MARCOWY NUMER „ODRY” 3/2026
odra– to już 65 lat • Nagroda „Odry” dla Bohdana ZADURY
GADACZ: Kryptofaszyzm Trumpa • SZUBARTOWICZ: W co gra Nawrocki?
MACIEJEWSKA: Od Breslau do Wrocławia • Wielka miłość Gałczyńskiego
BARAN: dziennik i rozmowa • WITKOWSKI: fragment powieści
Wśród MIKROŚWIATÓW • SZPAKOWSKI i DRÓŻDŻ: niezapomniani
Spis treści 3/2026: 
2 odra – TO JUŻ 65 LAT
4 NAGRODA „ODRY” 2025
5 Karol Maliszewski: ZAZNACZENIA I SPROSTOWANIA
10 Bohdan Zadura: WIERSZ
12 Bohdan Zadura: HEJ, KOLĘDA, KOLĘDA…
16 Marta Mizuro: SŁOWA UZNANIA
20 Mariusz Urbanek: KRÓTKI KURS HISTORII „ODRY”. CIĄG DALSZY
24 TRUMPIZM, CZYLI PROTOFASZYZM Z Tadeuszem Gadaczem rozmawia Piotr Gajdziński
32 Przemysław Szubartowicz: WIELKA GRA
37 Leszek Waligóra: SEKSMISJA 2.0, CZYLI GDZIE CI MĘŻCZYŹNI?
42 Paweł Kwiatkowski: PIESKI ŚWIAT
49 Beata Maciejewska: ZMARTWYCHWSTANIE MIASTA
58 Wojciech Łuczak: PREDATORZY W AKCJI
64 Józef Baran: Z TYŁU WIDAĆ LEPIEJ
70 WYCIĄGAĆ SIEBIE Z SIEBIE ZA WŁOSY Z Józefem Baranem rozmawia Mirosława Szott
75 Annabelle Despard: WIERSZE
79 Mariusz Urbanek: ALRAUNE, CZYLI DZIEWCZYNKA HAFTUJĄCA ORNATY
85 Marek Zybura: WITOLDA GOMBROWICZA POCZĄTKI NIEMIECKIEJ
85 „WALKI O SŁAWĘ”
92 Michał Witkowski: SUBSTANCJA
101 Marcin Baran: WIERSZE
103 Olgerd Dziechciarz: PALENIE MOSTÓW
112 Ilias Stanekzai: WIERSZE
114 Elżbieta Łubowicz: SZPAKOWSKI I DRÓŻDŻ
120 Elżbieta Binswanger-Stefańska: DOM DOBRY – W PUŁAPCE STEREOTYPÓW
120 LEPSZOŚCI
124 Rafał Augustyn: TRÓJKĄT WENECKI
128 Marcin Adamczak: DOM DOBRY ZA OCEANEM
131 Jan Miodek: OD KSIĘGOWEJ DO BLIŹNIEJ
133 Jacek Sieradzki: Z PACZKOMATÓW PAMIĘCI
136 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: SZLAKIEM TADZIA
NAD KSIĄŻKAMI
137 Andrzej Juchniewicz: JAK UWIEŚĆ CZYTELNIKÓW?
138 Mariusz Urbanek: CZY BÓG JEST? I PO CO?
140 Karol Maliszewski: W SZOPCE, W RUCHU, W LITERATURZE
142 Jerzy Lengauer: ŁASKA PAŃSKA
143 Jarosław Petrowicz: MESJASZ Z DROGÓWKI I OBRYWANIE GUZIKÓW
148 W OFICYNIE
149 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
150 SYGNAŁY: AUTOBIOGRAFIA ATWOOD, HOCKNEY, MIKROŚWIATY W MUZEUM NARODOWYM
157 WERNISAŻE
161 8 Arkusz: ROZRUCHY, VOL. 1
Odrę można czytać także online na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 13.07.2026 00:00
Glass breaks free. 16. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu
W dniach 13–28 lipca odbędzie się projekt „Glass breaks free”, łączący artystów i rzemieślników z Polski i Czech w ramach e-Glass Festival. Wydarzenie obejmie otwarte warsztaty, sympozja w hutach szkła oraz wystawę, prezentując fuzję tradycyjnego hutnictwa z nowoczesnym designem. pokaż więcej »
Dodano: 04.07.2026 00:00
Legnickie Lato Kulturalne 2026
Legnica przygotowała wyjątkowo bogaty program wakacyjnych wydarzeń kulturalnych. W ramach „Legnickiego Lata Kulturalnego” odbędą się koncerty, seanse filmowe pod gołym niebem, festiwale oraz liczne wydarzenia plenerowe dla uczestników w każdym wieku. pokaż więcej »
Dodano: 18.07.2026 00:00
XXVII Festiwal Bachowski w Świdnicy
Między 18 lipca a 2 sierpnia 2026 roku odbędzie się w Świdnicy kolejna edycja Festiwalu Bachowskiego – jednego z najważniejszych wydarzeń muzyki dawnej w Europie. Tradycyjnie koncerty odbywać się będą przede wszystkim w wyjątkowej przestrzeni Kościół Pokoju w Świdnicy. pokaż więcej »
Dodano: 17.07.2026 00:00
BARBARA KUBSKA. GŁADKA POWIERZCHNIA PREFABRYKATÓW
Nowa wystawa w Galerii FOTO-GEN OKIS, na której Barbara Kubska podejmuje dialog z niezwykłym archiwum fotograficznym swojego dziadka, Zygmunta Kubskiego, będącym kroniką jednego z najważniejszych projektów urbanistycznych okresu PRL. pokaż więcej »
Dodano: 14.07.2026 07:00
SUMMER GUITAR FESTIVAL 2026
Summer Guitar Festival w Krzyżowej odbędzie się w terminie 19-26 lipca. Wśród pedagogów tegorocznej edycji warsztatów m.in. Sven Jungbeck, Marek Pasieczny i Mateusz Kowalski. pokaż więcej »
Dodano: 14.07.2026 06:00
V SIMA CLASSICS MASTERCLASS LEGNICA 2026
Od 20 lipca w Legnickim Centrum Kultury odbędą się koncerty i mistrzowskie kursy pianistyczne z udziałem pianistek i pianistów z różnych krajów, którzy przez kilka dni doskonalić będą swoje umiejętności pod kierunkiem tak wybitnych profesorów, jak Piotr Paleczny, Jianing Kong, Marc Laforet oraz Artur Haftman. pokaż więcej »
Dodano: 14.07.2026 05:00
POTAŃCÓWKI. DIALOG W PLENERZE
Zapraszamy na wyjątkowe potańcówki z Dialogiem! Już 31 lipca i 21 sierpnia spotkamy się przed Teatrem Dialogu, by tańczyć, słuchać muzyki i cieszyć się latem. Wystąpią m.in. Paulina Jeżewska, Nadia Czekańska, Szymon Majkrzak i Nikola Kopczyk. Wstęp wolny! pokaż więcej »
Dodano: 14.07.2026 04:00
XXXI Biesiada Zespołów Kresowych im. Zenona Bernackiego w Pielgrzymce
Już 1 sierpnia 2026 roku park przy Wiejskim Domu Kultury w Pielgrzymce zatętni życiem podczas XXXI Biesiady Zespołów Kresowych im. Zenona Bernackiego. Serdecznie zapraszamy na to wyjątkowe święto folkloru, pełne tradycyjnej muzyki, barwnych korowodów, rękodzieła i wyśmienitej, kresowej kuchni! pokaż więcej »