Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
20 stycznia 2023, godz. 17:00
Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
Wykład dr. hab. Przemysława Strożka w ramach OUP
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Nowoczesny sport od zawsze uwikłany był w politykę i radykalne ideologie. Z uwagi na szerokie oddziaływanie na masy społeczne od zawsze wykorzystywany był przez dane systemy polityczne, które za pomocą sportowych widowisk realizowały własną propagandę. Powołane do życia w latach dwudziestych XX wieku międzynarodowe organizacje sportu robotniczego: Czerwona Międzynarodówka Sportowa i Socjalistyczna Międzynarodówka Sportowa, zrzeszały kilka milionów członków. Organizowały one Spartakiady i Olimpiady Robotnicze przeciwko kapitalistycznym i burżuazyjnym Igrzyskom Olimpijskim. Od połowy lat trzydziestych organizacja Igrzysk powierzona była przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski faszystowskim Państwom Osi: Igrzyska 1936 roku w Berlinie, planowane Igrzyska 1940 w Tokyo i planowane Zimowe Igrzyska 1944 w Cortinie D’Ampezzo. Nie ulega wątpliwości, że wielkie widowiska sportowe: Olimpiady Robotnicze, Spartakiady i Igrzyska Olimpijskie były znaczącą areną walki między komunizmem a faszyzmem. W przypadku sportu robotniczego były one również znaczącym miejscem eksperymentów środkowo-europejskiej awangardy.
Wykład poświęcony będzie historii sportu robotniczego w Europie Środkowo-Wschodniej i jego związkom z awangardowym teatrem w latach dwudziestych i trzydziestych.
Przemysław Strożek – doktor habilitowany, adiunkt w Instytucie Sztuki PAN, współpracownik naukowy Archiv der Avantgarden w Dreźnie. Stypendysta Fulbrighta na University of Georgia (Athens, GA) i Accademia dei Lincei (Rzym). Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej oraz MNiSW w kategorii wybitnego młodego naukowca. Jest autorem kilkudziesięciu artykułów naukowych o awangardzie, pierwszej monografii o recepcji włoskiego futuryzmu w Polsce: „Marinetti i futuryzm w Polsce” (Warszawa 2012), a także o sporcie w sztuce: „Modernizm – sport – polityka” (Warszawa 2019). Jest kuratorem licznych wystaw, w tym wystawy o Enricu Prampolinim, polskiej sekcji Emergence na Praskim Quadriennale (2019) czy wystawy Ahmeda Cherkaouiego w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie (2020).
Bilety: bezpłatne wejściówki do pobrania tutaj
21 stycznia 2023, godz. 10:00–13:00
Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
Seminarium dr. hab. Przemysława Strożka dla grupy roboczej OUP
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Seminarium poświęcone będzie roli sportu we współczesnych ruchach protestu. Chciałbym wraz z grupą roboczą zastanowić się nad następującym problemem: dlaczego nie istnieje obecnie żaden ruch protestu wobec wielkich wydarzeń sportowych, dlaczego środowiska kultury: teatru, literatury i sztuki nie reagują na łamanie praw człowieka podczas Igrzysk Zimowych w Sochi i Pekinie, czy Mistrzostw Świata w Katarze, które pochłonęły już kilkanaście tysięcy ofiar? Dlaczego sport pozbawiony jest dziś masowych ruchów protestu i dlaczego środowiska kultury nie interesują się sportem? Czy istnieje dziś szansa na stworzenie oddolnego ruchu protestu na kształt sportu robotniczego lat dwudziestych?
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań (OUP) to program regularnych spotkań o charakterze wykładów i warsztatów odbywających się w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, adresowanych do wszystkich zainteresowanych poruszaną w ich trakcie tematyką, a w sposób szczególny do studentów uczelni wyższych Wrocławia i innych polskich ośrodków akademickich.
Więcej informacji na temat Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl
Awangarda teatralna Europy Środkowo-Wschodniej i jej obecność w teatrze współczesnym.
Kurs wiodący Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań realizowany w roku akademickim 2022/2023 stanowić będzie jedno z podsumowań zbliżającego się do swojego finału projektu finansowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, a zarazem próbą otwarcia dalszych możliwości namysłu nad awangardą w kontekście współczesnym. Do udziału w nim zaproszeni zostali tym razem nie tylko polscy badacze i badaczki, ale i gości z Ukrainy, Białorusi, Czech i Słowenii, którzy zaprezentują w trakcie wykładów i seminariów dorobek awangard teatralnych swoich krajów oraz podejmą próbę refleksji nad ich współczesnymi aspektami.
Więcej informacji na temat Kursu wiodącego 2021/2022 Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl
Organizator:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Współorganizacja:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 25.10.2026 13:00
Międzynarodowy Festiwal Performansu Nowe Spojrzenia / New Perspectives
W dniach 2–7 listopada we Wrocławiu odbędzie się Międzynarodowy Festiwal Performansu „Nowe Spojrzenia”. To wyjątkowe wydarzenie połączy dynamiczne pokazy artystyczne, debaty naukowe oraz wystawę archiwalną, prezentując sztukę performatywną Europy Środkowo-Wschodniej jako żywą i ciągle transformującą się dziedzinę. pokaż więcej »
Dodano: 06.11.2026 00:00
Scena Ukraińska. Sezon IV 2026/2027
Scena Ukraińska wkracza w IV sezon! Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz teatr GAS zapraszają na dwa wyjątkowe spektakle: „Pora wyjeżdżać. Pora zostać” (6 i 9.11) oraz „Jutro 10 lat temu” (12–13.11). Zobacz, jak różnorodna potrafi być współczesna ukraińska sztuka performatywna. pokaż więcej »
Dodano: 03.11.2026 11:24
Fotorelacja z Międzynarodowego Festiwalu Performansu Nowe Spojrzenia / New Perspectives
W dniach 2–7 listopada we Wrocławiu odbywa się Międzynarodowy Festiwal Performansu „Nowe Spojrzenia”. Wydarzenie łączy pokazy artystów z Europy Środkowo-Wschodniej, debaty i wystawę archiwalną. Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z festiwalowych przestrzeni. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 13:30
LISTOPADOWY NUMER „ODRY” 11/2026
Najnowszy, listopadowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 12:00
RODos musical Premiera
W dniach 5–8 listopada w Teatrze Dialogu we Wrocławiu odbędą się premierowe pokazy spektaklu „RODos musical”. To pełna humoru, nostalgii i piosenek opowieść o miłości dwojga działkowców. W tle widzowie usłyszą znane polskie utwory w zupełnie nowych, zaskakujących aranżacjach. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 11:00
JAKUB OLEJNIK TRIO | Z JAZZEM PRZEZ POLSKĘ
6 listopada trio wrocławskiego kontrabasisty Jakuba Olejnika wystąpi w cyklu "Z jazzem przez Polskę" w Ziębickim Centrum Kultury. W programie koncertu znajdą się autorskie kompozycje zespołu i aranżacje znanych standardów jazzowych. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 11:00
Muzyczne podziękowanie dla wolontariuszy – Koncert Galowy we Wrocławiu
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz Chorągiew Dolnośląska ZHP zapraszają na Koncert Galowy na rzecz Harcerskich Wolontariuszy „Nasze drogi ku wolności…”. Wyjątkowe muzyczne wydarzenie odbędzie się już 6 listopada o godzinie 18:00 w Klubie 4 RBLog we Wrocławiu. Wstęp wolny. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 10:00
Koncert organowy ,,U progu wieczności” w ramach cyklu ,, Muzyka u Franciszkanów’’
W kościele pw. św. Karola Boromeusza we Wrocławiu 7 listopada odbędzie się recital organowy. Zagra Michał Piechnik – wirtuoz i artysta Bazyliki Mariackiej w Krakowie. W programie koncertu usłyszymy wielkie arcydzieła muzyki klasycznej oraz porywające improwizacje. Wstęp wolny! pokaż więcej »