Udostępnij:

Dodano:

31.12.2021 11:57

Śląskie języków pomieszanie

Burzliwe dzieje Śląska niosły ze sobą przemiany etniczne – w ciągu minionych dwóch tysięcy lat po Chrystusie zamieszkiwały ten region plemiona germańskie, które w wyniku tzw. wędrówek ludów zostały zastąpione przez Słowian. Kiedy w końcu X stulecia Śląsk wchodził w skład państwa Mieszka I, jego mieszkańcy używali polszczyzny, która bardzo przypominała inne języki zachodniosłowiańskie, zwłaszcza język południowych sąsiadów – Czechów. Wtedy też wraz z Kościołem i jego ludźmi pojawiła się łacina. Miała ona nie tylko wymiar sakralny, lecz również nabrała charakteru pragmatycznego, stając się niebawem językiem administracji oraz elit politycznych i intelektualnych. Począwszy od przełomu XII/XIII w., na Śląsku pojawili się osadnicy z Zachodu. Byli to Walonowie i Flamandowie, a przede wszystkim koloniści z różnych krajów niemieckich. Z czasem to oni zdominowali dawną ludność słowiańską i to głównie ich język rozbrzmiewał w późnym średniowieczu i w czasach nowożytnych w miastach i na coraz rozleglejszych wiejskich obszarach Śląska.

Procesy te ukazano z odwołaniem do średniowiecznych i nowożytnych pomników piśmiennictwa. Mimo rozlicznych kataklizmów dziejowych przetrwały na Śląsku liczne zabytki łacińskiej kultury pisma z epoki średniowiecza, w tym atrakcyjnie iluminowane rękopisy liturgiczne i dokumenty książęce. Zachowały się też znakomite dowody ukazujące, jak to właśnie na Śląsku polszczyzna stawała się językiem pisma. To tutaj powstała Księga Henrykowska z najstarszym zapisanym zdaniem w języku polskim, tutaj przetłumaczono Psałterz (znany jako floriański) czy drukowano najstarsze teksty polskie. Zarazem tutaj powstawały znakomite utwory niemieckie, począwszy od wierszy miłosnych układanych przez księcia Henryka IV Prawego w końcu XIII w., poprzez twórczość Martina Opitza (zm. 1639), po XVII- i XVIII-wiecznych przedstawicieli dwóch śląskich Szkół Poetyckich, dzięki którym barokowy Wrocław był postrzegany jako europejska metropolia duchowa.

 

Autor: Wojciech Mrozowicz

Redakcja: Joanna Rosik

Recenzent: Mateusz Goliński

Redaktor serii: Stanisław Rosik

Projekt graficzny: Adam Kolenda

Wydawcy: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego, Wydawnictwo CHRONICON

Druk: I-BIS Wrocław

ISBN (OKiS) 978-83-65892-90-4

ISBN (CHRONICON) 978-83-960840-9-5

Format: 15 x 15 cm | liczba stron: 66| oprawa: miękka

Język: polski

Cena: 15 zł + koszt wysyłki

Dostępna w sprzedaży

Książkę można zamówić pisząc na adres: wydawnictwa@okis.pl

Publikacja dofinansowana z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

AKTUALNOŚCI

Dodano: 02.12.2022 03:30

„Technologia nie znosi ambicji”
Lucjan Demidowski / Piotr Zugaj

Do 19 lutego trwa wystawa "Technologia nie znosi ambicji", która prezentuje prace Lucjana Demidowskiego i Piotra Zugaja. Kuratorem wystawy jest Paweł Bąkowski. pokaż więcej »

Dodano: 01.12.2022 08:00

NIE/ DOSKONAŁY BŁĄD, wystawa ,,75 Lat ZPAF 1947- 2022″

Czy błąd może być źródłem inspiracją w sztuce fotografii? Czy zjawiska następujące w sposób niekontrolowany mogą wywoływać ciekawe, niepowtarzalne inspiracje?... W dniach 1 grudnia 2022 - 12 lutego 2023 odbywa się wystawa Okręgu Dolnośląskiego Związku Polskich Artystów Fotografików w MWW. pokaż więcej »

Dodano: 03.02.2023 04:00

40 lat Kawiarni Artystycznej Pod Kalamburem – Art Cafe . Spotkanie promujące album.

8 lutego 2023 o godz. 18.00 zapraszamy do wrocławskiej księgarni Tajne Komplety na spotkanie promujące album "40 lat Kawiarni Artystycznej Kalambur Art Cafe". Gośćmi spotkania będą m.in. Michał Litwiniec, koordynator i pomysłodawca publikacji, Berenika Niewiadomska, jedna z autorek książki. Spotkanie poprowadzi Karol Pęcherz. pokaż więcej »

Dodano: 03.02.2023 03:00

Wystawa pofestiwalowa State of Glass. Dolnośląskie Warsztaty i Sympozjum Szkła Artystycznego i Designu 2022

Zapraszamy na kolejną wystawę podsumowującą jedną z najbardziej spektakularnych imprez, poświęconych w całości projektowaniu i tworzeniu szklanych dzieł sztuki. W ramach „State of Glass” w Centrum Dziedzictwa Szkła Krosno zobaczymy prace artystów i studentów, które powstały w lipcu 2022 roku w ramach projektu o tej samej nazwie. Celem projektu „State of Glass. Dolnośląskie Warsztaty i […] pokaż więcej »

Dodano: 03.02.2023 02:00

Alex Urban. She Devil

Zapraszamy na wystawę artystki Alex Urban SHE DEVIL, która odbędzie się w dniach 10 lutego -16 kwietnia 2023 w Wałbrzyskiej Galerii Sztuki BWA. Alex Urban swoją opowieścią o kobietach usiłuje odczarować złogi fallocentrycznej, zanurzonej w religii kultury i aberracyjne odarcie ich z powagi i właściwej im roli. pokaż więcej »

Dodano: 03.02.2023 01:00

Otwarty Uniwersytet Poszukiwań. Sceniczne rewelacje w Domu Plastyków, czyli o Teatrze Artystów Cricot.

Wykład dr Justyny Michalik-Tomali będzie próbą omówienia historii i najważniejszych realizacji Teatru Cricot. pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 06:00

Szkolenia z bezpieczeństwa wydarzeń o charakterze publicznym: Organizuj i śpij spokojnie. Bezpieczeństwo wydarzeń o charakterze publicznym

Dolnośląskie Laboratorium Kultury zorganizowało w dniu 2 lutego 2023 szkolenie o tym, jak zarządzać bezpieczeństwem wydarzeń i imprez kulturalnych. pokaż więcej »

Dodano: 30.01.2023 05:00

Szkolenia z bezpieczeństwa wydarzeń o charakterze publicznym: Dokumentacja na imprezę – to wcale nie jest tak skomplikowane, jak się wydaje!

3 lutego 2023 odbyło się drugie szkolenie zorganizowane przez Dolnośląskie Laboratorium Kultury, które dotyczyło tworzenia dokumentacji na imprezy kulturalne w kontekście bezpieczeństwa i imprez masowych. pokaż więcej »

Zapisz się do naszego newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych (pokaż całość)