawsze wykorzystywany był przez dane systemy polityczne, które za pomocą sportowych widowisk realizowały własną propagandę. Powołane do życia w latach dwudziestych XX wieku międzynarodowe organizacje sportu robotniczego: Czerwona Międzynarodówka Sportowa i Socjalistyczna Międzynarodówka Sportowa, zrzeszały kilka milionów członków. Organizowały one Spartakiady i Olimpiady Robotnicze przeciwko kapitalistycznym i burżuazyjnym Igrzyskom Olimpijskim. Od połowy lat trzydziestych organizacja Igrzysk powierzona była przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski faszystowskim Państwom Osi: Igrzyska 1936 roku w Berlinie, planowane Igrzyska 1940 w Tokyo i planowane Zimowe Igrzyska 1944 w Cortinie D’Ampezzo. Nie ulega wątpliwości, że wielkie widowiska sportowe: Olimpiady Robotnicze, Spartakiady i Igrzyska Olimpijskie były znaczącą areną walki między komunizmem a faszyzmem. W przypadku sportu robotniczego były one również znaczącym miejscem eksperymentów środkowo-europejskiej awangardy.
Wykład poświęcony będzie historii sportu robotniczego w Europie Środkowo-Wschodniej i jego związkom z awangardowym teatrem w latach dwudziestych i trzydziestych.
Przemysław Strożek – doktor habilitowany, adiunkt w Instytucie Sztuki PAN, współpracownik naukowy Archiv der Avantgarden w Dreźnie. Stypendysta Fulbrighta na University of Georgia (Athens, GA) i Accademia dei Lincei (Rzym). Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej oraz MNiSW w kategorii wybitnego młodego naukowca. Jest autorem kilkudziesięciu artykułów naukowych o awangardzie, pierwszej monografii o recepcji włoskiego futuryzmu w Polsce: „Marinetti i futuryzm w Polsce” (Warszawa 2012), a także o sporcie w sztuce: „Modernizm – sport – polityka” (Warszawa 2019). Jest kuratorem licznych wystaw, w tym wystawy o Enricu Prampolinim, polskiej sekcji Emergence na Praskim Quadriennale (2019) czy wystawy Ahmeda Cherkaouiego w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie (2020).
Bilety: bezpłatne wejściówki do pobrania tutaj
21 stycznia 2023, godz. 10:00–13:00
Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
Seminarium dr. hab. Przemysława Strożka dla grupy roboczej OUP
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Seminarium poświęcone będzie roli sportu we współczesnych ruchach protestu. Chciałbym wraz z grupą roboczą zastanowić się nad następującym problemem: dlaczego nie istnieje obecnie żaden ruch protestu wobec wielkich wydarzeń sportowych, dlaczego środowiska kultury: teatru, literatury i sztuki nie reagują na łamanie praw człowieka podczas Igrzysk Zimowych w Sochi i Pekinie, czy Mistrzostw Świata w Katarze, które pochłonęły już kilkanaście tysięcy ofiar? Dlaczego sport pozbawiony jest dziś masowych ruchów protestu i dlaczego środowiska kultury nie interesują się sportem? Czy istnieje dziś szansa na stworzenie oddolnego ruchu protestu na kształt sportu robotniczego lat dwudziestych?
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań (OUP) to program regularnych spotkań o charakterze wykładów i warsztatów odbywających się w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, adresowanych do wszystkich zainteresowanych poruszaną w ich trakcie tematyką, a w sposób szczególny do studentów uczelni wyższych Wrocławia i innych polskich ośrodków akademickich.
Więcej informacji na temat Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl
Awangarda teatralna Europy Środkowo-Wschodniej i jej obecność w teatrze współczesnym.
Kurs wiodący Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań realizowany w roku akademickim 2022/2023 stanowić będzie jedno z podsumowań zbliżającego się do swojego finału projektu finansowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, a zarazem próbą otwarcia dalszych możliwości namysłu nad awangardą w kontekście współczesnym. Do udziału w nim zaproszeni zostali tym razem nie tylko polscy badacze i badaczki, ale i gości z Ukrainy, Białorusi, Czech i Słowenii, którzy zaprezentują w trakcie wykładów i seminariów dorobek awangard teatralnych swoich krajów oraz podejmą próbę refleksji nad ich współczesnymi aspektami.
Więcej informacji na temat Kursu wiodącego 2021/2022 Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl
Organizator:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Współorganizacja:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 21.09.2026 00:00
Jesienna odsłona Festiwalu Glass breaks free
Kolejna odsłona tegorocznego festiwalu "Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu". Zapraszamy od 21 września do Laboratorium Szkła w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze. pokaż więcej »
Dodano: 18.09.2026 00:00
Places for Deliberation / Miesta na rozjímanie
Historia sztuki Europy Środkowej lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych najczęściej opisywana jest przez pryzmat awangardowego eksperymentu, rozwoju sztuki konceptualnej oraz krytyki instytucjonalnej. Znacznie rzadziej dostrzega się równolegle rozwijający się nurt refleksji nad relacją między formą, funkcją i odpowiedzialnością dzieła sztuki. Prezentowana wystawa proponuje odczytanie twórczości Zdzisława Jurkiewicza, Barbary Kozłowskiej, Liliany Lewickiej i Jerzego Rosołowicza nie jako […] pokaż więcej »
Dodano: 21.08.2026 11:44
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Zachęcamy do udziału w ogólnopolskim Turnieju Poetyckim „O Różę Różewicza”, który otwiera przestrzeń dla nowych poetyckich głosów. Do 16 października pełnoletni autorzy mogą zgłaszać niepublikowane dotąd utwory poetyckie, które oceni jury pod przewodnictwem Ewy Lipskiej. pokaż więcej »
Dodano: 22.05.2026 00:00
DIMENSIONLESSNESS OF GLASS. Wystawa pofestiwalowa w Krośnie
Zapraszamy na wystawę pofestiwalową „Dimensionlessness of Glass”, która rozpocznie się się 22 maja w Piwnicach Przedprożnych CDS na Rynku w Krośnie. Wystawa zaprezentuje dział artystek i artystów ubiegłorocznej edycji festiwalu e-Glass. Ekspzycja została przedłużona do 12 października 226. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 12:00
Laur Wrocławia dla Miesięcznika „Odra”
Wyjątkowe wyróżnienie dla dolnośląskiej kultury. Z okazji 70-lecia Towarzystwa Miłośników Wrocławia prestiżowy „Laur Wrocławia” został przyznany Miesięcznikowi „Odra”. To prestiżowe odznaczenie stanowi wyraz uznania dla pełnej pasji działalności tej wybitnej instytucji. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 11:00
Dolnośląski Klucz Sukcesu 2026
Kapituła Wyróżnienia „Dolnośląskiego Klucza Sukcesu” po raz kolejny wyłoniła laureatów tego prestiżowego konkursu. To regionalne odznaczenie promuje wybitne osobowości, firmy oraz samorządy, których sukcesy od 1997 roku stale podnoszą prestiż i rangę Dolnego Śląska. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 11:00
3. KWADRA. KSIĘŻYC ŻNIWIARZY
Sensoryczna podróż w sercu Karkonoszy. W dniach 25–26 września Schronisko Hala Szrenicka zmieni się w scenę multimedialnego projektu „3. KWADRA. KSIĘŻYC ŻNIWIARZY”. W programie koncerty muzyki elektronicznej, nocne wykłady, spotkania regionalne oraz wyjątkowy spektakl na górskim niebie. pokaż więcej »
Dodano: 20.09.2026 11:00
XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026
Zapraszamy do zapoznania się z harmonogramem wydarzeń kulturalno-edukacyjnych i integracyjnych realizowanych w ramach projektu XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026. pokaż więcej »