„Za…i przed kamerą – „Dolina Pałaców i Ogrodów” w obiektywie Marzeny Zawal
Przedstawiciele rodu Schaffgotschów tworzyli historię Kotliny Jeleniogórskiej już od średniowiecza. Przez stulecia ród ten wywierał wpływ na okolicę i brał udział w najważniejszych wydarzeniach każdej epoki. O Dolinie Pałaców i Ogrodów traktuje nowy film w ramach cyklu „Dolny Śląsk Pełen Historii”
Zamki, dwory, pałace, wielkie posiadłości ziemskie – wszystko to znajdowało się w posiadaniu tej słynnej rodziny: zamek Chojnik, pałac w Sobieszowie, pałac w Cieplicach, pałac w Czernicy i dwór Czarne. Film przypomina sylwetki najważniejszych z jej przedstawicieli: Gotsche II, Hansa Ulryka, Leopolda Schaffgotscha i wielu innych. Wszyscy oni zapisali się wielkimi zgłoskami w kronice historii rodowej i regionalnej – kronice Doliny Pałaców i Ogrodów.
Oprócz Schaffgotschów – świadków burzliwej historii i gospodarzy regionu – w fabularyzowanym filmie dokumentalnym pojawią się również inne wielkie postacie oraz ich pałace: hrabiostwo Reden – założyciele jednego z pierwszych na kontynencie parków romantycznych w Bukowcu. Pałac i park, którego gośćmi był sławny romantyczny malarz Caspar David Friedrich oraz poeta Johann Goethe.
Nieopodal, w Mysłakowicach i Karpnikach, spędzała lato rodzina królewska, urządzając huczne bale, udając się na romantyczne spacery i wycieczki po śląskim „Elizjum”. Pałacowe parki u stóp Karkonoszy: Wojanów, Staniszów, Bukowiec, Karpniki, Cieplice, Ciszyca, Mysłakowice jeden po drugim zamieniały się w romantyczne oazy z widokiem na najważniejszą górę Prus – Śnieżkę.
W tej scenerii rozgrywa się nieszczęśliwa miłość polskiej arystokratki Elizy Radziwiłłówny i księcia Prus, syna króla, Wilhelma. Nic nie trwa wiecznie i romantyczne czasy zastąpiły wiek żelaza, pary, ludowych buntów i socjalistycznej rewolucji. Konflikty na tle klasowym – między arystokracją i przemysłowcami z jednej strony, a robotnikami z drugiej – zakończył wybuch pierwszej, a potem drugiej wojny światowej.
Uciekając przed nadciągającą ze wschodu Armią Czerwoną, niemieckie rody arystokratyczne opuściły pałace, w tym i Schaffgotschowie, zostawiając swoje dominia wraz z pałacem w Cieplicach na łasce przybyszów ze wschodu. Zrujnowane w latach komunistycznych pałace i parki powoli odzyskują dzisiaj blask, będąc świadkami historii i ludzkich dramatów. Film jest również opowieścią o przemianach kulturowych w Kotlinie.
Misją cyklu „Dolny Śląsk Pełen Historii” – tworzonego przez TVP3 Wrocław i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – jest ukazanie piękna regionu, przekazanie wartościowej wiedzy o jego historii i kulturze, aktywizacja lokalnej społeczności oraz zwiększenie dumy z miejsca zamieszkania. Dla mieszkańców miejscowości, w których kręcone są zdjęcia, realizacja filmu to zawsze ważne wydarzenie odbijające się echem w lokalnych mediach i angażujące dziesiątki osób z grup rekonstrukcyjnych oraz statystów – często pasjonatów historii.
Film miał już swoje premiery we Wrocławiu, Jeleniej Górze, Wojanowie i na antenie TVP 3 Wrocław w listopadzie i grudniu zeszłego roku.
Fot. Marzena Zawal
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 03.07.2026 11:38
Legnickie Lato Kulturalne 2026
Legnica przygotowała wyjątkowo bogaty program wakacyjnych wydarzeń kulturalnych. W ramach „Legnickiego Lata Kulturalnego” odbędą się koncerty, seanse filmowe pod gołym niebem, festiwale oraz liczne wydarzenia plenerowe dla uczestników w każdym wieku. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:15
JAKUB OLEJNIK TRIO | Z JAZZEM PRZEZ POLSKĘ
W lipcu w cyklu "Z jazzem przez Polskę" zaprezentujemy w Strzelinie i Sokołowsku nowy autorski projekt Jakub Olejnik Trio. Twórczość tego zespołu nawiązuje do jazzowego mainstreamu, łącząc klasyczne brzmienia z nowoczesnym podejściem do rytmu, formy i harmonii. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:10
Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu
W dniach 13–28 lipca odbędzie się projekt „Glass breaks free”, łączący artystów i rzemieślników z Polski i Czech w ramach e-Glass Festival. Wydarzenie obejmie otwarte warsztaty, sympozja w hutach szkła oraz wystawę, prezentując fuzję tradycyjnego hutnictwa z nowoczesnym designem. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:06
„OPIEKUNOWIE (NIE)PAMIĘCI” na TVP HISTORIA
Zachęcamy do obejrzenia filmu dokumentalnego „OPIEKUNOWIE (NIE)PAMIĘCI”, który ukazuje działalność organizacji i pasjonatów ratujących zaniedbane, zabytkowe cmentarze na Dolnym Śląsku. Emisja filmu 14 lipca o godz. 9.55 na antenie TVP HISTORIA. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:05
„Amatorki” Teatru Kombinat – pokazy w lipcu
Zapraszamy na lipcowe pokazy spektaklu „Amatorki” w reżyserii Katarzyny Baranieckiej na podstawie tekstu noblistki Elfriede Jelinek. Spektakl to pełne ironii i groteski studium przypadków trzech współczesnych kobiet uwikłanych w trudne relacje. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:03
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:00
SUMMER GUITAR FESTIVAL 2026
Summer Guitar Festival w Krzyżowej odbędzie się w terminie 19-26 lipca. Wśród pedagogów tegorocznej edycji warsztatów m.in. Sven Jungbeck, Marek Pasieczny i Mateusz Kowalski. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 01:00
WAKACYJNY NUMER „ODRY” 7-8/2026
Niemcy bez alternatywy? • Politycy na łączach ze stwórcą • Koka w Unii Porażka Habermasa • Wałbrzych: zaginione miasto • Dedecius dydaktyk Austromelancholia Schulza • Literatura hebrajska wobec wojny Teatr Telewizji: reaktywacja • Muzea – świątynie prz(e/y)szłości Wiersze: Podgórnik, Melecki, Bonowicz • Proza: Siwczyk, Woźniak Spis treści 7-8/2026: 2 CZY ISTNIEJE ALTERNATYWA DLA NIEMIEC Z […] pokaż więcej »