10/2017: CASUS PUSZCZY BIAŁOWIESKIEJ
Cezary J. Tajer
CASUS PUSZCZY BIAŁOWIESKIEJ
Konflikt, który od dłuższego czasu narasta wokół Puszczy Białowieskiej, to symptom czegoś znacznie poważniejszego, a mianowicie największego kryzysu polskiej ochrony przyrody, z jakim mamy do czynienia po 1989 roku. Tę diagnozę potwierdza m.in. bezprecedensowe zlekceważenie przez Ministerstwo Środowiska wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE, nakazującego wstrzymanie wycinki drzew w puszczy, oraz walka obozu sprawującego władzę z organizacjami pozarządowymi, które zajmują się szeroko rozumianą ekologią.
Dla porządku należy przypomnieć, że sporów związanych z ochroną Puszczy Białowieskiej było już bardzo wiele. Nie tylko te obecne, ale również toczące się w okresie II Rzeczypospolitej miały charakter ostry i gwałtowny. Do wymiany ciosów dochodziło między rzecznikami ochrony przyrody a różnymi grupami interesów. Płaszczyzną debat były także odmienne wizje ochrony przyrody, czyli sposobu, w jaki powinna być realizowana, oraz obszaru puszczy, jaki miałaby objąć. Ich charakter był motywowany zarówno względami merytorycznymi, jak i ideologiczno-politycznymi. Zresztą w wielu przypadkach tych płaszczyzn konfliktu nie można zupełnie od siebie odseparować.
To nie jest las jak każdy inny
Obecne starcie w zasadzie nie odbiega od zarysowanego tu schematu, jednak w porównaniu z poprzednimi wyróżnia go bezwzględna dominacja woli politycznej nad stroną merytoryczną, a także brak poszanowania dla litery prawa przez resort środowiska oraz niezwykła pogarda, z jaką traktuje on aktywistów z pozarządowych organizacji ekologicznych.
Puszcza Białowieska stanowi wielkie bogactwo naturalne, z którego wielu chce czerpać zyski. Z kolei „ochroniarze” najchętniej widzieliby ją nienaruszoną i w całości objętą parkiem narodowym. Pozostaje ona ostatnim w Europie tak rozległym kompleksem leśnym o charakterze naturalnym. Rozciąga się na powierzchni znacznie przekraczającej 200 tys. ha. W granicach Polski znajduje się około 62 tys. ha (reszta po stronie białoruskiej). Białowieski Park Narodowy obejmuje tylko jej fragment (dokładnie 10 500 ha), pozostałą częścią zarządzają Lasy Państwowe. Jednak cały polski kompleks puszczański objęto ochroną w ramach europejskiej sieci Natura 2000, jest on także wpisany na listę UNESCO. Puszczę cechuje bardzo wysoki wskaźnik bioróżnorodności i wysoki stopień naturalności ekosystemów. Jest ona unikatem o wielkich walorach przyrodniczych i niezbywalnej wartości dydaktyczno-naukowej. Stanowi też swego rodzaju laboratorium, gdzie przyrodnicy mogą badać w miarę niezakłócone procesy związane z funkcjonowaniem lasu. Ich znajomość ma wielką wagę dla rozwoju nauk biologicznych ze szczególnym uwzględnieniem leśnictwa. Nie można więc białowieskiego kompleksu traktować tak jak każdego innego lasu. Proste, podyktowane zwykłą gospodarką leśną działania w puszczy są błędem, bo zamieniają jej naturalny, bardzo złożony ekosystem w uproszczoną strukturę lasu gospodarczego. I tu właśnie dotykamy sedna problemu wyrażającego się w pytaniu: jakimi metodami chronić Puszczę Białowieską? (…)
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 17.07.2026 00:00
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 04.07.2026 00:00
Legnickie Lato Kulturalne 2026
Legnica przygotowała wyjątkowo bogaty program wakacyjnych wydarzeń kulturalnych. W ramach „Legnickiego Lata Kulturalnego” odbędą się koncerty, seanse filmowe pod gołym niebem, festiwale oraz liczne wydarzenia plenerowe dla uczestników w każdym wieku. pokaż więcej »
Dodano: 07.08.2026 11:54
NAGRODA POETYCKA IM. ADAMA MICKIEWICZA. Polsko-białorusko-ukraiński konkurs poetycki i SLAM
Piszesz wiersze po polsku, białorusku lub ukraińsku? Weź udział w Nagrodzie Poetyckiej im. Adama Mickiewicza! Konkurs i slam są otwarte dla osób od 15 lat z całej Polski. Czekają nagrody pieniężne, warsztaty i publikacje. Wyślij swoje zgłoszenie do 31 sierpnia br. na: slam@zawolnosc.eu! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 07:30
32. Bolesławieckie Święto Ceramiki
Już od 19 do 23 sierpnia Bolesławiec zamieni się w światową stolicę rękodzieła! Przed nami 32. Bolesławieckie Święto Ceramiki. Czekają na Was największe w Polsce targi rzemiosła, warsztaty artystyczne, zjawiskowa parada z gliny oraz koncerty gwiazd. Sprawdź szczegóły! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 07:20
Atom String Quartet | Z jazzem przez Polskę
Już 20 i 21 sierpnia w ramach cyklu „Z jazzem przez Polskę” wystąpi wybitny Atom String Quartet! Muzycy zagrają w Pałacu Brunów (20.08, godz. 18:00) oraz w CKiS MUZA w Nowogrodźcu (21.08, godz. 17:00). Usłyszymy genialne połączenie brzmienia smyczków i jazzowej improwizacji. Wstęp wolny! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 07:00
POTAŃCÓWKI. DIALOG W PLENERZE
Zapraszamy na wyjątkowe potańcówki z Dialogiem! Już 21 sierpnia spotkamy się przed Teatrem Dialogu, by tańczyć, słuchać muzyki i cieszyć się latem. Wystąpią: Nikola Kopczyk, Patrycja Kaliciak i Jan Konieczny. Wstęp wolny! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 07:00
O.S.T.R. w HUCIE!
Uwaga! Koncert O.S.T.R. został przełożony na sobotę, 22 sierpnia! Pięciokrotny laureat Fryderyka wystąpi dla wrocławskiej publiczności w Hucie przy Grabiszyńskiej 241. Jako support na scenie pojawi się Gąbka. Wstęp wolny! pokaż więcej »
Dodano: 03.08.2026 06:00
Spektakl „Prądy wsteczne” | Pokaz work-in-progress
22 sierpnia we Wrocławiu zobaczymy pokaz work-in-progress spektaklu „Prądy wsteczne” w reż. Magdaleny Drab. To poruszająca, intymna historia o skomplikowanych relacjach matki i trzech córek, które w obliczu terminalnej choroby ruszają w podróż. Zapraszamy do Centrum na Przedmieściu! pokaż więcej »