„Powrót ‘68” Jan Bortkiewicz
21 sierpnia 1968, wczesny poranek, na bezchmurnym wrocławskim niebie sznur czterosilnikowych samolotów lecących w kierunku południowo-zachodnim. Oficjalne pełne triumfu komunikaty „wojenne” konfrontowane były z informacjami zachodnich komentatorów prezentowanymi na falach Radia Wolna Europa. To z nich dowiedzieliśmy się o inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację. Rozpoczęła się operacja „Dunaj”.
Wojsku Polskiemu przypadł w udziale „szturm” na niebronione Hradec Králové, po zdobyciu którego Wojciech Jaruzelski uzyskał zaszczytny tytuł Zdobywcy Hradca. Czesi i Słowacy nie przejawiali entuzjazmu z powodu tej „bratniej pomocy przeciwko planowanemu atakowi Imperialistów”, w Pradze spalono kilka czołgów. 7 września 1968 pijany polski żołnierz Stefan Dorna zastrzelił dwóch czeskich mieszkańców Jičina. Armia Radziecka straciła 12 żołnierzy, a 25 zostało rannych. W katastrofie helikoptera w pobliżu miasta Teplice zginęło dwóch radzieckich reporterów. Wojska bułgarskie straciły dwóch żołnierzy, a 2 Armia Wojska Polskiego dziesięciu. Bilans operacji „Dunaj” to 108 zabitych i blisko 500 rannych obywateli Czechosłowacji. Z kraju wyemigrowało również ok. 370 tysięcy Czechów i Słowaków.
Oficjalnie odtrąbiono wielki sukces, działania reformatorskie pod przywództwem Pierwszego Sekretarza Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Czechosłowacji Aleksandra Dubčeka zostały cofnięte. Rzeczywisty cel operacji „Dunaj” został osiągnięty. Utworzona z wprowadzonych na terytorium Czechosłowacji Centralna Grupa Wojsk Armii Radzieckiej pozostała tam do 1991 roku.
Formalna okupacja skończyła się już jesienią 1968 roku. Zimne noce i nocowanie pod namiotami w oczywisty sposób wpłynęło na morale niedoświadczonych żołnierzy Układu Warszawskiego i ich stan fizyczny. Wielu z nich uczestnictwo w tej „wycieczce” okupiło utratą zdrowia. Oczywiście prasa i telewizja o tym nie wspominały, zamieniając rzetelną informację na pełne triumfu relacje o wielkiej wdzięczności Czechów i Słowaków za udzielenie „bratniej pomocy”.
Powracające do kraju Wojsko Polskie nie doczekało się także wdzięczności od polskiego społeczeństwa, którego ogół był zdecydowanie przeciwny stłumieniu „praskiej wiosny”. Powszechnie wyrażano solidarność z Czechosłowacją i ubolewano, że doświadczona napaściami Polska stała się teraz agresorem. Uroczyste powitanie zhańbionego Wojska Polskiego we Wrocławiu było zainscenizowanym przedstawieniem, na które pod przymusem zagoniono pracowników zakładów pracy. Napisy na transparentach, wychwalające wojsko, nie oddawały prawdziwego nastroju mieszkańców Wrocławia – świadomych komunistycznej propagandy.
Prezentowane przy ul. Oławskiej we Wrocławiu czarno-białe zdjęcia, autorstwa Jana Bortkiewicza, przedstawiają historyczny moment: sceny z powitania na wrocławskim placu Wolności „zwycięskiego” Wojska Polskiego…
Projekt dofinansowany ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Odsłuchaj treść artykułuGALERIA
AKTUALNOŚCI
Dodano: 02.03.2026 09:00
Wystawa plenerowa „Odra” – to już 65 lat…
W tym roku legendarny wrocławski miesięcznik „Odra” świętuje swój jubileusz 65-lecia. Z tej okazji przygotowano wystawę plenerową, której ekspozycja potrwa od 6 do 27 marca na ulicy Świdnickiej we Wrocławiu. Serdecznie zapraszamy. pokaż więcej »
Dodano: 02.03.2026 06:30
Warsztaty Wiosenno- Wielkanocne
Zapraszamy na Warsztaty Wiosenno- Wielkanocne. Podczas cyklu 15 spotkań powstaną wiosenne wianki pełne zieleni, kwiatów i delikatnych, wiosennych dodatków. Nie zabraknie też Wielkanocnych elementów- stworzymy piękne, kolorowe koszyczki wielkanocne, które wprowadzą do Waszych domów świąteczny klimat. pokaż więcej »
Dodano: 02.03.2026 06:00
„D1. Pieśń o autostradzie”– pokazy w marcu
12 i 13 marca odbędą się pokazy spektaklu "D1. Pieśń o autostradzie" w reżyserii Katarzyny Dudzic-Grabińskiej. To ironiczna i dowcipna opowieść o trwającej od dekad budowie autostrady, łączącej dwa największe miasta Słowacji. pokaż więcej »
Dodano: 02.03.2026 05:00
147. Antykabaret 2026 pt. M/S GDYNIA
13 marca podczas 147. Antykabaretu we wrocławskiej Mleczarni wybierzemy się w morską podróż. Na scenie Mleczarni stworzony zostanie klimat portu. Pozostając we Wrocławiu, będzie można poczuć się, jak w Gdyni, która w tym roku obchodzi stulecie nadania praw miejskich. pokaż więcej »
Dodano: 02.03.2026 04:40
KULTURALNY WIECZÓR W MYSŁAKOWICACH
Zapraszamy na wystawę zdjęć Roberta Kashmiri "Historia Zespołu Droga na Ostrołękę", połączoną z koncertem Mai Boguckiej i Wojciecha Dudkowskiego, które odbędą się 14 marca w Mysłakowicach. pokaż więcej »
Dodano: 02.03.2026 04:30
PINK FREUD W OBORNIKACH ŚLĄSKICH
Pink Freud – jeden z najbardziej oryginalnych zespołów na polskiej scenie jazzowej, znany z eklektycznego połączenia jazzu, elektroniki, punka i rocka – wystąpi 15 marca w Obornikach Śląskich. Serdecznie zapraszamy! pokaż więcej »
Dodano: 02.03.2026 04:30
OSIEDLA KULTURY I SZTUKI / NABÓR 2026
15 marca rusza nabór projektów w ramach programu OSIEDLA KULTURY I SZTUKI 2026. Dotacje w kwocie 5 tys. na przedsięwzięcia artystyczne mogą pozyskać indywidualni artyści, grupy nieformalne czy organizacje pozarządowe. Nabór prowadzony będzie do wyczerpania limitu środków lub zamknięcia Projektu. pokaż więcej »
Dodano: 02.03.2026 04:00
JUBILEUSZ 65-LECIA MIESIĘCZNIKA „ODRA”
W tym roku legendarny wrocławski miesięcznik „Odra” świętuje swój jubileusz 65-lecia. Z tej okazji przygotowano wystawę oraz szereg wydarzeń towarzyszących. Zapraszamy do wspólnego świętowania 65 lat „Odry” we Wrocławiu! pokaż więcej »