Udostępnij:

Dodano:

22.06.2017 10:41

6/2017: O PRZEMIANIE BUDYNIU W BOMBĘ

W systemach demokratycznych częstą odpowiedzią na arogancję władzy jest pojawienie się w społeczeństwie tendencji przemocowych, a w konsekwencji także terrorystycznych. Jest to reakcja ludzi, którzy w obliczu wszechwładzy rządzących, a przede wszystkim ich buty w stosunku do rządzonych, czują się po prostu bezradni.

Demokratyczne sposoby wyrażania protestów stają się albo jałowe, ze względu na ignorowanie ich przez władzę, albo nierealne, z powodu represji ze strony rządzących. Wtedy społeczeństwo może pokazać im nie tylko środkowy palec, ale i zaciśniętą pięść.

 

Na przemoc można odpowiedzieć tylko przemocą

„To faszystowskie państwo ma zamiar zabić nas wszystkich. Musimy zorganizować opór. Na przemoc można odpowiedzieć tylko przemocą”. Słowa te wypowiedziała młoda, bardzo wstrząśnięta niemiecka studentka, Gudrun Ensslin, późniejsza członkini największego w Europie Zachodniej ugrupowania terrorystycznego drugiej połowy XX wieku: Frakcji Czerwonej Armii.

Był 2 czerwca 1967 roku. Tego dnia podczas demonstracji studentów w Berlinie Zachodnim przeciwko wizycie szacha Iranu, uważanego za symbol zamordyzmu i władzy autorytarnej, jeden z policjantów zastrzelił Benno Ohnesorga, przykładając mu pistolet do głowy. Wydarzenie to było punktem zwrotnym w powojennej historii Niemiec: w tym dniu bowiem uruchomiona została równia pochyła, na której znalazła się spora grupa obrońców demokracji.

Każde ograniczane praw demokratycznych rodzi sprzeciw, a ograniczanie bezwzględne, rodzi sprzeciw bezwzględny. Zawłaszczanie struktur państwa przez jedną formację polityczną, osłabienie mechanizmów demokracji na rzecz rządów autorytarnych, ignorowanie postulatów opozycji oraz prześladowanie przeciwników politycznych powoduje pojawienie się odruchu oporu. Odruch ten, podobnie jak poczynania rządowych autokratów, a także ich coraz bardziej butnych i pewnych siebie sympatyków, przestaje tracić, w miarę nasilania się tych procesów, zahamowania. Skoro oni są tak zajadli i cyniczni w zagarnianiu władzy, to my też musimy w odpowiedni sposób reagować. „Odpowiedni”, czyli wyjęty spod zdominowanego przez „onych” prawa, które staje się stronnicze. Konsekwencją tego mechanizmu jest opór stawiany coraz ostrzejszymi środkami, do przemocy włącznie.

Ograniczanie demokracji przez rządzących staje się usprawiedliwieniem dla takich działań. Radykalnym, ale przez to bardzo wyrazistym przykładem tego zjawiska są ugrupowania terrorystyczne w Europie Zachodniej z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych: niemiecka Frakcja Czerwonej Armii oraz włoskie Czerwone Brygady. Obydwa były skierowane przeciwko konserwatywnym, zawłaszczającym demokrację rządom chadeków w Niemczech i we Włoszech.

 

Po pierwsze: rozczarowanie

Na początku lat sześćdziesiątych symbolem przemian na świecie były Stany Zjednoczone. Po objęciu prezydentury przez Johna F. Kennedy’ego rozbudzone zostały nadzieje na szybkie i całkowite przezwyciężenie zimnej wojny, wprowadzenie sprawiedliwości społecznej w krajach Trzeciego Świata, zlikwidowanie nędzy, dyskryminacji rasowej i politycznej. Zabójstwo Kennedy’ego zniweczyło te nadzieje.

W Niemczech nastroje polityczne w tym czasie najlepiej oddaje zaangażowanie intelektualistów, studentów, działaczy związków zawodowych w kampanię wyborczą partii socjaldemokratycznej SPD w roku 1965. Tak spontaniczna i powszechna aktywność na rzecz lewicy była reakcją na długie rządy chadeków. Na próby ograniczania demokracji, manipulowanie sądownictwem (np. osłabianie praw pracowniczych), na ignorowanie społecznego poczucia sprawiedliwości (protesty przeciwko funkcjonariuszom Trzeciej Rzeszy na posadach rządowych w powojennych Niemczech), a przede wszystkim na butę i arogancję rządzących, uważających siebie za posiadaczy prawdy absolutnej, zarówno jeżeli chodzi o dobro, jak i przyszłości kraju oraz narodu.

Niecały rok później przyszło rozczarowanie. Kiedy już wydawało się, iż możliwe jest zakończenie czternastoletnich rządów kanclerza Adenauera, w RFN powstała Wielka Koalicja rządowa, w której obok polityków lewicy zasiedli ich polityczni przeciwnicy z partii konserwatywnych CDU i CSU, którzy także objęli posadę kanclerza. (…)

Viktor Grotowicz

Więcej w czerwcowym numerze.

POWRÓT DO CZYTELNI

Odsłuchaj treść artykułu
Array ( [post_type] => post [posts_per_page] => 8 [post_status] => publish [orderby] => Array ( [meta_value_num] => DESC [date] => DESC ) [meta_key] => sticky_post [ignore_sticky_posts] => 1 [tax_query] => Array ( [0] => Array ( [taxonomy] => category [field] => term_id [terms] => Array ( [0] => 470 ) [operator] => NOT IN ) ) [category__in] => Array ( [0] => 15 ) [category__not_in] => Array ( [0] => 470 ) )

AKTUALNOŚCI

Dodano: 17.11.2026 10:40

Fotorelacja z premiery spektaklu „Ryszard III” w reż. Pawła Świątka

Zachęcamy do obejrzenia fotorelacji z premiery spektaklu „Ryszard III” w reż. Pawła Świątka, która odbyła się 13 listopada 2026 w Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego we Wrocławiu. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

Dolnośląskie Salony Muzyczne listopad/grudzień 2026

Odkryj magię muzyki klasycznej i kameralnej podczas Dolnośląskich Salonów Muzycznych! Od listopada do grudnia 2026 r. zabytkowe wnętrza Dolnego Śląska wypełnią się utworami wybitnych kompozytorów w mistrzowskich wykonaniach. Sprawdź harmonogram koncertów i zaplanuj niezapomniany wieczór. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

One Love Wrocław Music Festival 2026

Już 21 listopada 2026 roku wrocławska Hala Stulecia zmieni się w serce muzycznych brzmień! Kolejna edycja One Love Wrocław Music Festival to wielkie święto muzyki. Na scenach wystąpią m.in. Kaśka Sochacka, Myslovitz, IGO, AYO oraz gwiazdy elektroniki Leftfield. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

„Weseli Ponuracy” – spotkanie autorskie z Krystyną Stogą i Michałem Jędrzejewskim

Zapraszamy na spotkanie autorskie z K. Stogą i M. Jędrzejewskim poświęcone książce „Weseli Ponuracy”! Poznaj historię słynnego wrocławskiego teatru satyry. 21 listopada o godz. 18:00 w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 06:00

XXXVII Polsko – Czeskie Dni Kultury Chrześcijańskiej „Bądźmy Rodziną” 2026

Zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie artystyczne, które odbędzie się 14 października w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu. Głównym punktem wieczoru będzie prezentacja zbioru wierszy Piotra Chrzczonowicza pt. „A ptakom śpiewały muzy / Y las Musas cantaron a los pájaros”. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 05:10

XVII edycja „JGJ FESTIVAL- Jeleniogórskie Gwiazdy Jazzu”

„JGJ FESTIVAL- Jeleniogórskie Gwiazdy Jazzu”, to cykl wydarzeń kulturalnych organizowanych przez Agencję Koncertowo-Wydawniczą SOLO. Festival jest prezentacją dorobku artystycznego muzyków Marka Napiórkowskiego, Artura Lesickiego oraz Maciej Obary, artystów wywodzących się z Jeleniej Góry. Stanowią oni czołówkę polskiej sceny jazzowej, rozrywkowej, są kompozytorami i producentami płyt. Do udziału w festiwalowych koncertach zapraszają wybitne osobowości sceny muzycznej […] pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 05:00

Wystawa Pofestiwalowa. „Glass Breaks Free”. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu.

Wystawa pofestiwalowa „Glass Breaks Free”, podsumowująca 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu, zostanie otwarta 24 listopada 2026 roku w Galerii N w czeskim Jabloncu nad Nysą. Ekspozycja prezentuje autorskie dzieła sztuki i designu szklarskiego. pokaż więcej »

Dodano: 11.11.2026 04:00

Guitar Workshop Festival. 35 Lat Gitarowych Inspiracji – Jubileusz Leszka Cichońskiego

Świętuj 35 lat gitarowych inspiracji we Wrocławiu! 25 listopada w Zaklętych Rewirach jubileusz Leszka Cichońskiego, autora kultowego „Blues-Rock Guitar Workshop”. Obok jubilata na scenie czołówka polskiego rocka: Kozakiewicz, Raduli, Riedel i Kupicha. Bilety już w sprzedaży! pokaż więcej »

Przejdź do treści