Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
20 stycznia 2023, godz. 17:00
Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
Wykład dr. hab. Przemysława Strożka w ramach OUP
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Nowoczesny sport od zawsze uwikłany był w politykę i radykalne ideologie. Z uwagi na szerokie oddziaływanie na masy społeczne od zawsze wykorzystywany był przez dane systemy polityczne, które za pomocą sportowych widowisk realizowały własną propagandę. Powołane do życia w latach dwudziestych XX wieku międzynarodowe organizacje sportu robotniczego: Czerwona Międzynarodówka Sportowa i Socjalistyczna Międzynarodówka Sportowa, zrzeszały kilka milionów członków. Organizowały one Spartakiady i Olimpiady Robotnicze przeciwko kapitalistycznym i burżuazyjnym Igrzyskom Olimpijskim. Od połowy lat trzydziestych organizacja Igrzysk powierzona była przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski faszystowskim Państwom Osi: Igrzyska 1936 roku w Berlinie, planowane Igrzyska 1940 w Tokyo i planowane Zimowe Igrzyska 1944 w Cortinie D’Ampezzo. Nie ulega wątpliwości, że wielkie widowiska sportowe: Olimpiady Robotnicze, Spartakiady i Igrzyska Olimpijskie były znaczącą areną walki między komunizmem a faszyzmem. W przypadku sportu robotniczego były one również znaczącym miejscem eksperymentów środkowo-europejskiej awangardy.
Wykład poświęcony będzie historii sportu robotniczego w Europie Środkowo-Wschodniej i jego związkom z awangardowym teatrem w latach dwudziestych i trzydziestych.
Przemysław Strożek – doktor habilitowany, adiunkt w Instytucie Sztuki PAN, współpracownik naukowy Archiv der Avantgarden w Dreźnie. Stypendysta Fulbrighta na University of Georgia (Athens, GA) i Accademia dei Lincei (Rzym). Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej oraz MNiSW w kategorii wybitnego młodego naukowca. Jest autorem kilkudziesięciu artykułów naukowych o awangardzie, pierwszej monografii o recepcji włoskiego futuryzmu w Polsce: „Marinetti i futuryzm w Polsce” (Warszawa 2012), a także o sporcie w sztuce: „Modernizm – sport – polityka” (Warszawa 2019). Jest kuratorem licznych wystaw, w tym wystawy o Enricu Prampolinim, polskiej sekcji Emergence na Praskim Quadriennale (2019) czy wystawy Ahmeda Cherkaouiego w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie (2020).
Bilety: bezpłatne wejściówki do pobrania tutaj
21 stycznia 2023, godz. 10:00–13:00
Sport robotniczy, anty-olimpijski ruch protestu i awangarda w Europie Środkowo-Wschodniej
Seminarium dr. hab. Przemysława Strożka dla grupy roboczej OUP
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena
Seminarium poświęcone będzie roli sportu we współczesnych ruchach protestu. Chciałbym wraz z grupą roboczą zastanowić się nad następującym problemem: dlaczego nie istnieje obecnie żaden ruch protestu wobec wielkich wydarzeń sportowych, dlaczego środowiska kultury: teatru, literatury i sztuki nie reagują na łamanie praw człowieka podczas Igrzysk Zimowych w Sochi i Pekinie, czy Mistrzostw Świata w Katarze, które pochłonęły już kilkanaście tysięcy ofiar? Dlaczego sport pozbawiony jest dziś masowych ruchów protestu i dlaczego środowiska kultury nie interesują się sportem? Czy istnieje dziś szansa na stworzenie oddolnego ruchu protestu na kształt sportu robotniczego lat dwudziestych?
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań (OUP) to program regularnych spotkań o charakterze wykładów i warsztatów odbywających się w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, adresowanych do wszystkich zainteresowanych poruszaną w ich trakcie tematyką, a w sposób szczególny do studentów uczelni wyższych Wrocławia i innych polskich ośrodków akademickich.
Więcej informacji na temat Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl
Awangarda teatralna Europy Środkowo-Wschodniej i jej obecność w teatrze współczesnym.
Kurs wiodący Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań realizowany w roku akademickim 2022/2023 stanowić będzie jedno z podsumowań zbliżającego się do swojego finału projektu finansowanego ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, a zarazem próbą otwarcia dalszych możliwości namysłu nad awangardą w kontekście współczesnym. Do udziału w nim zaproszeni zostali tym razem nie tylko polscy badacze i badaczki, ale i gości z Ukrainy, Białorusi, Czech i Słowenii, którzy zaprezentują w trakcie wykładów i seminariów dorobek awangard teatralnych swoich krajów oraz podejmą próbę refleksji nad ich współczesnymi aspektami.
Więcej informacji na temat Kursu wiodącego 2021/2022 Otwartego Uniwersytetu Poszukiwań na stronie www.grotowski-institute.pl
Organizator:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Współorganizacja:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt współfinansowany z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 04.10.2026 09:00
Bridges Of Sound Festival 2026
W dniach 15–17 października we Wrocławiu odbędzie się Bridges Of Sound Festival 2026. To trzydniowe święto muzyki niezależnej z udziałem twórców z Polski, Niemiec i Włoch. Koncerty i performanse zagoszczą w Art Cafe Kalambur, Światowidzie oraz Sound Experience. Zapraszamy na festiwal! pokaż więcej »
Dodano: 04.10.2026 08:00
„Prądy wsteczne” Teatru Układ Formalny
Po wrześniowej premierze spektaklu „Prądy wsteczne” zapraszamy na kolejne pokazy. Intymna, poruszająca opowieść w reżyserii Magdaleny Drab o matce i córkach, które potrafią ranić się najmocniej, powraca do Centrum na Przedmieściu. Spektakle odbędą się w październiku oraz listopadzie. pokaż więcej »
Dodano: 04.10.2026 08:00
„Kiedy woda pokrywa ziemię” Michała Adamskiego
Wystawa fotograficzna „Kiedy woda pokrywa ziemię” Michała Adamskiego w Galerii FOTO-GEN to poruszający esej o relacji człowieka z naturą. Autor analizuje wpływ rolnictwa na środowisko. Wernisaż odbędzie się 16 października o 19:00, ekspozycja potrwa do 22 listopada. pokaż więcej »
Dodano: 04.10.2026 08:00
„Ostatni wernisaż przy Landsberger Straße” – premiera spektaklu
Premiera „Ostatniego wernisażu przy Landsberger Straße” już 16-17 października w Instytucie Grotowskiego. Spektakl R. Traczyka to mocny dyskurs o władzy i sztuce, zderzający świat kolekcjonera Maxa Silberberga z nazistowskim aparatem lat 30. Poznaj tragiczną historię wrocławskiej elity. pokaż więcej »
Dodano: 04.10.2026 07:00
XIV Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej
Poznaj historię, teatr i sztukę sąsiadów. W dniach 17-24 października we Wrocławiu odbędzie się XIV Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej „Żywica”. W programie zaplanowano poruszające spektakle, wystawy sztuki, kino oraz twórcze warsztaty. Zobacz, jak kultura łączy ludzi i buduje mosty. pokaż więcej »
Dodano: 04.10.2026 06:00
Dolnośląskie Salony Muzyczne wrzesień/październik 2026
Odkryj magię XIX-wiecznych tradycji! Cykl Dolnośląskie Salony Muzyczne 2026 zaprasza na koncerty „A my i tak polecim!”. Wybitne dzieła Chopina, Moniuszki i Mozarta usłyszysz we wrześniu w Kłodzku, Kudowie-Zdroju oraz Wrocławiu. Poczuj ten niepowtarzalny, dawny klimat muzycznych spotkań! pokaż więcej »
Dodano: 04.10.2026 06:00
ARTUR LESICKI TRIO | Z JAZZEM PRZEZ POLSKĘ
18 października w Wiązowie, w ramach cyklu "Z jazzem prze Polskę", zaprezentuje się Artur Lesicki Trio. W programie koncertu autorskie kompozycje lidera oraz kompozycje wybitnych twórców światowego jazzu i muzyki rozrywkowej. pokaż więcej »
Dodano: 15.10.2026 13:36
Za nami 50. Nagroda Kulturalna Śląska Kraju Związkowego Dolnej Saksonii
Za nami jubileuszowa, 50. edycja Nagrody Kulturalnej Śląska Kraju Związkowego Dolnej Saksonii. Gospodarzem wydarzenia był Hannover, a laureatami Nagrody Głównej zostali niemiecka kulturoznawczyni Margrit Kempgen oraz reżyser Waldemar Krzystek. Wyróżniono też prof. K. Gerbera i Fundację In Situ. pokaż więcej »