MARCOWY NUMER „ODRY” 3/2026
odra– to już 65 lat • Nagroda „Odry” dla Bohdana ZADURY
GADACZ: Kryptofaszyzm Trumpa • SZUBARTOWICZ: W co gra Nawrocki?
MACIEJEWSKA: Od Breslau do Wrocławia • Wielka miłość Gałczyńskiego
BARAN: dziennik i rozmowa • WITKOWSKI: fragment powieści
Wśród MIKROŚWIATÓW • SZPAKOWSKI i DRÓŻDŻ: niezapomniani
Spis treści 3/2026: 
2 odra – TO JUŻ 65 LAT
4 NAGRODA „ODRY” 2025
5 Karol Maliszewski: ZAZNACZENIA I SPROSTOWANIA
10 Bohdan Zadura: WIERSZ
12 Bohdan Zadura: HEJ, KOLĘDA, KOLĘDA…
16 Marta Mizuro: SŁOWA UZNANIA
20 Mariusz Urbanek: KRÓTKI KURS HISTORII „ODRY”. CIĄG DALSZY
24 TRUMPIZM, CZYLI PROTOFASZYZM Z Tadeuszem Gadaczem rozmawia Piotr Gajdziński
32 Przemysław Szubartowicz: WIELKA GRA
37 Leszek Waligóra: SEKSMISJA 2.0, CZYLI GDZIE CI MĘŻCZYŹNI?
42 Paweł Kwiatkowski: PIESKI ŚWIAT
49 Beata Maciejewska: ZMARTWYCHWSTANIE MIASTA
58 Wojciech Łuczak: PREDATORZY W AKCJI
64 Józef Baran: Z TYŁU WIDAĆ LEPIEJ
70 WYCIĄGAĆ SIEBIE Z SIEBIE ZA WŁOSY Z Józefem Baranem rozmawia Mirosława Szott
75 Annabelle Despard: WIERSZE
79 Mariusz Urbanek: ALRAUNE, CZYLI DZIEWCZYNKA HAFTUJĄCA ORNATY
85 Marek Zybura: WITOLDA GOMBROWICZA POCZĄTKI NIEMIECKIEJ
85 „WALKI O SŁAWĘ”
92 Michał Witkowski: SUBSTANCJA
101 Marcin Baran: WIERSZE
103 Olgerd Dziechciarz: PALENIE MOSTÓW
112 Ilias Stanekzai: WIERSZE
114 Elżbieta Łubowicz: SZPAKOWSKI I DRÓŻDŻ
120 Elżbieta Binswanger-Stefańska: DOM DOBRY – W PUŁAPCE STEREOTYPÓW
120 LEPSZOŚCI
124 Rafał Augustyn: TRÓJKĄT WENECKI
128 Marcin Adamczak: DOM DOBRY ZA OCEANEM
131 Jan Miodek: OD KSIĘGOWEJ DO BLIŹNIEJ
133 Jacek Sieradzki: Z PACZKOMATÓW PAMIĘCI
136 Hubert Klimko-Dobrzaniecki: SZLAKIEM TADZIA
NAD KSIĄŻKAMI
137 Andrzej Juchniewicz: JAK UWIEŚĆ CZYTELNIKÓW?
138 Mariusz Urbanek: CZY BÓG JEST? I PO CO?
140 Karol Maliszewski: W SZOPCE, W RUCHU, W LITERATURZE
142 Jerzy Lengauer: ŁASKA PAŃSKA
143 Jarosław Petrowicz: MESJASZ Z DROGÓWKI I OBRYWANIE GUZIKÓW
148 W OFICYNIE
149 POCZTÓWKI LITERACKIE KAROLA MALISZEWSKIEGO
150 SYGNAŁY: AUTOBIOGRAFIA ATWOOD, HOCKNEY, MIKROŚWIATY W MUZEUM NARODOWYM
157 WERNISAŻE
161 8 Arkusz: ROZRUCHY, VOL. 1
Odrę można czytać także online na www.e-kiosk.pl i www.nexto.pl
Wydawcy:
Instytut Książki
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Wydawnictwo dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt wydawniczy pod nazwą „Ósmy Arkusz ODRY” w miesięczniku „Odra” dofinansowano przez Miasto Wrocław
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 15.03.2026 12:00
OSIEDLA KULTURY I SZTUKI / NABÓR 2026
Ruszył nabór projektów w ramach programu OSIEDLA KULTURY I SZTUKI 2026. Dotacje w kwocie 5 tys. na przedsięwzięcia artystyczne mogą pozyskać indywidualni artyści, grupy nieformalne czy organizacje pozarządowe. Nabór prowadzony będzie do wyczerpania limitu środków lub zamknięcia Projektu. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 10:00
„Z klasyką przez Polskę” i „Z jazzem przez Polskę”| edycja 2026
W kwietniu ruszy tegoroczny cykl koncertów kameralnych i jazzowych „Z klasyką przez Polskę” i „Z jazzem przez Polskę” w mniejszych miejscowościach na Dolnym Śląsku. Cykl promuje polską twórczość i wybitnych artystów m.in. w zabytkowych przestrzeniach w naszym regionie. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 08:00
NIGHT MUSIC THERAPY
Wraz z Sound Experience zapraszamy na kolejne wydarzenie z cyklu NIGHT MUSIC THERAPY, które odbędzie się 26 marca na ul. Tęczowej. Gośćmi tego seta będą wrocławski kwartet Pradziad i Michał Macewicz. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 07:00
„SŁOJE DRZEWA” – na podstawie tekstów Urszuli Kozioł
27 marca na scenę Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego powróci spektakl "Słoje drzewa" Jerzego Bielunasa do wierszy i tekstów wrocławskiej poetki, Urszuli Kozioł. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 07:00
CIEPLICKI JARMARK SAFANDUŁY – TALLSACKMARKT
II edycja Cieplickiego Jarmarku Safanduły (Tallsackmarkt) odbędzie się w dniach 27–29 marca 2026 roku w Cieplicach (Jelenia Góra). To wydarzenie nawiązujące do lokalnej tradycji, prezentujące rzemiosło, rękodzieło i produkty lokalne. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 07:00
XXI Młodzieżowe Zatargi z Teatrem
XXI Młodzieżowe Zatargi z Teatrem odbędą się w dniach 27–29 marca 2026 roku w Bolesławieckim Ośrodku Kultury – Międzynarodowym Centrum Ceramiki w Bolesławcu. W tym roku inspiracją i przewodnim motywem festiwalu będzie awangardowa twórczość Mirona Białoszewskiego! pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 06:00
LEGNICKI JARMARK WIELKANOCNY
Serdecznie zapraszamy na Legnicki Jarmark Wielkanocny, który odbędzie się w dniach 28-29 marca w plenerowych przestrzeniach ulicy Najświętszej Marii Panny. Czeka nas sporo atrakcji i wielkanocnych akcentów. W ramach Jarmarku odbędzie się również koncert Wielkopostny. pokaż więcej »
Dodano: 20.03.2026 05:00
Obchody Dnia Niepodległości Grecji.
28 marca we Wrocławskim Centrum Kongresowe przy Hali Stulecia odbędą się uroczyste obchody Dnia Niepodległości Grecji. Program obejmuje część historyczną poświęconą greckiemu powstaniu narodowowyzwoleńczemu z lat 1821–1830, prezentację wystawy oraz występ greckiego zespołu wokalno-instrumentalnego. pokaż więcej »