„Za…i przed kamerą – „Dolina Pałaców i Ogrodów” w obiektywie Marzeny Zawal
Przedstawiciele rodu Schaffgotschów tworzyli historię Kotliny Jeleniogórskiej już od średniowiecza. Przez stulecia ród ten wywierał wpływ na okolicę i brał udział w najważniejszych wydarzeniach każdej epoki. O Dolinie Pałaców i Ogrodów traktuje nowy film w ramach cyklu „Dolny Śląsk Pełen Historii”
Zamki, dwory, pałace, wielkie posiadłości ziemskie – wszystko to znajdowało się w posiadaniu tej słynnej rodziny: zamek Chojnik, pałac w Sobieszowie, pałac w Cieplicach, pałac w Czernicy i dwór Czarne. Film przypomina sylwetki najważniejszych z jej przedstawicieli: Gotsche II, Hansa Ulryka, Leopolda Schaffgotscha i wielu innych. Wszyscy oni zapisali się wielkimi zgłoskami w kronice historii rodowej i regionalnej – kronice Doliny Pałaców i Ogrodów.
Oprócz Schaffgotschów – świadków burzliwej historii i gospodarzy regionu – w fabularyzowanym filmie dokumentalnym pojawią się również inne wielkie postacie oraz ich pałace: hrabiostwo Reden – założyciele jednego z pierwszych na kontynencie parków romantycznych w Bukowcu. Pałac i park, którego gośćmi był sławny romantyczny malarz Caspar David Friedrich oraz poeta Johann Goethe.
Nieopodal, w Mysłakowicach i Karpnikach, spędzała lato rodzina królewska, urządzając huczne bale, udając się na romantyczne spacery i wycieczki po śląskim „Elizjum”. Pałacowe parki u stóp Karkonoszy: Wojanów, Staniszów, Bukowiec, Karpniki, Cieplice, Ciszyca, Mysłakowice jeden po drugim zamieniały się w romantyczne oazy z widokiem na najważniejszą górę Prus – Śnieżkę.
W tej scenerii rozgrywa się nieszczęśliwa miłość polskiej arystokratki Elizy Radziwiłłówny i księcia Prus, syna króla, Wilhelma. Nic nie trwa wiecznie i romantyczne czasy zastąpiły wiek żelaza, pary, ludowych buntów i socjalistycznej rewolucji. Konflikty na tle klasowym – między arystokracją i przemysłowcami z jednej strony, a robotnikami z drugiej – zakończył wybuch pierwszej, a potem drugiej wojny światowej.
Uciekając przed nadciągającą ze wschodu Armią Czerwoną, niemieckie rody arystokratyczne opuściły pałace, w tym i Schaffgotschowie, zostawiając swoje dominia wraz z pałacem w Cieplicach na łasce przybyszów ze wschodu. Zrujnowane w latach komunistycznych pałace i parki powoli odzyskują dzisiaj blask, będąc świadkami historii i ludzkich dramatów. Film jest również opowieścią o przemianach kulturowych w Kotlinie.
Misją cyklu „Dolny Śląsk Pełen Historii” – tworzonego przez TVP3 Wrocław i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – jest ukazanie piękna regionu, przekazanie wartościowej wiedzy o jego historii i kulturze, aktywizacja lokalnej społeczności oraz zwiększenie dumy z miejsca zamieszkania. Dla mieszkańców miejscowości, w których kręcone są zdjęcia, realizacja filmu to zawsze ważne wydarzenie odbijające się echem w lokalnych mediach i angażujące dziesiątki osób z grup rekonstrukcyjnych oraz statystów – często pasjonatów historii.
Film miał już swoje premiery we Wrocławiu, Jeleniej Górze, Wojanowie i na antenie TVP 3 Wrocław w listopadzie i grudniu zeszłego roku.
Fot. Marzena Zawal
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 25.10.2026 13:00
Międzynarodowy Festiwal Performansu Nowe Spojrzenia / New Perspectives
W dniach 2–7 listopada we Wrocławiu odbędzie się Międzynarodowy Festiwal Performansu „Nowe Spojrzenia”. To wyjątkowe wydarzenie połączy dynamiczne pokazy artystyczne, debaty naukowe oraz wystawę archiwalną, prezentując sztukę performatywną Europy Środkowo-Wschodniej jako żywą i ciągle transformującą się dziedzinę. pokaż więcej »
Dodano: 28.10.2026 00:00
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Poznaliśmy laureatów ogólnopolskiego Turnieju Poetyckiego „O Różę Różewicza”! 28 października we wrocławskim Ratuszu uroczyście wręczono nagrody wyróżnionym twórcom. Nagrodę Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu za wiersz „Penelopa” otrzymała Zuzanna Mrozik. Gratulujemy serdecznie wszystkim! pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 14:00
„Wejście obok” Leszka Pułki | spotkanie autorskie
Zapraszamy na spotkanie autorskie z Leszkiem Pułką poświęcone jego najnowszej książce „Wejście obok”, wydanej nakładem OKiS we Wrocławiu. Spotkanie odbędzie się 29 października o godz. 18:00 w Klubie Muzyki i Literatury, a poprowadzi je Henryk Koczan. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 14:00
Scena Ukraińska. Sezon IV 2026/2027
Scena Ukraińska wkracza w IV sezon! Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz teatr GAS zapraszają na dwa wyjątkowe spektakle: „Antologia” (24–25.10) oraz „Słodko-kwaśny” (29–30.10). Odkryj bogactwo ukraińskiej sztuki performatywnej. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 14:00
„Twórz. Eksperymentuj. Zostaw ślad.” – cykl bezpłatnych warsztatów artystycznych
Odkryj radość tworzenia bez schematów i ocen! Zapraszamy dorosłych oraz duety dorosły–dziecko na bezpłatne warsztaty artystyczne „Twórz. Eksperymentuj. Zostaw ślad”. Eksperymentuj z kolorami, wyrażaj emocje i twórz po swojemu. Liczba miejsc ograniczona! Zapisy: cos.pieknego.warsztaty@gmail.com pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 13:30
LISTOPADOWY NUMER „ODRY” 11/2026
Najnowszy, listopadowy numer miesięcznika "ODRA" już dostępny! Zapraszamy do lektury. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 12:05
WROCŁAWSKIE ZADUSZKI JAZZOWE
Koncert nawiązuje do wieloletniej tradycji spotkań wrocławskiego środowiska jazzowego w czasie Zaduszek. Na scenie Klubu Muzycznego Liverpool wystąpią wokalistki: Natalia Lubrano, Katarzyna Mirowska i Monika Wiśniowska-Basel, prezentując program „Trzy Głosy, Trzy Historie”. pokaż więcej »
Dodano: 25.10.2026 12:00
RODos musical Premiera
W dniach 5–8 listopada w Teatrze Dialogu we Wrocławiu odbędą się premierowe pokazy spektaklu „RODos musical”. To pełna humoru, nostalgii i piosenek opowieść o miłości dwojga działkowców. W tle widzowie usłyszą znane polskie utwory w zupełnie nowych, zaskakujących aranżacjach. pokaż więcej »