Udostępnij:

Dodano:

20.02.2018 13:24

2/2018: IZA JÓŹWIK: „LALKA” TERLIKOWSKA W MUZEUM

 

 

Wystawa Teatro-Ricordi Elżbiety „Lalki” Terlikowskiej, wybitnej scenografki teatralnej i uznanej artystki wizualnej, prezentowana w Muzeum Teatru od 16 grudnia 2017 roku, jak można przeczytać w informacji prasowej, pokazuje to, co po spektaklach zostaje w archiwach i magazynach: zdjęcia, projekty, kostiumy, rekwizyty, wspomnienia z teatru, którym artystka dzięki niej podarowała drugie życie. Ekspozycja, za której aranżację odpowiedzialna jest sama autorka, podzielona została na dwie części: pierwsza przedstawia kolaże wykonane w konwencji znanej m.in. z prezentowanej w Pałacu Królewskim na przełomie lutego i marca 2014 roku wystawy zatytułowanej Cicha obecność oraz, znajdująca się na drugim piętrze budynku, prezentacja imponującej kolekcji kostiumów teatralnych i licznych projektów – Terlikowska jest autorką ponad 130 scenografii w teatrach nie tylko całej Polski, ale także we Francji, Rosji i Niemczech. To artystka niezwykle konsekwentna, a powtarzające się wciąż motywy w jej twórczości wskazują na procesualny, będący pewnego rodzaju kontynuacją, cykliczny, a przy tym indywidualny charakter jej prac. Jak już wspomniałam, trudno nie zauważyć analogii pomiędzy kolażami z najnowszej wystawy a pracami składającymi się na wcześniejszy cykl, czyli Cichą obecność. Mamy więc jeden charakterystyczny i powtarzający się we wszystkich pracach trzon, jakim jest korpus kobiecy, a właściwie dziewczęcy, przypominający beznamiętne i niewzruszone postaci z królewskich obrazów, ubrany w suknię podobną do tych, jakie nosiły kobiety w XVII czy XVIII wieku. Stanowi on bazę, w obrębie której Terlikowska dokonuje licznych modyfikacji za pomocą drobnych elementów, decydujących w ostatecznym kształcie o znaczeniu zarówno pojedynczej pracy, jak i całości. Sukieneczka, falbanki, kokardki, splecione na kolanach ręce, w końcu dziewczęce, nieskazitelne twarze wskazują, że mamy do czynienia z tożsamością kobiecą, tylko z pozoru jednak cukierkową, subtelną i niewinną. Kobieta Terlikowskiej wymyka się z utartych schematów myślenia o „kobiecości” i prezentuje się raczej w ujęciu Innego, a właściwie Innej, jak określiłaby to Simone de Beauvoir, a ponieważ postać Innego w kulturze zawsze definiowały pozostałe tożsamości, mamy więc istotną transpozycję, która bazuje na mitycznym lęku przed kobietą postrzeganą jako przynoszącą nieszczęście i będącą utrapieniem całej ludzkości: z tej, która daje życie, staje się tą, która przynosi śmierć. Symbolizuje ją między innymi powtarzający się w kilku pracach motyw kruka, będącego w kulturze europejskiej synonimem choroby, wojny i śmierci. W mitologii słowiańskiej to właśnie za pomocą kruków, jesienią i zimą, dusze zmarłych trafiały z tzw. Wyraju na ziemię i wstępowały do łon kobiet. Na innej pracy z tego cyklu nasza „Inna” trzyma z kolei tajemniczą roślinę łudząco podobną do tej z gatunku męczennic pasiflor, których owoce pełne są śmiertelnie trującej substancji. Poza tym wszystkie postaci mają dłonie splamione dziwnym kleksem przypominającym krew, jakby od zawsze były naznaczone jakimś fatum, wiążącym się ze zbrodnią lub ofiarą. Terlikowska tworzy na zasadzie kontrastu obraz kobiety-dziwoląga, tajemniczej istoty pełnej magicznych i nieodgadnionych mocy, niosącej jak biblijna Ewa czy mityczna Pandora niepokój, przekleństwo, wzbudzającej lęk, ale również intrygującej. Buduje go przy pomocy charakterystycznych dla swojej twórczości środków wyrazu, wykorzystując między innymi elementy popkultury, czasem nie stroniąc od kiczu, służącego tu niejednokrotnie infantylizacji i ośmieszeniu, bawi się nimi jak gdyby od niechcenia, z poczuciem humoru łamiąc paradygmat feminizmu. Robi z kobiety-hybrydy widowisko, karnawałowo-odpustowe medium, bajkowy, tajemniczy spektakl. Tworzy groteskowy obraz istoty/człowieka uwięzionego w cudzych stereotypach i mitycznych wyobrażeniach, wizerunek, który jednocześnie wciąż wymyka się interpretacyjnej stałości i domaga ciągłej redefinicji. To wszystko wykonane z godnym podziwu rozmachem, wyczuciem koloru i dbałością o najmniejszy szczegół, ze świadomością formy i piękna materii, które charakteryzują pracę Terlikowskiej we wszystkich obszarach jej wszechstronnej działalności.

Przy okazji wystawy został wydany katalog z reprodukcjami projektów i kolaży prezentowanych w ramach Teatro-Ricordi. Wystawa Elżbiety „Lalki” Terlikowskiej, wyjątkowej artystki światowego formatu, potrwa we wrocławskim Muzeum Teatru do 25 lutego br.

Iza Jóźwik

 

Odsłuchaj treść artykułu
Array ( [post_type] => post [posts_per_page] => 8 [post_status] => publish [orderby] => Array ( [meta_value_num] => DESC [date] => DESC ) [meta_key] => sticky_post [ignore_sticky_posts] => 1 [tax_query] => Array ( [0] => Array ( [taxonomy] => category [field] => term_id [terms] => Array ( [0] => 470 ) [operator] => NOT IN ) ) [category__in] => Array ( [0] => 15 ) [category__not_in] => Array ( [0] => 470 ) )

AKTUALNOŚCI

Dodano: 11.11.2026 12:00

„Ryszard III” w reż. Pawła Świątka PREMIERA

OKiS we Wrocławiu wspólnie z Teatrem Polskim w Podziemiu i Instytutem im. Jerzego Grotowskiego zaprasza na premierę spektaklu „Ryszard III” w reż. Pawła Świątka. Poznaj hipnotyzującą opowieść o odrzuceniu i narodzinach tyrana. Jak daleko posunie się szaleniec? Premiera 13 listopada. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 11:00

Scena Ukraińska. Sezon IV 2026/2027

Scena Ukraińska wkracza w IV sezon! Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu oraz teatr GAS zapraszają na dwa wyjątkowe spektakle: „Pora wyjeżdżać. Pora zostać” (6 i 9.11) oraz „Jutro 10 lat temu” (12–13.11). Zobacz, jak różnorodna potrafi być współczesna ukraińska sztuka performatywna. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 10:00

„Kabaret Nieautoryzowany – Wrocław mówi Waligórskim” PREMIERA

Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu wraz ze Stowarzyszeniem „Artyści Na Bruku” zaprasza 14 listopada na premierę spektaklu „Kabaret Nieautoryzowany – Wrocław mówi Waligórskim” przygotowanego przez Teatr ze Społecznością Ołtaszyna w reżyserii Bogdana Michalewskiego. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 10:00

„Dzień Pamięci i Pojednania”

Dzień Pamięci i Pojednania 2026 odbędzie się 14 listopada we Wrocławiu. W programie uroczysta Msza św. oraz wyjątkowy koncert organowy w kościele św. Marcina z prawykonaniem utworów Amelii Mleczko. Po południu zapraszamy na panele dyskusyjne o dialogu międzynarodowym. Wstęp wolny! pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 10:00

Dolnośląskie Salony Muzyczne listopad/grudzień 2026

Odkryj magię muzyki klasycznej i kameralnej podczas Dolnośląskich Salonów Muzycznych! Od listopada do grudnia 2026 r. zabytkowe wnętrza Dolnego Śląska wypełnią się utworami wybitnych kompozytorów w mistrzowskich wykonaniach. Sprawdź harmonogram koncertów i zaplanuj niezapomniany wieczór. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 10:00

Michał Pietrzak 96_26 TERYTORIA

W Muzeum Filumenistycznym w Bystrzycy Kłodzkiej odbędzie się jubileuszowa ekspozycja Michała Pietrzaka, której wernisaż zaplanowano na 14 listopada 2026 roku. Prezentacji prac towarzyszy oficjalny katalog wydany we współpracy z OKiS we Wrocławiu. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 10:00

XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026

Zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie artystyczne, które odbędzie się 14 października w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu. Głównym punktem wieczoru będzie prezentacja zbioru wierszy Piotra Chrzczonowicza pt. „A ptakom śpiewały muzy / Y las Musas cantaron a los pájaros”. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 09:00

XVII edycja „JGJ FESTIVAL- Jeleniogórskie Gwiazdy Jazzu”

„JGJ FESTIVAL- Jeleniogórskie Gwiazdy Jazzu”, to cykl wydarzeń kulturalnych organizowanych przez Agencję Koncertowo-Wydawniczą SOLO. Festival jest prezentacją dorobku artystycznego muzyków Marka Napiórkowskiego, Artura Lesickiego oraz Maciej Obary, artystów wywodzących się z Jeleniej Góry. Stanowią oni czołówkę polskiej sceny jazzowej, rozrywkowej, są kompozytorami i producentami płyt. Do udziału w festiwalowych koncertach zapraszają wybitne osobowości sceny muzycznej […] pokaż więcej »

Przejdź do treści