„Za…i przed kamerą – „Dolina Pałaców i Ogrodów” w obiektywie Marzeny Zawal
Przedstawiciele rodu Schaffgotschów tworzyli historię Kotliny Jeleniogórskiej już od średniowiecza. Przez stulecia ród ten wywierał wpływ na okolicę i brał udział w najważniejszych wydarzeniach każdej epoki. O Dolinie Pałaców i Ogrodów traktuje nowy film w ramach cyklu „Dolny Śląsk Pełen Historii”
Zamki, dwory, pałace, wielkie posiadłości ziemskie – wszystko to znajdowało się w posiadaniu tej słynnej rodziny: zamek Chojnik, pałac w Sobieszowie, pałac w Cieplicach, pałac w Czernicy i dwór Czarne. Film przypomina sylwetki najważniejszych z jej przedstawicieli: Gotsche II, Hansa Ulryka, Leopolda Schaffgotscha i wielu innych. Wszyscy oni zapisali się wielkimi zgłoskami w kronice historii rodowej i regionalnej – kronice Doliny Pałaców i Ogrodów.
Oprócz Schaffgotschów – świadków burzliwej historii i gospodarzy regionu – w fabularyzowanym filmie dokumentalnym pojawią się również inne wielkie postacie oraz ich pałace: hrabiostwo Reden – założyciele jednego z pierwszych na kontynencie parków romantycznych w Bukowcu. Pałac i park, którego gośćmi był sławny romantyczny malarz Caspar David Friedrich oraz poeta Johann Goethe.
Nieopodal, w Mysłakowicach i Karpnikach, spędzała lato rodzina królewska, urządzając huczne bale, udając się na romantyczne spacery i wycieczki po śląskim „Elizjum”. Pałacowe parki u stóp Karkonoszy: Wojanów, Staniszów, Bukowiec, Karpniki, Cieplice, Ciszyca, Mysłakowice jeden po drugim zamieniały się w romantyczne oazy z widokiem na najważniejszą górę Prus – Śnieżkę.
W tej scenerii rozgrywa się nieszczęśliwa miłość polskiej arystokratki Elizy Radziwiłłówny i księcia Prus, syna króla, Wilhelma. Nic nie trwa wiecznie i romantyczne czasy zastąpiły wiek żelaza, pary, ludowych buntów i socjalistycznej rewolucji. Konflikty na tle klasowym – między arystokracją i przemysłowcami z jednej strony, a robotnikami z drugiej – zakończył wybuch pierwszej, a potem drugiej wojny światowej.
Uciekając przed nadciągającą ze wschodu Armią Czerwoną, niemieckie rody arystokratyczne opuściły pałace, w tym i Schaffgotschowie, zostawiając swoje dominia wraz z pałacem w Cieplicach na łasce przybyszów ze wschodu. Zrujnowane w latach komunistycznych pałace i parki powoli odzyskują dzisiaj blask, będąc świadkami historii i ludzkich dramatów. Film jest również opowieścią o przemianach kulturowych w Kotlinie.
Misją cyklu „Dolny Śląsk Pełen Historii” – tworzonego przez TVP3 Wrocław i Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – jest ukazanie piękna regionu, przekazanie wartościowej wiedzy o jego historii i kulturze, aktywizacja lokalnej społeczności oraz zwiększenie dumy z miejsca zamieszkania. Dla mieszkańców miejscowości, w których kręcone są zdjęcia, realizacja filmu to zawsze ważne wydarzenie odbijające się echem w lokalnych mediach i angażujące dziesiątki osób z grup rekonstrukcyjnych oraz statystów – często pasjonatów historii.
Film miał już swoje premiery we Wrocławiu, Jeleniej Górze, Wojanowie i na antenie TVP 3 Wrocław w listopadzie i grudniu zeszłego roku.
Fot. Marzena Zawal
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 17.07.2026 00:00
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 04.07.2026 00:00
Legnickie Lato Kulturalne 2026
Legnica przygotowała wyjątkowo bogaty program wakacyjnych wydarzeń kulturalnych. W ramach „Legnickiego Lata Kulturalnego” odbędą się koncerty, seanse filmowe pod gołym niebem, festiwale oraz liczne wydarzenia plenerowe dla uczestników w każdym wieku. pokaż więcej »
Dodano: 21.08.2026 11:44
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Zachęcamy do udziału w ogólnopolskim Turnieju Poetyckim „O Różę Różewicza”, który otwiera przestrzeń dla nowych poetyckich głosów. Do 16 października pełnoletni autorzy mogą zgłaszać niepublikowane dotąd utwory poetyckie, które oceni jury pod przewodnictwem Ewy Lipskiej. pokaż więcej »
Dodano: 07.08.2026 11:54
NAGRODA POETYCKA IM. ADAMA MICKIEWICZA. Polsko-białorusko-ukraiński konkurs poetycki i SLAM
Piszesz wiersze po polsku, białorusku lub ukraińsku? Weź udział w Nagrodzie Poetyckiej im. Adama Mickiewicza! Konkurs i slam są otwarte dla osób od 15 lat z całej Polski. Czekają nagrody pieniężne, warsztaty i publikacje. Wyślij swoje zgłoszenie do 31 sierpnia br. na: slam@zawolnosc.eu! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:20
XXV Turniej Kowali o Srebrne Klucze Legnicy
28–29 sierpnia Legnica zaprasza na widowiskowe święto tradycji! Zobacz kucie na żywo – tylko ogień, młot i kowadło. W programie konkurs rzeźb „Mistrzowski Owad”, koncerty Peyotte Bluesband oraz Wowakin, a także pokazy i potańcówka. Wstęp wolny! Przeżyj te niezapomniane chwile na żywo. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Plener malarski – 18. Park sztuki
Inicjatywa „Park Sztuki – Zamek Kliczków” narodziła się w 2009 roku z inicjatywy Okręgu Wrocławskiego Związku Polskich Artystów Plastyków, który podjął się organizacji projektu. Jego celem było stworzenie corocznych, swobodnych spotkań plenerowych dla malarzy z Wrocławia i Dolnego Śląska. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Święto Chleba i Piernika – Jawor
W dniach 28–30 sierpnia Jawor zamieni się w stolicę smaków podczas Święta Chleba i Piernika 2026. Na jaworskim Rynku zaplanowano aromatyczne animacje piekarskie, bicie rekordu na najdłuższy piernik oraz koncerty gwiazd, w tym Maryli Rodowicz i Grubsona. Wstęp na wydarzenie wolny. pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 05:00
Otwarta Scena Muzyczna im. Piotra Wieruszewskiego
Zapraszamy na drugą edycję spotkania strzelińskiego środowiska kulturalno-artystycznego, dla którego inspiracją była postać Piotra Wieruszewskiego – pochodzącego ze Strzelina muzyka i fotografa. pokaż więcej »