Udostępnij:

Dodano:

26.11.2018 10:26

Zdarzenia. Zdzisław Jurkiewicz

ZDARZENIA. ZDZISŁAW JURKIEWICZ
Pod redakcją dr Mariki Kuźmicz

Przygotowywana obecnie przez Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu publikacja Zdarzenia poświęcona Zdzisławowi Jurkiewiczowi pod redakcją dr Mariki Kuźmicz ma na celu rozpoznanie i przybliżenie odbiorcom różnych aspektów zróżnicowanej twórczości wybitnego, choć nadal niedocenionego wrocławskiego twórcy.

Jurkiewicz był artystą realizującym swoje prekursorskie projekty nieprzerwanie przez ponad pięć dekad. Z wykształcenia był architektem, swoją drogę artystyczną zaczynał jako malarz, niemal natychmiast próbując przekraczać tradycyjnie rozumiane granice tego medium, koncentrując się nie tylko na ostatecznej formie danego obrazu, ale na procesie twórczym, z uwzględnieniem w nim roli przypadku (m.in. praca 4.X.67 – 21:14h).

Uznawany zazwyczaj za jednego z najbardziej interesujących przedstawicieli polskiej sztuki konceptualnej – to jego wystawa była początkiem działalności legendarnej Galerii pod Moną Lizą – był w gruncie rzeczy twórcą bardzo osobnym. Swoista „etykieta” konceptualisty niewiele w istocie mówi o sposobie jego patrzenia na świat, szczególnej wrażliwości, otwartości na zjawiska zachodzące w wielu obszarach rzeczywistości. Jurkiewicz był bowiem niezwykle uważnym obserwatorem świata, wyczulonym na wszystkie jego przejawy, zarówno te, które z ludzkiej perspektywy mają skalę makro-, takie jak ruch planet i inne zjawiska astronomiczne, a także mikro – kiedy koncentrował swoją uwagę na uprawianych przez siebie roślinach oraz drobnych zwierzętach: myszkach chińskich i chomikach, które odegrały w jego działalności szczególną rolę.

Od dzieciństwa rozwijał pasję, jaką była astronomia, co przełożyło się na jego sztukę i przejawiło się w powstających od 1972 r. fotografiach, na których Jurkiewicz rejestrował ruch planet, posługując się w tym celu skonstruowanym samodzielnie teleskopem, ustawionym w oknie jego niewielkiego wrocławskiego mieszkania. Mówił o tych realizacjach: „Ja się niczym nie trudzę – mówił artysta – ja nic nie zbijam, nie zlecam nawet, jak Robert Morris, wykonania jakichś brył. Po prostu ustawiam teleskop, (…) Jowisz, poruszając się sam zostawia ślad na kliszy”.

Wspomniane mieszkanie, z okna którego artysta obserwował gwiazdy, jawi się z perspektywy czasu, jako swoista figura w jego twórczości, miejsce, które było kameralną, niemal intymną sceną dla jego dokamerowych performance (Spadające światło, 1970), a także swoistym laboratorium do prowadzenia wspomnianych obserwacji: astronomicznych, astrofizycznych, botanicznych. Stało się tak w momencie, przypadającym na połowę lat 70., kiedy Jurkiewicz zaczął ograniczać gest artystyczny, sublimując swoje działania niemal tylko do obserwacji i dokumentowania tej obserwacji, jak na przykład w przypadku fotograficznej rejestracji „ruchu” tarczy słonecznej na kuchennej ścianie (Słońce, 1.V.72). Postawa Jurkiewicza, bliska kontemplacyjnej, była przejawem jego postrzegania codzienności, jako przestrzeni dla wydarzeń i spraw niezwykłych, a jego prace wskazują ten kierunek odbioru świata także innym. Autorem eseju poświęconego temu aspektowi twórczości Jurkiewicza jest Karol Sienkiewicz.

Istotnym, dotąd nieanalizowanym aspektem działalności artysty są specyficzne obiekty-przedmioty, które wytwarzał. Były to powstałe w drugiej połowie lat 70. skomplikowane budowle ze szkła, pałace dla chińskich myszy i chomików, a także, w latach 80. cały asortyment naczyń do pielęgnacji roślin, które Jurkiewicz uprawiał w mieszkaniu, wciągając tę czynność w obszar sztuki. Robione przez niego z odpadów i śmieci rzeczy pojawiały, jak sam mówił, z praktycznej potrzeby, wobec permanentnego braku niemal wszystkiego w PRL-owskich sklepach. Z dzisiejszej perspektywy mogą być dostrzeżone jako kolejny rozdział jego twórczości – w taki sposób zinterpretuje ją Anna Markowska.

Jurkiewicz przez cały okres swojej działalności artystycznej pisał – były to zarówno teksty o sztuce, dziś nadal współczesne, pełne ważnych spostrzeżeń i tropów, które mogą służyć obecnie do interpretowania jego twórczości, jak również poezja, wydana w 1997 r. w tomie Tylko Jedynie Zawsze. Literacką twórczość Jurkiewicza na potrzeby książki odczyta i przeanalizuje Paweł Polit.

Książka jest także próbą analizy działalności Zdzisława Jurkiewicza w kontekście międzynarodowym.

Autorami tekstów do książki są między innymi: Marika Kuźmicz, Anna Markowska, Paweł Polit i Karol Sienkiewicz.

Książka ukaże się w listopadzie 2019 r.

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

AKTUALNOŚCI

Dodano: 03.04.2019 14:36

W KWIETNIOWYM NUMERZE ODRY

ORZECHOWSKI: Europa w epoce lodowcowej? URBANEK: Dwie cywilizacje BARTOSZEWSKI o przyzwoitości (3) • DYMKOWSKI: Spadkobiercy Sarmatów GRYNBERG: Jak może Żyd przeżyć Zagładę? • PLESCHINSKI o Hauptmannie SINGER: Zły • GUTOROW, MUSIAŁ: o Walserze • ZERZAN Przeciwko sztuce BERNIG: Wiersze • POŚPIECH: Wczesny Pawlikowski • 8 ARKUSZ: W. Brytania pokaż więcej »

Dodano: 19.04.2019 12:26

Święta z OKiS-em!

Zapraszamy do obejrzenia filmów naszej produkcji na antenie TVP3 Wrocław: – „Opowieść o Zamku na Skale” – Niedziela Wielkanocna, godz. 21:00 – „Góry zrodzone z morza” – Poniedziałek Wielkanocny, godz. 11:15 oraz wtorek (23.04), godz. 17:30 Serdecznie polecamy! „Opowieść o Zamku na Skale” (2011) fabularyzowany film dokumentalny W filmie opowiedziano o historii Zamku na Skale […] pokaż więcej »

Dodano: 19.04.2019 10:40

Wesołych Świąt

Zdrowych, pogodnych Świąt Wielkanocnych, serdecznych spotkań w gronie rodziny i przyjaciół oraz wiosennego nastroju życzą Dyrektor oraz Pracownicy Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu pokaż więcej »

Dodano: 16.04.2019 04:52

Jaroslav Rudiš „Aleja Narodowa” – Monodram

26 kwietnia 2019, godz. 19.00, Dolnośląskie Centrum Filmowe (Piano Bar), ul. Piłsudskiego 64a, Wrocław pokaż więcej »

Dodano: 16.04.2019 04:45

KONCERT Z OKAZJI 30-LECIA POLSKO-CZESKICH DNI KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ „BĄDŹMY RODZINĄ”

28 kwietnia 2019 (niedziela), Kościół oo. Dominikanów pw. św. Idziego, Parafia p.w. św. Jana Pawła II, Praga, ul. Husova 8 pokaż więcej »

Dodano: 16.04.2019 03:41

Koncert Hawdalowy
Sztetl | Powrót do domu

28 kwietnia 2019, godz. 18:00, Synagoga pod Białym Bocianem, ul. Włodkowica 7, Wrocław pokaż więcej »

Dodano: 16.04.2019 02:35

POSKROMIENIE – PREMIERA TEATRU POLSKIEGO – W PODZIEMIU

5 maja 2019, godz. 19.00 PREMIERA, 6 i 8 maja 2019, godz. 19.00, Centrum Sztuk Performatywnych Piekarnia, ul. Księcia Witolda 62-67, Wrocław pokaż więcej »

Dodano: 16.04.2019 01:40

„Dolny Śląsk pełen historii” – pokazy filmowe w Klubie Proza

7 maja 2019, godz. 19.00, Klub Proza - Wrocławski Dom Literatury, Przejście Garncarskie 2, Wrocław, wstęp wolny pokaż więcej »