Udostępnij:

Dodano:

31.12.2021 11:57

Śląskie języków pomieszanie

Burzliwe dzieje Śląska niosły ze sobą przemiany etniczne – w ciągu minionych dwóch tysięcy lat po Chrystusie zamieszkiwały ten region plemiona germańskie, które w wyniku tzw. wędrówek ludów zostały zastąpione przez Słowian. Kiedy w końcu X stulecia Śląsk wchodził w skład państwa Mieszka I, jego mieszkańcy używali polszczyzny, która bardzo przypominała inne języki zachodniosłowiańskie, zwłaszcza język południowych sąsiadów – Czechów. Wtedy też wraz z Kościołem i jego ludźmi pojawiła się łacina. Miała ona nie tylko wymiar sakralny, lecz również nabrała charakteru pragmatycznego, stając się niebawem językiem administracji oraz elit politycznych i intelektualnych. Począwszy od przełomu XII/XIII w., na Śląsku pojawili się osadnicy z Zachodu. Byli to Walonowie i Flamandowie, a przede wszystkim koloniści z różnych krajów niemieckich. Z czasem to oni zdominowali dawną ludność słowiańską i to głównie ich język rozbrzmiewał w późnym średniowieczu i w czasach nowożytnych w miastach i na coraz rozleglejszych wiejskich obszarach Śląska.

Procesy te ukazano z odwołaniem do średniowiecznych i nowożytnych pomników piśmiennictwa. Mimo rozlicznych kataklizmów dziejowych przetrwały na Śląsku liczne zabytki łacińskiej kultury pisma z epoki średniowiecza, w tym atrakcyjnie iluminowane rękopisy liturgiczne i dokumenty książęce. Zachowały się też znakomite dowody ukazujące, jak to właśnie na Śląsku polszczyzna stawała się językiem pisma. To tutaj powstała Księga Henrykowska z najstarszym zapisanym zdaniem w języku polskim, tutaj przetłumaczono Psałterz (znany jako floriański) czy drukowano najstarsze teksty polskie. Zarazem tutaj powstawały znakomite utwory niemieckie, począwszy od wierszy miłosnych układanych przez księcia Henryka IV Prawego w końcu XIII w., poprzez twórczość Martina Opitza (zm. 1639), po XVII- i XVIII-wiecznych przedstawicieli dwóch śląskich Szkół Poetyckich, dzięki którym barokowy Wrocław był postrzegany jako europejska metropolia duchowa.

 

Autor: Wojciech Mrozowicz

Redakcja: Joanna Rosik

Recenzent: Mateusz Goliński

Redaktor serii: Stanisław Rosik

Projekt graficzny: Adam Kolenda

Wydawcy: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego, Wydawnictwo CHRONICON

Druk: I-BIS Wrocław

ISBN (OKiS) 978-83-65892-90-4

ISBN (CHRONICON) 978-83-960840-9-5

Format: 15 x 15 cm | liczba stron: 66| oprawa: miękka

Język: polski

Cena: 15 zł + koszt wysyłki

Dostępna w sprzedaży

Książkę można zamówić pisząc na adres: wydawnictwa@okis.pl

Publikacja dofinansowana z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego

AKTUALNOŚCI

Dodano: 04.11.2020 15:12

INFORMACJE NT. ZMIAN W DOSTĘPNOŚCI DZIAŁAŃ OKiS-u DLA PUBLICZNOŚCI

Aktualne informacje na temat ograniczeń działalności Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu w związku z wystąpieniem stanu epidemii COVID-19 pokaż więcej »

Dodano: 18.01.2022 03:00

RADOSNE KOLĘDOWANIE

22 stycznia 2022, godz. 16.00, Oratorium Marianum, Uniwersytet Wrocławski pokaż więcej »

Dodano: 18.01.2022 02:00

XIX Ogólnopolski Koncert Charytatywny na Rzecz Pomocy Rodakom na Wschodzie

30 stycznia 2022, godz. 17.00, transmisja online pokaż więcej »

Dodano: 18.01.2022 01:00

Poskromienie
reż. Monika Pęcikiewicz

10 i 11 lutego 2022, Piekarnia | Centrum Sztuk Performatywnych, Wrocław pokaż więcej »

Dodano: 15.01.2022 01:10

Anna Kutera
Spojrzenia

Nowy rok rozpoczynamy wystawą Spojrzenia cenionej wrocławskiej artystki Anny Kutery, pierwszą z serii indywidualnych ekspozycji, które zamierza zrealizować w 2022 roku, podsumowując tym 50 lat swojej aktywności artystycznej. 15 stycznia – 26 lutego 2022, Galeria FOTO-GEN, Wrocław. pokaż więcej »

Dodano: 15.01.2022 01:00

Monodram „PARADOX” w Jeleniej Górze

15 i 16 stycznia 2022, Sala Nova, Jeleniogórskie Centrum Kultury pokaż więcej »

Dodano: 15.01.2022 01:00

Spektakle „Postać dnia” i „Aleja Narodowa” w Piekarni ODWOŁANE

15 i 16 stycznia 2022, PIEKARNIA Centrum Sztuk Performatywnych, Wrocław pokaż więcej »

Dodano: 14.01.2022 09:27

Podsumowanie działalności Galerii FOTO-GEN w 2021 roku.

Zapraszamy do obejrzenia podsumowania roku działalności Galerii FOTO-GEN, w którym pracownicy galerii oraz kuratorzy i artyści zrealizowanych w 2021 roku ekspozycji opowiadają o projektach. W 2021 zrealizowaliśmy 6 wystaw, także tych będących efektem współpracy międzynarodowej. pokaż więcej »

Zapisz się do naszego newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych (pokaż całość)