Udostępnij:

Dodano:

10.01.2026 14:08

Wrocław performatywny. Performative Wrocław 1957-1989, 2025

 

Książka składa się z trzech części. Część pierwsza, mająca charakter kalendarium, służy rekonstrukcji pola wydarzeń i instytucji „performatywnego Wrocławia”, traktowanego jako dynamiczna sieć relacji, a nie zamknięty system. Część druga obejmuje zbiór esejów – krytycznych opracowań analizujących wybrane problemy, zjawiska oraz konkretne działania. Część trzecia oparta jest na relacjach uczestników i uczestniczek opisywanych wydarzeń, co pozwala włączyć do narracji perspektywę doświadczenia i pamięci, kluczową dla badań nad sztuką efemeryczną.

 

Fragment wstępu:

Książka Wrocław performatywny 1957–1989 powstała z potrzeby uporządkowania historii wrocławskiego środowiska artystycznego drugiej połowy XX wieku, widzianej przez pryzmat szeroko rozumianej performatywności. Jej celem jest zarówno rekonstrukcja wybranych wydarzeń, praktyk i inicjatyw artystycznych, jak i analiza procesów kulturowych, społecznych oraz estetycznych, które ukształtowały Wrocław jako jeden z kluczowych ośrodków sztuki efemerycznej i neoawangardowej w Polsce.
Proponowana narracja ma charakter swoistej mapy najważniejszych wydarzeń, postaw i procesów, umożliwiającej uchwycenie dynamiki tego środowiska, a zarazem otwierającej pole do dalszych, pogłębionych badań. Istotne było dla nas wyznaczenie ram faktograficznych i interpretacyjnych. Książka sytuowana jest zatem pomiędzy monografią a studium problemowym: łączy porządkowanie obszernego materiału faktograficznego z refleksją teoretyczną i krytyczną, świadomie pozostawiając przestrzeń na kolejne reinterpretacje i uzupełnienia.
Zakres badawczy, jaki sobie wyznaczyliśmy, obejmuje zarówno działania parateatralne, happeningi, performanse, jak i przejawy artystycznego aktywizmu obecnego w przestrzeni publicznej Wrocławia. Istotne miejsce zajmują także konkretne postawy twórcze oraz grupy artystyczne, a także niezależne galerie i miejsca sztuki funkcjonujące w klubach studenckich, pracowniach artystycznych czy w mieszkaniach prywatnych, dla których performatywność stanowiła jeden z kluczowych wyznaczników aktywności. Działania te – często efemeryczne, jednorazowe, słabo udokumentowane i funkcjonujące na granicy widzialności – pozostają w niniejszym projekcie w miejscu centralnym.

Redakcja: Agnieszka Chodysz-Foryś, Piotr Lisowski

Koordynacja: Marharyta Rubanenko

Projekt: Iwona Jarosz, Anna Wacławek

Autorki i autorzy tekstów: Agnieszka Chodysz-Foryś, Marika Kuźmicz, Piotr Lisowski, Zofia Reznik, Wiktoria Szczupacka, Paweł Szroniak

W rozmowach udział wzięły / wzięli: Ewa Benesz, Michał Bieganowski, Andrzej Dudek-Dürer, Michał Jędrzejewski, Krystyna Kawczak, Halina Litwiniec, Zbigniew Makarewicz, Wojciech Stefanik, Piotr Wieczorek, Igor Wójcik

Przekład: Karol Waniek

Korekta: Barry Keane, Anastazja Oleśkiewicz

Współpraca przy kwerendach: Agata Ciastoń, Marharyta Rubanenko, Mira Nikodemska, Patrycja Ucieklak

Indeks nazwisk: Marharyta Rubanenko

Edycja zdjęć: Justyna Fedec

Zdjęcia i ilustracje: Teatr Kalambur i Stowarzyszenie Europejskich Więzi, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Fundacja ZW we Wrocławiu, Galeria Entropia, Centrum Sztuki WRO, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” oraz kolekcje prywatne Ewy Benesz, Michała Bieganowskiego, Katarzyny Chierowskiej, Andrzeja Dudka-Dürera, Michała Jędrzejewskiego, Anny Kutery, Haliny Litwiniec, Zbigniewa Makarewicza, Jolanty Marcolli, Piotra Wieczorka, Anny Płotnickiej and private collections of Ewa Benesz, Michał Bieganowski, Katarzyna Chierowska, Andrzej Dudek-Dürer, Michał Jędrzejewski, Anna Kutera, Halina Litwiniec, Zbigniew Makarewicz, Jolanta Marcolla, Piotr Wieczorek, Anna Płotnicka

Autorzy i autorki zdjęć: A. Adamczyk, Werner Bethsold, Michał Bieganowski, Leszek Białasiński, Jan Bortkiewicz, Czesław Chwiszczuk, Tadeusz Drankowski, Wojciech Furmańczyk, Sławomir Hałaczkiewicz, Jerzy Hankiewicz, Kazimierz Helebrandt, Zdzisław Holuka, Ireneusz Jaśkiewicz, Mariusz Jodko, Bogdan Konopka, Adam Konieczny, Barbara Kozłowska, Alexander Kot-Zaitsaŭ, Janusz Kucharski, Jacek Lalak, Andrzej Lachowicz, Jerzy Lajstowicz, Jerzy Liniowski, Zbigniew Makarewicz, Janusz Madera, Michał Marciniak, Jerzy Tomasz Młyński, NAF Dementi (Tomasz Kizny, Anna Łoś, Andrzej Łuc, Henryk Prykiel), Z. Nowak, Natalia Orłowska, Jerzy Palacz, Wiesław Patla, Jerzy Petrykowski, Jerzy Płoński, Tadeusz Rolke, Marek Rutkowski, Maciej Stawiński, Tadeusz Szwed, Daniel Szopiński, Wojciech Warelis, Piotr Warelis, L. Waśkowski, Andrzej Wąsik, Czesław Żuk, Adam Żur

Na okładce: Grupa Fotograficzna 1984, Skoki, 1984, dokamerowe działania plenerowe, 3 kadry z filmu 16 mm, czas trwania: 1:50. Skład grupy: Alicja Jodko, Mariusz Jodko, Ikar Kozak, Andrzej Rerak, w kadrach: Mariusz Jodko, kamera: Adam Konieczny. Dzięki uprzejmości Alicji i Mariusza Jodków

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

logo zintegrowane OKiS i UMWD

Druk:
 Drukarnia Akapit sp. z o.o.

Nakład: 600 egz.

Język: polski/angielski

Format: 26,7 x 21 cm | liczba stron: 640 | oprawa: twarda

ISBN: 978-83-68532-09-8

Rok wydania: 2025

Wydawca dołożył wszelkich starań w celu ustalenia praw autorskich do reprodukcji zamieszczonych w tej publikacji. W przypadku pominięcia lub pomyłki prosimy o zgłoszenie się do wydawcy

© 2025 Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu

Wszelkie prawa zastrzeżone

Wrocław 2025

Partner: Klub Muzyki i Literatury

Patronat medialny: Magazyn SZUM, miesięcznik Odra

Patronaty honorowe:
Marta Cienkowska – Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Paweł Gancarz – Marszałek Województwa Dolnośląskiego

Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego i Miasta Wrocław

Odsłuchaj treść artykułu
Array ( [post_type] => post [posts_per_page] => 8 [post_status] => publish [orderby] => Array ( [meta_value_num] => DESC [date] => DESC ) [meta_key] => sticky_post [ignore_sticky_posts] => 1 [tax_query] => Array ( [0] => Array ( [taxonomy] => category [field] => term_id [terms] => Array ( [0] => 470 ) [operator] => NOT IN ) ) [category__in] => Array ( [0] => 15 ) [category__not_in] => Array ( [0] => 470 ) )

AKTUALNOŚCI

Dodano: 01.07.2026 11:58

NAGRODY DLA DOLNOŚLĄZAKÓW NA FESTIWALU W KAZIMIERZU DOLNYM

Reprezentacja Dolnego Śląska z nagrodami na 60. Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym! Zespół Łastiwoczka otrzymał wyróżnienie w kategorii zespołowej, a śpiewacy Daniel Horoszczak i Paweł Nowak - nagrody indywidualne. Serdecznie gratulujemy! pokaż więcej »

Dodano: 15.06.2026 14:09

WAKACYJNY NUMER „ODRY” 7-8/2026

Niemcy bez alternatywy? • Politycy na łączach ze stwórcą • Koka w Unii Porażka Habermasa • Wałbrzych: zaginione miasto • Dedecius dydaktyk Austromelancholia Schulza • Literatura hebrajska wobec wojny Teatr Telewizji: reaktywacja • Muzea – świątynie prz(e/y)szłości Wiersze: Podgórnik, Melecki, Bonowicz • Proza: Siwczyk, Woźniak   Spis treści 7-8/2026: 2 CZY ISTNIEJE ALTERNATYWA DLA NIEMIEC Z […] pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 01:30

Gitarą i – borowickie spotkania z poezją śpiewaną

Festiwal "Gitarą i... – borowickie spotkania z poezją śpiewaną" odbędzie się w dniach 3–4 lipca. To dwudniowe święto muzyki plenerowej i poezji tradycyjnie zorganizowane zostanie na malowniczej górskiej polanie w Borowicach (Gmina Podgórzyn). pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 01:25

Wakacyjne Święto Polszczyzny. Uroczyste 80-te urodziny Profesora Jana Miodka

Uroczyste 80-te urodziny Profesora Jana Miodka odbędą się 4 lipca 2026 r. w Domu Chłopa we Wróblowicach. Zaplanowaliśmy szereg atrakcji, które uświetnią to wyjątkowe święto: m.in. Mini Akademia Pana Miodka dedykowana dzieciom, Turniej piłki nożnej o puchar Profesora Miodka, konkursy oraz biesiada przy wspólnym stole i muzyczne niespodzianki. Głównym punktem będzie wykład Profesora Miodka, dyktando […] pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 01:20

OBRAZY ZE ŚWIATA ANDROMEDY. TOMASZ MNIAMOS

5 lipca zapraszamy do GNIAZDA we Wrocławiu na wystawę fotografii i collage'u autorstwa Tomasza Mniamosa, której towarzyszyć będzie pokaz autorskiego filmu „Tribute to Beksiński”. Film prezentuje obrazy malarskie Beksińskiego ożywione z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI). pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 01:20

„ODA DO KRUCHOŚCI” – PREMIERA FILMU DOKUMENTALNEGO

5 lipca na antenie TVP 3 Wrocław odbędzie się premiera filmu dokumentalnego o regionalnych tradycjach szklarstwa oraz współczesnych tendencjach artystycznych tej sztuki użytkowej w Karkonoszach. OKiS jest koproducentem filmu. pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 01:15

JAKUB OLEJNIK TRIO | Z JAZZEM PRZEZ POLSKĘ

W lipcu w cyklu "Z jazzem przez Polskę" zaprezentujemy w Strzelinie i Sokołowsku nowy autorski projekt Jakub Olejnik Trio. Twórczość tego zespołu nawiązuje do jazzowego mainstreamu, łącząc klasyczne brzmienia z nowoczesnym podejściem do rytmu, formy i harmonii. pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 01:10

Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu

W dniach 13–25 lipca odbędzie się projekt „Glass breaks free”, łączący artystów i rzemieślników z Polski i Czech w ramach e-Glass Festival. Wydarzenie obejmie otwarte warsztaty, sympozja w hutach szkła oraz wystawę, prezentując fuzję tradycyjnego hutnictwa z nowoczesnym designem. pokaż więcej »

Przejdź do treści