Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Teatr pod kuratelą? Teatr Jerzego Grotowskiego w aktach Służby Bezpieczeństwa
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań
Otwarty Uniwersytet Poszukiwań (OUP) to program regularnych spotkań o charakterze wykładów i warsztatów odbywających się w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, adresowanych do wszystkich zainteresowanych poruszaną w ich trakcie tematyką, a w sposób szczególny do studentów uczelni wyższych Wrocławia i innych polskich ośrodków akademickich.
Znajomość działalności SB wobec środowiska teatru Jerzego Grotowskiego w Opolu, a następnie we Wrocławiu jest znikoma. W kręgu zainteresowań SB pozostawali przede wszystkim przyjeżdżający do Teatru cudzoziemcy z Europy Zachodniej. Interesujące wydaje się prześledzenie tych nielicznych dokumentów zachowanych w archiwach, by spróbować opisać działalność teatru Grotowskiego jako instytucji. Historyk teatru, badając zwłaszcza czasy opolskie, staje przed nie lada wyzwaniem, natrafiając na wzajemnie się wykluczające fakty, a także mierząc się ze stworzoną przez Grotowskiego i Flaszena legendą. Z wypowiedzi Flaszena, Grotowskiego oraz prac Zbigniewa Osińskiego wynika, że teatr ten był przez władze szykanowany. Przeczą temu relacje aktorów i innych osób związanych w tym czasie z Grotowskim i jego zespołem. Dokumenty tej tezy też nie potwierdzają. Raczej dowodzą silnej pozycji Grotowskiego w polskim życiu teatralnym i politycznym. Czy jednak nie było to typowe zakłamanie PRL-owskiej władzy?
Opowieść o działalności teatru w PRL to nie epos rycerski. Był to czas kompromisów, lekcję tę Grotowski wyniósł z Października ‘56: „W innym okresie życia, w latach, nazwijmy, okresu październikowego i popaździernikowego, chciałem być świątkiem politycznym i bardzo pryncypialnym w gruncie rzeczy. A do tego stopnia fascynowało mnie coś w Gandhim, że bardzo pragnąłem nim być. Przekonałem się, że jest to nie tylko nieprawdopodobne na skutek okoliczności obiektywnych, ale i nieprzylegliwe do mojej natury, która – choć zdolna do fair play, nie jest zdolna do całkowitego i generalnego zakładania, że wszyscy mają dobre intencje”. („Rozmowa z Grotowskim” [rozmawiał Andrzej Bonarski])
dr Agnieszka Wójtowicz – absolwentka krakowskiej teatrologii, historyk teatru, adiunkt w Instytucie Językoznawstwa Uniwersytetu Opolskiego. Autorka monografii „Od «Orfeusza» do «Studium o Hamlecie». Teatr 13 Rzędów w Opolu (1959–1964)” (Wrocław 2005) oraz „Grotowski. Bedeker opolski” (Opole 2019). Jej zainteresowania badawcze skupiają się wokół historii teatru polskiego w XX wieku (działalność teatralna Jerzego Grotowskiego oraz życie teatralne w Wilnie w dwudziestoleciu międzywojennym). Autorka ponad stu artykułów. Publikowała między innymi w „Notatniku Teatralnym”, „Didaskaliach”, „Teatrze” oraz „Pamiętniku Teatralnym”. Współautorka (wraz z Teresą Kudybą) filmu dokumentalnego o Jerzym Grotowskim „Gra z pamięcią. Jerzy Grotowski w Opolu”. Selekcjonerka Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej „Klasyka Żywa” (sezony 2019 i 2020), stypendystka MKiDN (stypendium twórcze w kategorii „Teatr” w 2017 roku).
Organizator:
Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Współorganizacja:
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Projekt współfinansowany z Budżetu Województwa Dolnośląskiego
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 08.06.2026 10:00
Finał VI edycji Festiwalu Piosenki Przedszkolnej „Dziecięce Brzmienie”!
Zapraszamy na GALĘ FINAŁOWĄ VI FESTIWALU PIOSENKI PRZEDSZKOLNEJ „DZIECIĘCE BRZMIENIE”, która odbędzie się 12 czerwca 2026 w Centrum Działań Twórczych: CDT w Lubinie. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 10:00
Festiwal Talentów i kampania „Stop Hejt” podczas „DNI KĄTÓW WROCŁAWSKICH”
Młode talenty z całego kraju i wspólny głos przeciwko agresji. Rusza Festiwal Talentów i kampania „Stop Hejt”. 12 czerwca 2026 r., podczas „DNI KĄTÓW WROCŁAWSKICH", odbędzie się jedno z najważniejszych wydarzeń społeczno-kulturalnych tego roku w regionie. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 09:00
150. Antykabaret 2026 p.t. M/S Monroe
13 czerwca zapraszamy na sto pięćdziesiątą podróż z Antykabaretem. Tym razem zabierze nas na pokład M/S Monroe Ona,to Wielka Ikonasto lat temu urodzona…Dziewczyno,sporo Ci zawdzięcza kino!Dlatego my całą artystyczną rodzinądamy takie showże WOW! a że „Mężczyźni wolą blondynki” to pojawią się i inne dziewczynki platynowe mają włosy i do tego piękne głosy Kto chce usłyszeć […] pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 09:00
FESTYN RODZINNY MARUSARKA
Festyn Rodzinny „Marusarka” to coroczna impreza plenerowa organizowana przez Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Stanisława Marusarza w Miłkowie. Na uczestników czekają liczne atrakcje, m.in.: występy artystyczne i pokazy uczniów, piana party, loterie fantowe z nagrodami, dmuchane zamki i strefa gastronomiczna pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 08:00
OPAŁA, ŻAK, Drnayan-Babrouski | Z KLASYKĄ PRZEZ POLSKĘ
Zapraszamy na drugi koncert z cyklu "Z klasyką przez Polskę" w wykonaniu artystów Opery Wrocławskiej: Aleksandry Opały – mezzosopran, Pawła Żaka – tenora oraz pianisty Ashota Drnayana-Babrouskiego, który odbędzie się 14 czerwca w Jaworze. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 07:00
DOLNY ŚLĄSK – KRAINA MISTYKÓW konferencja poświęcona tożsamości i mistyce Dolnego Śląska
Celem konferencji jest pogłębienie wiedzy, budowanie tożsamości, rozpoznawalności i popularyzacja mistyków Dolnego Śląska (Angelus Silesius, Jakub Böhme, Friedrich Schleiermacher) wpisując ich myśl w szerszy europejski kontekst. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 06:00
61. Międzynarodowy Festiwal Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju
W dniach 18–21 czerwca Szczawno-Zdrój ponownie stanie się jednym z najważniejszych miejsc na muzycznej mapie Polski. Tegoroczna edycja festiwalu zapowiada się niezwykle uroczyście i różnorodnie, łącząc koncerty symfoniczne i kameralne, spotkania z muzyką oraz wydarzenia towarzyszące. pokaż więcej »
Dodano: 08.06.2026 05:00
750-lecie Bolkowa. Dni Bolkowa 2026
750-lecie Bolkowa 2026 będzie jednym z najważniejszych wydarzeń w kalendarzu miasta i całej gminy. Obchody odbędą się w formule Dni Bolkowa w dniach 19–21 czerwca. W programie artystycznym wystąpią m.in. Kamil Bednarek oraz Smolasty. pokaż więcej »