Udostępnij:

Dodano:

23.09.2019 10:26

Zdarzenia. Zdzisław Jurkiewicz

ZDARZENIA. ZDZISŁAW JURKIEWICZ
Pod redakcją dr Mariki Kuźmicz

Przygotowywana obecnie przez Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu publikacja Zdarzenia poświęcona Zdzisławowi Jurkiewiczowi pod redakcją dr Mariki Kuźmicz ma na celu rozpoznanie i przybliżenie odbiorcom różnych aspektów zróżnicowanej twórczości wybitnego, choć nadal niedocenionego wrocławskiego twórcy.

Jurkiewicz był artystą realizującym swoje prekursorskie projekty nieprzerwanie przez ponad pięć dekad. Z wykształcenia był architektem, swoją drogę artystyczną zaczynał jako malarz, niemal natychmiast próbując przekraczać tradycyjnie rozumiane granice tego medium, koncentrując się nie tylko na ostatecznej formie danego obrazu, ale na procesie twórczym, z uwzględnieniem w nim roli przypadku (m.in. praca 4.X.67 – 21:14h).

Uznawany zazwyczaj za jednego z najbardziej interesujących przedstawicieli polskiej sztuki konceptualnej – to jego wystawa była początkiem działalności legendarnej Galerii pod Moną Lizą – był w gruncie rzeczy twórcą bardzo osobnym. „Etykieta” konceptualisty niewiele w istocie mówi o sposobie jego patrzenia na świat, szczególnej wrażliwości, otwartości na zjawiska zachodzące w wielu obszarach rzeczywistości. Jurkiewicz był bowiem niezwykle uważnym obserwatorem świata, wyczulonym na wszystkie jego przejawy, zarówno te, które z ludzkiej perspektywy mają skalę makro, takie jak ruch planet i inne zjawiska astronomiczne, a także mikro – kiedy koncentrował swoją uwagę na uprawianych przez siebie roślinach oraz drobnych zwierzętach: myszkach i chomikach, które odegrały w jego działalności szczególną rolę.

Od dzieciństwa rozwijał pasję, jaką była astronomia, co przełożyło się na jego sztukę i przejawiło się w powstających od 1972 r. fotografiach, na których Jurkiewicz rejestrował ruch planet, posługując się w tym celu skonstruowanym samodzielnie teleskopem, ustawionym w oknie jego niewielkiego wrocławskiego mieszkania. Mówił o tych realizacjach: „Ja się niczym nie trudzę – mówił artysta – ja nic nie zbijam, nie zlecam nawet, jak Robert Morris, wykonania jakichś brył. Po prostu ustawiam teleskop, (…) Jowisz, poruszając się sam zostawia ślad na kliszy”.

Wspomniane mieszkanie, z okna którego artysta obserwował gwiazdy, jawi się z perspektywy czasu, jako swoista figura w jego twórczości, miejsce, które było kameralną, niemal intymną sceną dla jego dokamerowych performance (Spadające światło, 1970), a także swoistym laboratorium do prowadzenia wspomnianych obserwacji: astronomicznych, astrofizycznych, botanicznych. Stało się tak w momencie, przypadającym na połowę lat 70., kiedy Jurkiewicz zaczął ograniczać gest artystyczny, sublimując swoje działania niemal tylko do obserwacji i dokumentowania tej obserwacji, jak na przykład w przypadku fotograficznej rejestracji „ruchu” tarczy słonecznej na kuchennej ścianie (Słońce, 1.VII.72). Postawa Jurkiewicza, bliska kontemplacyjnej, była przejawem jego postrzegania codzienności, jako przestrzeni dla wydarzeń i spraw niezwykłych, a jego prace wskazują ten kierunek odbioru świata także innym. Autorem eseju poświęconego temu aspektowi twórczości Jurkiewicza jest Karol Sienkiewicz.

Bardzo istotnym wymiarem jego działalności była uprawa roślin. Ten rodzaj aktywności stał się w pewnym momencie osią jego twórczości – wówczas, kiedy Jurkiewicz porzuca malarstwo czy w ogóle jakąkolwiek „wytwórczość”, powielanie artefaktów takich jak obrazy czy obiekty. Z dzisiejszej perspektywy taka postawa jawi się jako prekursorskie działanie o zabarwieniu ekologicznym – współcześnie wielu artystów podejmuje refleksję nad tym, czy wobec wzmożonej nadprodukcji rzeczy, generowanie nowych „przedmiotów” – czyli dzieł sztuki, nie jest po prostu szkodliwe. Jednocześnie jednak zainteresowanie roślinnym mikrokosmosem artyści przejawiali „od zawsze” – tekst Jakuba Piwowarskiego odnosi się do tego okresu twórczości Jurkiewicza, w którym materią artysty były rośliny, a także sytuuje te prace w kontekście historycznym.

Jurkiewicz przez cały okres swojej działalności artystycznej pisał – były to zarówno teksty o sztuce, dziś nadal współczesne, pełne ważnych spostrzeżeń i tropów, które mogą służyć obecnie do interpretowania jego twórczości, jak również poezja, wydana w 1997 r. w tomie Tylko Jedynie Zawsze. Literacką twórczość Jurkiewicza na potrzeby książki przeanalizował Paweł Polit, który wiele uwagi poświęcił także kluczowym pracom artysty (Schody nieosiągalne, Białe czyste cienkie płótno), tworząc zarówno dla tekstów Jurkiewicza, jak i jego prac wizualnych wspólną perspektywę interpretacji.

Książka jest także próbą analizy działalności Zdzisława Jurkiewicza w kontekście międzynarodowym.

Autorami tekstów do książki są: Marika Kuźmicz, Paweł Polit, Karol Sienkiewicz i Jakub Piwowarski.

Publikacja zawiera także liczne teksty Zdzisława Jurkiewicza, w tym wybór tekstów wcześniej niepublikowanych.

Książka ukaże się w listopadzie 2019 r.

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz budżetu Województwa Dolnośląskiego.

Patronat medialny: TVP Kultura, Radio Wrocław, Radio RAM, Radio Wrocław Kultura, Notes Na 6 Tygodni, Magazyn Szum, Block Magazine, Miesięcznik ODRA, Pismo Artystyczne Format

AKTUALNOŚCI

Dodano: 16.05.2022 13:16

W MAJOWEJ ODRZE

CHMIELEWSKI: Koniec wojny • UŚCIŃSKA o ostatnim proteście medyków • W cieniu wojny: BACHMANN, ORZECHOWSKI, GROTOWICZ, WIŚNIEWSKI Rozmowa z prof. K. Markiewiczem • SKORUPSKI: Marsylia a Covid GÖMÖRI O T. NOWAKU • KOSIEWSKI: Łzy kobiet • PALONKA o Indianach Literatura: GLEŃ, GUTOROW, WANIEK, BRAKONIECKI, HALÁSZ pokaż więcej »

Dodano: 16.05.2022 11:00

XXXI Międzynarodowy Festiwal „Maj z Muzyką Dawną”

Już 21 maja br. koncert zespołu Wrocław Baroque Ensemble Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu zainauguruje 31. edycję Festiwalu "Maj z muzyką dawną". Zapraszamy na festiwalowe wydarzenia w terminach 21 maja-5 czerwca 2022. pokaż więcej »

Dodano: 16.05.2022 10:00

Nieszpory Maryjne Monteverdiego. Koncert inauguracyjny XXXI Festiwalu Maj z Muzyką Dawną.

21 maja 2022, godz. 19:00, Kościół Wniebowzięcia NMP w Kłodzku. pokaż więcej »

Dodano: 16.05.2022 09:00

Ogólnopolska Konferencja Naukowa „zawsze fragment” TADEUSZ RÓŻEWICZ: NOWE ODCZYTANIA

Konferencja odbędzie się na platformie ZOOM w dniach 19 i 20 maja 2022 pokaż więcej »

Dodano: 16.05.2022 08:00

Wystawa: Zdzisław Jurkiewicz.
„Die Sonne in der Küche”

Twórczość Zdzisława Jurkiewicza jest próbą połączenia tego, co odległe i nieosiągalne z tym, co bliskie, codzienne, a nawet zwykłe. Wystawę "Sonne in der Küche" od 26 maja 2022 można zobaczyć w Berlinie. pokaż więcej »

Dodano: 16.05.2022 07:00

„CZAS UMIERANIA OS” – czeska premiera spektaklu Przemysława Wojcieszka

Nowa premiera dramatu Przemysława Wojcieszka „Czas umierania os” 28 maja br. podczas Festiwal Wild! w Pradze. pokaż więcej »

Dodano: 16.05.2022 06:00

Muzyczne Czwartki 2022 – występy koncertowe młodzieży szkolnej I i II stopnia

Wraz z uczniami i pedagogami szkoły muzycznej w Jeleniej Górze zapraszamy na majowe koncerty kameralne z cyklu "Muzyczne Czwartki". pokaż więcej »

Dodano: 16.05.2022 05:00

XIX Konkurs Piosenki Słowiańskiej „Sercem z Ukrainą”

Już wkrótce odbędzie się specjalna edycja konkursu piosenki słowiańskiej, którego motywem przewodnim będą utwory wykonywane w języku ukraińskim. pokaż więcej »

Zapisz się do naszego newslettera

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych (pokaż całość)