Udostępnij:

Dodano:

26.11.2018 10:26

Zdarzenia. Zdzisław Jurkiewicz

ZDARZENIA. ZDZISŁAW JURKIEWICZ
Pod redakcją dr Mariki Kuźmicz

Przygotowywana obecnie przez Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu publikacja Zdarzenia poświęcona Zdzisławowi Jurkiewiczowi pod redakcją dr Mariki Kuźmicz ma na celu rozpoznanie i przybliżenie odbiorcom różnych aspektów zróżnicowanej twórczości wybitnego, choć nadal niedocenionego wrocławskiego twórcy.

Jurkiewicz był artystą realizującym swoje prekursorskie projekty nieprzerwanie przez ponad pięć dekad. Z wykształcenia był architektem, swoją drogę artystyczną zaczynał jako malarz, niemal natychmiast próbując przekraczać tradycyjnie rozumiane granice tego medium, koncentrując się nie tylko na ostatecznej formie danego obrazu, ale na procesie twórczym, z uwzględnieniem w nim roli przypadku (m.in. praca 4.X.67 – 21:14h).

Uznawany zazwyczaj za jednego z najbardziej interesujących przedstawicieli polskiej sztuki konceptualnej – to jego wystawa była początkiem działalności legendarnej Galerii pod Moną Lizą – był w gruncie rzeczy twórcą bardzo osobnym. Swoista „etykieta” konceptualisty niewiele w istocie mówi o sposobie jego patrzenia na świat, szczególnej wrażliwości, otwartości na zjawiska zachodzące w wielu obszarach rzeczywistości. Jurkiewicz był bowiem niezwykle uważnym obserwatorem świata, wyczulonym na wszystkie jego przejawy, zarówno te, które z ludzkiej perspektywy mają skalę makro-, takie jak ruch planet i inne zjawiska astronomiczne, a także mikro – kiedy koncentrował swoją uwagę na uprawianych przez siebie roślinach oraz drobnych zwierzętach: myszkach chińskich i chomikach, które odegrały w jego działalności szczególną rolę.

Od dzieciństwa rozwijał pasję, jaką była astronomia, co przełożyło się na jego sztukę i przejawiło się w powstających od 1972 r. fotografiach, na których Jurkiewicz rejestrował ruch planet, posługując się w tym celu skonstruowanym samodzielnie teleskopem, ustawionym w oknie jego niewielkiego wrocławskiego mieszkania. Mówił o tych realizacjach: „Ja się niczym nie trudzę – mówił artysta – ja nic nie zbijam, nie zlecam nawet, jak Robert Morris, wykonania jakichś brył. Po prostu ustawiam teleskop, (…) Jowisz, poruszając się sam zostawia ślad na kliszy”.

Wspomniane mieszkanie, z okna którego artysta obserwował gwiazdy, jawi się z perspektywy czasu, jako swoista figura w jego twórczości, miejsce, które było kameralną, niemal intymną sceną dla jego dokamerowych performance (Spadające światło, 1970), a także swoistym laboratorium do prowadzenia wspomnianych obserwacji: astronomicznych, astrofizycznych, botanicznych. Stało się tak w momencie, przypadającym na połowę lat 70., kiedy Jurkiewicz zaczął ograniczać gest artystyczny, sublimując swoje działania niemal tylko do obserwacji i dokumentowania tej obserwacji, jak na przykład w przypadku fotograficznej rejestracji „ruchu” tarczy słonecznej na kuchennej ścianie (Słońce, 1.V.72). Postawa Jurkiewicza, bliska kontemplacyjnej, była przejawem jego postrzegania codzienności, jako przestrzeni dla wydarzeń i spraw niezwykłych, a jego prace wskazują ten kierunek odbioru świata także innym. Autorem eseju poświęconego temu aspektowi twórczości Jurkiewicza jest Karol Sienkiewicz.

Istotnym, dotąd nieanalizowanym aspektem działalności artysty są specyficzne obiekty-przedmioty, które wytwarzał. Były to powstałe w drugiej połowie lat 70. skomplikowane budowle ze szkła, pałace dla chińskich myszy i chomików, a także, w latach 80. cały asortyment naczyń do pielęgnacji roślin, które Jurkiewicz uprawiał w mieszkaniu, wciągając tę czynność w obszar sztuki. Robione przez niego z odpadów i śmieci rzeczy pojawiały, jak sam mówił, z praktycznej potrzeby, wobec permanentnego braku niemal wszystkiego w PRL-owskich sklepach. Z dzisiejszej perspektywy mogą być dostrzeżone jako kolejny rozdział jego twórczości – w taki sposób zinterpretuje ją Anna Markowska.

Jurkiewicz przez cały okres swojej działalności artystycznej pisał – były to zarówno teksty o sztuce, dziś nadal współczesne, pełne ważnych spostrzeżeń i tropów, które mogą służyć obecnie do interpretowania jego twórczości, jak również poezja, wydana w 1997 r. w tomie Tylko Jedynie Zawsze. Literacką twórczość Jurkiewicza na potrzeby książki odczyta i przeanalizuje Paweł Polit.

Książka jest także próbą analizy działalności Zdzisława Jurkiewicza w kontekście międzynarodowym.

Autorami tekstów do książki są między innymi: Marika Kuźmicz, Paweł Polit i Karol Sienkiewicz.

Książka ukaże się w listopadzie 2019 r.

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury oraz Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

AKTUALNOŚCI

Dodano: 04.06.2019 14:08

W czerwcowym numerze Odry

NAGRODA „ODRY” 2018 DLA KAZIMIERZA ORŁOSIA „Polska sercem Europy”: SURDYKOWSKI, GAJDZIŃSKI, KOZŁOWSKI ORZECHOWSKI • WALICKI: Z Ludowej do Wolnej Europy • LISTY BARAŃCZAKA • COVACICH: Triest • TATE – wiersze • HIRSCHMAN nad Zatoką San Francisco • Fidelio • NATALIA LL pokaż więcej »

Dodano: 01.04.2019 14:06

Nagroda ODRY 2018 dla Kazimierza Orłosia

Redakcja oraz Rada Redakcyjna miesięcznika „Odra” postanowiły uhonorować Nagrodą „Odry” za rok 2018 Kazimierza Orłosia w uznaniu dla jego całego dorobku prozatorskiego. pokaż więcej »

Dodano: 14.06.2019 06:00

Fotorelacja z wernisażu wystawy „Za i przed kamerą….” i pokazu filmu „Dolina Pałaców i Ogrodów”

13 czerwca 2019, odbył się pokaz filmu "Dolina Pałaców i Ogrodów" oraz wernisaż wystawy "Za i przed kamerą...." Fotografie filmowe autorstwa Marzeny Zawal. Wystawa będzie dostępna w Ratuszu w Lwówku Śl. do 4 lipca 2019. pokaż więcej »

Dodano: 14.06.2019 05:00

KROPKA I KRESKA – DOLNY ŚLĄSK W ABSTRAKCJI FILMOWEJ

czerwiec-lipiec 2019, Dolny Śląsk pokaż więcej »

Dodano: 14.06.2019 04:00

Wystawa „Things and Thoughts” w ramach Fotofestiwalu 2019

15-30 czerwca 2019, wernisaż : 15 czerwca 2019, godz. 18:20, oprowadzanie kuratorskie: 29 czerwca 2019 o godz. 18.00, Galeria Imaginarium, Łódzki Dom Kultury, ul. Traugutta 18 pokaż więcej »

Dodano: 14.06.2019 03:00

CZERWCOWE POKAZY SPEKTAKLU POSTAĆ DNIA TEATRU POLSKIEGO – W PODZIEMIU

17 czerwca 2019, godz. 19:00, 18 czerwca 2019, godz. 19:00, Sala Teatru Laboratorium, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Rynek Ratusz 27, Wrocław (Przejście Żelaźnicze) pokaż więcej »

Dodano: 14.06.2019 02:03

Czwartek ujemny z Konradem Górą

21 czerwca 2019, godz. 18.00, Księgarnia Hiszpańska ELITE, ul. Karola Szajnochy 5, Wrocław pokaż więcej »

Dodano: 14.06.2019 02:00

„Zawsze początek, spotkanie” – malarstwo Mariusza Mikołajka

21 czerwca - 25 sierpnia 2019, wernisaż: 21 czerwca, godz. 18:00, Centrum Sztuki Stara Kopalnia, ul. Piotra Wysockiego 29, Wałbrzych pokaż więcej »