Cmentarz nieśmiertelnych

W książce Henryka Wańka „Cmentarz Nieśmiertelnych” zebrano kilkanaście esejów dotyczących w olbrzymiej części Szklarskiej Poręby, co prawda nie w odniesieniu do prehistorii, jak miało to miejsce ponad dwadzieścia lat temu podczas sporządzania przez niego raportów z Zamku Wieczornego, lecz do ludzi, którzy kształtowali atmosferę Schreiberhau na przełomie XIX i XX wieku, czyniąc ze śląskiego kurortu miejsce wyjątkowe – kolonię artystów, wcale zresztą nie gorszą od innych, takich choćby jak ta archetypiczna w Worpswede.

Eseje Wańka kreślą jednak szlaki dalece wybiegające poza Szklarską Porębę, Świeradów-Zdrój, Jagniątków-Agnieszków, gdzie ostatecznie w dostojnym pałacu Wiesenstein zamieszkał noblista Gerhart Hauptman. (…) Mówią nie tylko o tym, co miało miejsce tu, na Śląsku, ale również w Jenie, gdzie studiował i doktoryzował się Carl Hauptmann, w tyrolskim Bozen, gdzie z kolei Gerhart bawił w towarzystwie rodziny Tomasza Manna, a tego ostatniego zainspirował, zupełnie niechcący, do sportretowania swej „bobliwej” osoby pod postacią groteskowego Peeperkorna – bohatera Czarodziejskiej góry. W ten oto dyskretny i zupełnie naturalny sposób, podążając śladami swych bohaterów i anegdot z nimi związanych, przywraca Waniek Śląskowi, a szczególnie Kolonii Artystów Schreiberhau – jak sam pisze – „łączność z ogólnoeuropejskim krwiobiegiem kulturalnym”.

Z tego właśnie powodu „Cmentarz nieśmiertelnych” Henryka Wańka będą mogli docenić nie tylko miłośnicy rozmaitych „silesiaków”, śledzący jego twórczość od bez mała początku lat dziewięćdziesiątych, urzeczonych przede wszystkim krajobrazem i duchowością Śląska, co ludzie zatopieni w całej europejskiej tradycji literackiej.

Waniek (…) opozycję „literatura lokalna” – „literatura powszechna” zdaje się likwidować. (…) Jeśli bowiem mierzyć zasoby kultury europejskiej bez apriorycznych sądów na jej temat, bez oczekiwania spełnienia wstępnych kategorii, takich jak nawiązania do spetryfikowanych toposów, historii, mitologii, tradycji literackiej, a jedynie za pomocą czytelniczych zainteresowań, dystrybucji i redystrybucji treści, problemów i form, okazuje się, że to, co poczytujemy za lokalne, staje się, jeśli nie rdzeniem, to przynajmniej niezwykle ważną całej kultury współczesnej.

Ze wstępu Jacka Grębowca

Redakcja: Andrzej Więckowski

Tekst: Henryk Waniek

Korekta: Jacek Grębowiec

Projekt graficzny: Tomasz Pietrek

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Druk: Jaks

ISBN 978-83-62290-50-5

Format: 14 x 21 cm | liczba stron: 135| oprawa: twarda

Język: polski

Cena: 20 zł + koszt wysyłki

Dostępna w sprzedaży

Książkę można zamówić pisząc na adres wydawnictwa@okis.pl

Odsłuchaj treść artykułu

AKTUALNOŚCI

Dodano: 18.03.2026 13:34

„Z klasyką przez Polskę” i „Z jazzem przez Polskę” – konferencja prasowa

18 marca 2026 r. odbył się briefing prasowy na temat tegorocznej edycji projektu „Z klasyką i jazzem przez Polskę”, współorganizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki Tańca oraz Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu. Wśród ogłoszonych wykonawców koncertów m.in. Piotr Wojtasik Quintet, Artur Lesicki Trio, Jakub Olejnik Trio, Tomasz Went & Piotr Matusik Trio, Aleksandra Opała (mezzosopran), Paweł Żak (tenor) i Ashot Drnayan-Babrouski (fortepian), Aleksandra Kubas (sopran), Anna Bernacka (sopran) i Monika Kruk (fortepian), Jakub Jakowicz (skrzypce) i Łukasz Chrzęszczyk (fortepian). pokaż więcej »

Dodano: 02.03.2026 09:00

Wystawa plenerowa „Odra” – to już 65 lat…

W tym roku legendarny wrocławski miesięcznik „Odra” świętuje swój jubileusz 65-lecia. Z tej okazji przygotowano wystawę plenerową, której ekspozycja potrwa od 6 do 27 marca na ulicy Świdnickiej we Wrocławiu. Serdecznie zapraszamy. pokaż więcej »

Dodano: 02.03.2026 06:30

Warsztaty Wiosenno- Wielkanocne

Zapraszamy na Warsztaty Wiosenno- Wielkanocne. Podczas cyklu 15 spotkań powstaną wiosenne wianki pełne zieleni, kwiatów i delikatnych, wiosennych dodatków. Nie zabraknie też Wielkanocnych elementów- stworzymy piękne, kolorowe koszyczki wielkanocne, które wprowadzą do Waszych domów świąteczny klimat. pokaż więcej »

Dodano: 02.03.2026 04:30

OSIEDLA KULTURY I SZTUKI / NABÓR 2026

Ruszył nabór projektów w ramach programu OSIEDLA KULTURY I SZTUKI 2026. Dotacje w kwocie 5 tys. na przedsięwzięcia artystyczne mogą pozyskać indywidualni artyści, grupy nieformalne czy organizacje pozarządowe. Nabór prowadzony będzie do wyczerpania limitu środków lub zamknięcia Projektu. pokaż więcej »