Udostępnij:

Dodano:

31.12.2021 11:57

Śląskie języków pomieszanie

Burzliwe dzieje Śląska niosły ze sobą przemiany etniczne – w ciągu minionych dwóch tysięcy lat po Chrystusie zamieszkiwały ten region plemiona germańskie, które w wyniku tzw. wędrówek ludów zostały zastąpione przez Słowian. Kiedy w końcu X stulecia Śląsk wchodził w skład państwa Mieszka I, jego mieszkańcy używali polszczyzny, która bardzo przypominała inne języki zachodniosłowiańskie, zwłaszcza język południowych sąsiadów – Czechów. Wtedy też wraz z Kościołem i jego ludźmi pojawiła się łacina. Miała ona nie tylko wymiar sakralny, lecz również nabrała charakteru pragmatycznego, stając się niebawem językiem administracji oraz elit politycznych i intelektualnych. Począwszy od przełomu XII/XIII w., na Śląsku pojawili się osadnicy z Zachodu. Byli to Walonowie i Flamandowie, a przede wszystkim koloniści z różnych krajów niemieckich. Z czasem to oni zdominowali dawną ludność słowiańską i to głównie ich język rozbrzmiewał w późnym średniowieczu i w czasach nowożytnych w miastach i na coraz rozleglejszych wiejskich obszarach Śląska.

Procesy te ukazano z odwołaniem do średniowiecznych i nowożytnych pomników piśmiennictwa. Mimo rozlicznych kataklizmów dziejowych przetrwały na Śląsku liczne zabytki łacińskiej kultury pisma z epoki średniowiecza, w tym atrakcyjnie iluminowane rękopisy liturgiczne i dokumenty książęce. Zachowały się też znakomite dowody ukazujące, jak to właśnie na Śląsku polszczyzna stawała się językiem pisma. To tutaj powstała Księga Henrykowska z najstarszym zapisanym zdaniem w języku polskim, tutaj przetłumaczono Psałterz (znany jako floriański) czy drukowano najstarsze teksty polskie. Zarazem tutaj powstawały znakomite utwory niemieckie, począwszy od wierszy miłosnych układanych przez księcia Henryka IV Prawego w końcu XIII w., poprzez twórczość Martina Opitza (zm. 1639), po XVII- i XVIII-wiecznych przedstawicieli dwóch śląskich Szkół Poetyckich, dzięki którym barokowy Wrocław był postrzegany jako europejska metropolia duchowa.

 

Autor: Wojciech Mrozowicz

Redakcja: Joanna Rosik

Recenzent: Mateusz Goliński

Redaktor serii: Stanisław Rosik

Projekt graficzny: Adam Kolenda

Wydawcy: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego, Wydawnictwo CHRONICON

Druk: I-BIS Wrocław

ISBN (OKiS) 978-83-65892-90-4

ISBN (CHRONICON) 978-83-960840-9-5

Format: 15 x 15 cm | liczba stron: 66| oprawa: miękka

Język: polski

Cena: 15 zł + koszt wysyłki

Dostępna w sprzedaży

Książkę można zamówić pisząc na adres: wydawnictwa@okis.pl

Publikacja dofinansowana z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

AKTUALNOŚCI

Dodano: 01.07.2022 05:00

Międzynarodowy Konkurs Szkła im. Horbowego

1 lipca 2022 powołany zostanie Międzynarodowy Konkurs Szkła im. Horbowego, przedsięwzięcie towarzyszy światowym obchodom Międzynarodowego Roku Szkła Organizacji Narodów Zjednoczonych . pokaż więcej »

Dodano: 30.06.2022 06:00

Cykl koncertów „Gruzińskie opowieści” w ramach Polsko-Gruzińskiego Festiwalu Kultury

Cykl koncertów "Gruzińskie opowieści" odbywa się w ramach Polsko-Gruzińskiego Festiwalu Kultury, podczas którego prezentują się "Narodowy Chór Adżarii Batumi" oraz Adżarski Państwowy Zespół Baletowy "Khorumi" . pokaż więcej »

Dodano: 27.06.2022 04:00

State of Glass. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu

Zaplanowana na 15-23 lipca 2022 roku edycja składać się będzie z warsztatów, sympozjum oraz wystawy, w ramach których zaprezentowane będą prace nowoczesnej ery w szklarstwie. pokaż więcej »

Dodano: 27.06.2022 03:00

Summer Guitar Festival 2022

Zapraszamy na koncerty odbywające się w ramach tegorocznego Festiwalu dniach 17-24 lipca 2022 w Krzyżowej. Szczegółowe informacje na stronie: www.guitarfestival.okis.pl pokaż więcej »

Dodano: 01.07.2022 13:32

Inauguracja Międzynarodowego Konkursu Szkła im. Horbowego

1 lipca 2022 o godzinie 12.00  w Muzeum Karkonoskim w Jeleniej Górze odbyła się konferencja prasowa, podczas której oficjalnie ogłoszono Międzynarodowy Konkurs Szkła im. Horbowego. pokaż więcej »

Dodano: 01.07.2022 05:00

Trzech Tenorów Fotografii. Neugebauer, Plewiński, Rolke

Trzech Tenorów Fotografii. Trzy różne osobowości, trzy różne sposoby patrzenia na świat,.. Zapraszamy na wernisaż i otwarcie wystawy w dniu 1 lipca o godz. 18.00 do Galerii Foto-Gen. Wystawę będzie można zobaczyć do 24 lipca br. pokaż więcej »

Dodano: 30.06.2022 14:45

XXV Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny „Świat pod Kyczerą”

„Świat pod Kyczerą” to jeden z największych festiwali folklorystycznych w Polsce i Europie. Tegoroczna 25. edycja odbędzie się od 30 czerwca do 10 lipca pokaż więcej »

Dodano: 29.06.2022 12:11

Dolnośląska śpiewaczka laureatką 56. Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym

Z radością informujemy, że dolnośląska śpiewaczka ludowa - KRYSTYNA JURASZEK został laureatką II miejsca na 56. Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą! pokaż więcej »

Zapisz się do naszego newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych (pokaż całość)