Udostępnij:

Dodano:

22.06.2017 10:41

6/2017: O PRZEMIANIE BUDYNIU W BOMBĘ

W systemach demokratycznych częstą odpowiedzią na arogancję władzy jest pojawienie się w społeczeństwie tendencji przemocowych, a w konsekwencji także terrorystycznych. Jest to reakcja ludzi, którzy w obliczu wszechwładzy rządzących, a przede wszystkim ich buty w stosunku do rządzonych, czują się po prostu bezradni.

Demokratyczne sposoby wyrażania protestów stają się albo jałowe, ze względu na ignorowanie ich przez władzę, albo nierealne, z powodu represji ze strony rządzących. Wtedy społeczeństwo może pokazać im nie tylko środkowy palec, ale i zaciśniętą pięść.

 

Na przemoc można odpowiedzieć tylko przemocą

„To faszystowskie państwo ma zamiar zabić nas wszystkich. Musimy zorganizować opór. Na przemoc można odpowiedzieć tylko przemocą”. Słowa te wypowiedziała młoda, bardzo wstrząśnięta niemiecka studentka, Gudrun Ensslin, późniejsza członkini największego w Europie Zachodniej ugrupowania terrorystycznego drugiej połowy XX wieku: Frakcji Czerwonej Armii.

Był 2 czerwca 1967 roku. Tego dnia podczas demonstracji studentów w Berlinie Zachodnim przeciwko wizycie szacha Iranu, uważanego za symbol zamordyzmu i władzy autorytarnej, jeden z policjantów zastrzelił Benno Ohnesorga, przykładając mu pistolet do głowy. Wydarzenie to było punktem zwrotnym w powojennej historii Niemiec: w tym dniu bowiem uruchomiona została równia pochyła, na której znalazła się spora grupa obrońców demokracji.

Każde ograniczane praw demokratycznych rodzi sprzeciw, a ograniczanie bezwzględne, rodzi sprzeciw bezwzględny. Zawłaszczanie struktur państwa przez jedną formację polityczną, osłabienie mechanizmów demokracji na rzecz rządów autorytarnych, ignorowanie postulatów opozycji oraz prześladowanie przeciwników politycznych powoduje pojawienie się odruchu oporu. Odruch ten, podobnie jak poczynania rządowych autokratów, a także ich coraz bardziej butnych i pewnych siebie sympatyków, przestaje tracić, w miarę nasilania się tych procesów, zahamowania. Skoro oni są tak zajadli i cyniczni w zagarnianiu władzy, to my też musimy w odpowiedni sposób reagować. „Odpowiedni”, czyli wyjęty spod zdominowanego przez „onych” prawa, które staje się stronnicze. Konsekwencją tego mechanizmu jest opór stawiany coraz ostrzejszymi środkami, do przemocy włącznie.

Ograniczanie demokracji przez rządzących staje się usprawiedliwieniem dla takich działań. Radykalnym, ale przez to bardzo wyrazistym przykładem tego zjawiska są ugrupowania terrorystyczne w Europie Zachodniej z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych: niemiecka Frakcja Czerwonej Armii oraz włoskie Czerwone Brygady. Obydwa były skierowane przeciwko konserwatywnym, zawłaszczającym demokrację rządom chadeków w Niemczech i we Włoszech.

 

Po pierwsze: rozczarowanie

Na początku lat sześćdziesiątych symbolem przemian na świecie były Stany Zjednoczone. Po objęciu prezydentury przez Johna F. Kennedy’ego rozbudzone zostały nadzieje na szybkie i całkowite przezwyciężenie zimnej wojny, wprowadzenie sprawiedliwości społecznej w krajach Trzeciego Świata, zlikwidowanie nędzy, dyskryminacji rasowej i politycznej. Zabójstwo Kennedy’ego zniweczyło te nadzieje.

W Niemczech nastroje polityczne w tym czasie najlepiej oddaje zaangażowanie intelektualistów, studentów, działaczy związków zawodowych w kampanię wyborczą partii socjaldemokratycznej SPD w roku 1965. Tak spontaniczna i powszechna aktywność na rzecz lewicy była reakcją na długie rządy chadeków. Na próby ograniczania demokracji, manipulowanie sądownictwem (np. osłabianie praw pracowniczych), na ignorowanie społecznego poczucia sprawiedliwości (protesty przeciwko funkcjonariuszom Trzeciej Rzeszy na posadach rządowych w powojennych Niemczech), a przede wszystkim na butę i arogancję rządzących, uważających siebie za posiadaczy prawdy absolutnej, zarówno jeżeli chodzi o dobro, jak i przyszłości kraju oraz narodu.

Niecały rok później przyszło rozczarowanie. Kiedy już wydawało się, iż możliwe jest zakończenie czternastoletnich rządów kanclerza Adenauera, w RFN powstała Wielka Koalicja rządowa, w której obok polityków lewicy zasiedli ich polityczni przeciwnicy z partii konserwatywnych CDU i CSU, którzy także objęli posadę kanclerza. (…)

Viktor Grotowicz

Więcej w czerwcowym numerze.

POWRÓT DO CZYTELNI

Odsłuchaj treść artykułu
Array ( [post_type] => post [posts_per_page] => 8 [post_status] => publish [orderby] => Array ( [meta_value_num] => DESC [date] => DESC ) [meta_key] => sticky_post [ignore_sticky_posts] => 1 [tax_query] => Array ( [0] => Array ( [taxonomy] => category [field] => term_id [terms] => Array ( [0] => 470 ) [operator] => NOT IN ) ) [category__in] => Array ( [0] => 15 ) [category__not_in] => Array ( [0] => 470 ) )

AKTUALNOŚCI

Dodano: 11.08.2025 08:00

„Sztuka Filmowego Opowiadania” | Letnie warsztaty filmowe OKiS

Trwają warsztaty filmowe dla amatorów kina, chcących realizować własne projekty filmowe oraz dla wszystkich, którzy chcą pracować z obrazem i tworzyć materiały filmowe. pokaż więcej »

Dodano: 11.08.2025 06:00

Jam session | Koncert ku pamięci Piotra Wieruszewskiego

Zapraszamy na Jam Session - koncert ku pamięci Piotra Wieruszewskiego, który odbędzie się 29 sierpnia w Strzelinie. Specjalnym gościem wydarzenia będzie Zbigniew Zaranek, zwycięzca IV edycji "The Voice Senior", który był też przyjacielem Piotra. Wystąpią także Marek Popów Trio i lokalni muzycy ze Strzelina. pokaż więcej »

Dodano: 11.08.2025 05:30

RYTUAŁ „Trony i algorytmy”

W dniach 29-31 sierpnia odbędzie się festiwal sztuki „Rytuał”. Zapraszamy na wystawę „Tron i algorytmy", która stawia pytanie o to, czy współczesne algorytmy stały się nowym tronem władzy, niewidzialnym, lecz wszechobecnym, który przekształca suwerenność w kod, a ludzkie pragnienia w dane. pokaż więcej »

Dodano: 11.08.2025 05:30

V PIKNIK ARTYSTYCZNY „TARGOWISKO SZTUKI”

Piknik Artystyczny „Targowisko Sztuki” to coś więcej niż wydarzenie – to spotkanie ze sztuką w otwartej, rodzinnej i pełnej radości formie. Zapraszamy do Lubina na szereg atrakcji artystycznych dla młodszych i starszych 31 sierpnia. pokaż więcej »

Dodano: 11.08.2025 05:25

ART CUP/ XXVII JEŹDZIECKIE MISTRZOSTWA GWIAZD

Zapraszamy na wydarzenie ART CUP, które odbędzie się 30-31 sierpnia w Zamku Książ w Wałbrzychu. Wśród zaproszonych gości m.in. Sonia Bohosiewicz, Katarzyna Dowbor, Bogusław Linda i Daniel Olbrychski. pokaż więcej »

Dodano: 14.07.2025 02:00

Osiedla Kultury i Sztuki 2025

Co ciekawego wydarzy się w najbliższym czasie na wrocławskich osiedlach? Zachęcamy do zapoznania się z letnim harmonogramem wydarzeń. Informujemy również, że środki finansowe na projekty zostały wyczerpane. pokaż więcej »

Dodano: 06.07.2025 05:30

DO WOLNOŚCI, MY TAŃCZYMY/ MINDBOOM 2025

Wystawa w Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA powstała jako upamiętnienie dwóch symbolicznych momentów - 80. rocznicy wyzwolenia Korei Południowej oraz 105. rocznicy Dnia Zwycięstwa w Polsce. W tym kontekście spotykają się artyści z Azji i Europy, podejmując wspólny taniec poza granicami języka i geopolityki. pokaż więcej »

Dodano: 06.07.2025 05:25

KONCERT: MUZYKA PRZECIW RASIZMOWI

Jeden z najwspanialszych głosów Jamaki młodego pokolenia – Micah Shemaiah wystąpi w Klubie HOKER w Bogatyni na bezpłatnym koncercie. Zapraszamy 5 września na koncert gwiazd i zespołów reggae. pokaż więcej »

Przejdź do treści