MARCOWY NUMER „ODRY” 3/2026
odra– to już 65 lat • Nagroda „Odry” dla Bohdana ZADURY
GADACZ: Kryptofaszyzm Trumpa • SZUBARTOWICZ: W co gra Nawrocki?
MACIEJEWSKA: Od Breslau do Wrocławia • Wielka miłość Gałczyńskiego
BARAN: dziennik i rozmowa • WITKOWSKI: fragment powieści
Wśród MIKROŚWIATÓW • SZPAKOWSKI i DRÓŻDŻ: niezapomniani
Spis treści 3/2026: 
2 odra – TO JUŻ 65 LAT
4 NAGRODA „ODRY” 2025
5 Karol Maliszewski: ZAZNACZENIA I SPROSTOWANIA
10 Bohdan Zadura: WIERSZ
12 Bohdan Zadura: HEJ, KOLĘDA, KOLĘDA…
16 Marta Mizuro: SŁOWA UZNANIA
20 Mariusz Urbanek: KRÓTKI KURS HISTORII „ODRY”. CIĄG DALSZY
24 TRUMPIZM, CZYLI PROTOFASZYZM Z Tadeuszem Gadaczem rozmawia Piotr Gajdziński
32 Przemysław Szubartowicz: WIELKA GRA
37 Leszek Waligóra: SEKSMISJA 2.0, CZYLI GDZIE CI MĘŻCZYŹNI?
42 Paweł Kwiatkowski: PIESKI ŚWIAT
49 Beata Maciejewska: ZMARTWYCHWSTANIE MIASTA
58 Wojciech Łuczak: PREDATORZY W AKCJI
64 Józef Baran: Z TYŁU WIDAĆ LEPIEJ
70 WYCIĄGAĆ SIEBIE Z SIEBIE ZA WŁOSY Z Józefem Baranem rozmawia Mirosława Szott
75 Annabelle Despard: WIERSZE
79 Mariusz Urbanek: ALRAUNE, CZYLI DZIEWCZYNKA HAFTUJĄCA ORNATY
85 Marek Zybura: WITOLDA GOMBROWICZA POCZĄTKI NIEMIECKIEJ
85 „WALKI O SŁAWĘ”
92 Michał Witkowski: SUBSTANCJA
101 Marcin Baran: WIERSZE
103 Olgerd Dziechciarz: PALENIE MOSTÓW
112 Ilias Stanekzai: WIERSZE
114 Elżbieta Łubowicz: SZPAKOWSKI I DRÓŻDŻ
120 Elżbieta Binswanger-Stefańska: DOM DOBRY – W PUŁAPCE STEREOTYPÓW
120 LEPSZOŚCI
124 Rafał Augustyn: TRÓJKĄT WENECKI
128 Marcin Adamczak: DOM DOBRY ZA OCEANEM
131 Jan Miodek: OD KSIĘGOWEJ DO BLIŹNIEJ
133 Jacek Sieradzki: Z PACZKOMATÓW PAMIĘCI
136 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: SZLAKIEM TADZIA
NAD KSIĄŻKAMI
137 Andrzej Juchniewicz: JAK UWIEŚĆ CZYTELNIKÓW?
138 Mariusz Urbanek: CZY BÓG JEST? I PO CO?
140 Karol Maliszewski: W SZOPCE, W RUCHU, W LITERATURZE
142 Jerzy Lengauer: ŁASKA PAŃSKA
143 Jarosław Petrowicz: MESJASZ Z DROGÓWKI I OBRYWANIE GUZIKÓW
148 W OFICYNIE
149 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
150 SYGNAŁY: AUTOBIOGRAFIA ATWOOD, HOCKNEY, MIKROŚWIATY W MUZEUM NARODOWYM
157 WERNISAŻE
161 8 Arkusz: ROZRUCHY, VOL. 1
Odrę można czytać także online na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 06.09.2026 04:00
Prądy wsteczne I Premiera Teatru Układ Formalny
Prądy wsteczne – premiera Teatru Układ Formalny we Wrocławiu! 18-20 września zapraszamy na poruszający spektakl Magdaleny Drab. To intymna opowieść o matce i córkach, dawnych konfliktach i trudnej bliskości, inspirowana dramatami psychologicznymi. Szczegóły na ukladformalny.pl. pokaż więcej »
Dodano: 30.08.2026 01:20
Premierowa „Noc przekroczeń” w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Nauki
W trakcie Dolnośląskiego Festiwalu Nauki będzie można obejrzeć we Wrocławiu premierę spektaklu performatywnego pt. Noc przekroczeń. Próby. Zapraszamy 16 września do budynku Wydziału Filologicznego o godz. 19.00 pokaż więcej »
Dodano: 21.08.2026 11:44
Turniej Poetycki „O Różę Różewicza”
Zachęcamy do udziału w ogólnopolskim Turnieju Poetyckim „O Różę Różewicza”, który otwiera przestrzeń dla nowych poetyckich głosów. Do 16 października pełnoletni autorzy mogą zgłaszać niepublikowane dotąd utwory poetyckie, które oceni jury pod przewodnictwem Ewy Lipskiej. pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 09:00
Jubileuszowe Legnickie Wieczory Organowe
Legnickie Wieczory Organowe to cykl sześciu bezpłatnych koncertów z udziałem wybitnych artystów, który odbywa się od lipca do listopada br. w Ewangelickim Kościele Marii Panny w Legnicy. pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 08:00
Daejeon Photo Festival w Korei Południowej
9 wrześniu w Korei Południowej rozpocznie się Daejeon Photo Festival, do udziału w którym zaproszono dwóch polskich artystów – Michała Adamskiego i Łukasza Rusznicę oraz Pawła Bąkowskiego, kuratora wystawy i kierownika Galerii FOTO-GEN. pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 07:00
Dolnośląskie Salony Muzyczne 2026
Odkryj magię XIX-wiecznych tradycji! Cykl Dolnośląskie Salony Muzyczne 2026 zaprasza na koncerty „A my i tak polecim!”. Wybitne dzieła Chopina, Moniuszki i Mozarta usłyszysz we wrześniu w Kłodzku, Kudowie-Zdroju oraz Wrocławiu. Poczuj ten niepowtarzalny, dawny klimat muzycznych spotkań! pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 07:00
TOMASZ WENDT & PIOTR MATUSIK GROUP | Z JAZZEM PRZEZ POLSKĘ
Zapraszamy na jesienną odsłonę cyklu „Z jazzem przez Polskę". Przed publicznością w Krośnicach i w Wołowie wystąpi jeden z czołowych polskich saksofonistów jazzowych - Tomasz Wendt oraz znakomity pianista - Piotr Matusik ze swoim nowym projektem. pokaż więcej »
Dodano: 06.09.2026 06:00
151. Antykabaret 2026 p.t. M/S Krajewski
13 września zapraszamy na 151. Antykabaret M/S Krajewski! Świętujemy 60. urodziny wybitnego wrocławskiego pisarza, ojca Eberhardta Mocka – Marka Krajewskiego. Spędź z nami udany Dobry Wieczór w Klubokawiarni Mleczarnia we Wrocławiu. Wystąpią świetni artyści, a startujemy już o 19:00! pokaż więcej »