Cmentarz nieśmiertelnych
W książce Henryka Wańka „Cmentarz Nieśmiertelnych” zebrano kilkanaście esejów dotyczących w olbrzymiej części Szklarskiej Poręby, co prawda nie w odniesieniu do prehistorii, jak miało to miejsce ponad dwadzieścia lat temu podczas sporządzania przez niego raportów z Zamku Wieczornego, lecz do ludzi, którzy kształtowali atmosferę Schreiberhau na przełomie XIX i XX wieku, czyniąc ze śląskiego kurortu miejsce wyjątkowe – kolonię artystów, wcale zresztą nie gorszą od innych, takich choćby jak ta archetypiczna w Worpswede.
Eseje Wańka kreślą jednak szlaki dalece wybiegające poza Szklarską Porębę, Świeradów-Zdrój, Jagniątków-Agnieszków, gdzie ostatecznie w dostojnym pałacu Wiesenstein zamieszkał noblista Gerhart Hauptman. (…) Mówią nie tylko o tym, co miało miejsce tu, na Śląsku, ale również w Jenie, gdzie studiował i doktoryzował się Carl Hauptmann, w tyrolskim Bozen, gdzie z kolei Gerhart bawił w towarzystwie rodziny Tomasza Manna, a tego ostatniego zainspirował, zupełnie niechcący, do sportretowania swej „bobliwej” osoby pod postacią groteskowego Peeperkorna – bohatera Czarodziejskiej góry. W ten oto dyskretny i zupełnie naturalny sposób, podążając śladami swych bohaterów i anegdot z nimi związanych, przywraca Waniek Śląskowi, a szczególnie Kolonii Artystów Schreiberhau – jak sam pisze – „łączność z ogólnoeuropejskim krwiobiegiem kulturalnym”.
Z tego właśnie powodu „Cmentarz nieśmiertelnych” Henryka Wańka będą mogli docenić nie tylko miłośnicy rozmaitych „silesiaków”, śledzący jego twórczość od bez mała początku lat dziewięćdziesiątych, urzeczonych przede wszystkim krajobrazem i duchowością Śląska, co ludzie zatopieni w całej europejskiej tradycji literackiej.
Waniek (…) opozycję „literatura lokalna” – „literatura powszechna” zdaje się likwidować. (…) Jeśli bowiem mierzyć zasoby kultury europejskiej bez apriorycznych sądów na jej temat, bez oczekiwania spełnienia wstępnych kategorii, takich jak nawiązania do spetryfikowanych toposów, historii, mitologii, tradycji literackiej, a jedynie za pomocą czytelniczych zainteresowań, dystrybucji i redystrybucji treści, problemów i form, okazuje się, że to, co poczytujemy za lokalne, staje się, jeśli nie rdzeniem, to przynajmniej niezwykle ważną całej kultury współczesnej.
Ze wstępu Jacka Grębowca
Redakcja: Andrzej Więckowski
Tekst: Henryk Waniek
Korekta: Jacek Grębowiec
Projekt graficzny: Tomasz Pietrek
Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego
Druk: Jaks
ISBN 978-83-62290-50-5
Format: 14 x 21 cm | liczba stron: 135| oprawa: twarda
Język: polski
Cena: 20 zł + koszt wysyłki
Dostępna w sprzedaży
Książkę można zamówić pisząc na adres wydawnictwa@okis.pl
Odsłuchaj treść artykułuAKTUALNOŚCI
Dodano: 20.10.2026 15:04
TRAMWAJ STUDIA 202
Dziś na ulice Wrocławia wyjechał TRAMWAJ STUDIA 202! W ten sposób, z inicjatywy Igora Wójcika - radnego Wrocławia i dyrektora OKIS we Wrocławiu, miasto świętuje 100-lecie urodzin Andrzeja Waligórskiego. pokaż więcej »
Dodano: 18.10.2026 09:00
„Zielony pokój” – spektakl o zjawisku hikikomori
26 października w Sali Teatru Laboratorium we Wrocławiu odbędzie się pokaz spektaklu „Zielony pokój” w reżyserii Magdaleny Drab. To współczesna baśń o izolacji, samotności i zjawisku hikikomori. Wydarzenie skłania do refleksji nad lękiem przed światem. Wstęp bezpłatny po rezerwacji. pokaż więcej »
Dodano: 18.10.2026 02:30
„Kabaret Nieautoryzowany – Wrocław mówi Waligórskim” PREMIERA
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu wraz ze Stowarzyszeniem „Artyści Na Bruku” zaprasza 14 listopada na premierę spektaklu „Kabaret Nieautoryzowany – Wrocław mówi Waligórskim” przygotowanego przez Teatr ze Społecznością Ołtaszyna w reżyserii Bogdana Michalewskiego. pokaż więcej »
Dodano: 17.10.2026 00:00
XIV Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej
Poznaj historię, teatr i sztukę sąsiadów. W dniach 17-24 października we Wrocławiu odbędzie się XIV Festiwal Niezależnej Kultury Białoruskiej „Żywica”. W programie zaplanowano poruszające spektakle, wystawy sztuki, kino oraz twórcze warsztaty. Zobacz, jak kultura łączy ludzi i buduje mosty. pokaż więcej »
Dodano: 16.10.2026 00:00
„Kiedy woda pokrywa ziemię” Michała Adamskiego
Wystawa fotograficzna „Kiedy woda pokrywa ziemię” Michała Adamskiego w Galerii FOTO-GEN to poruszający esej o relacji człowieka z naturą. Autor analizuje wpływ rolnictwa na środowisko. Wernisaż odbędzie się 16 października o 19:00, ekspozycja potrwa do 22 listopada. pokaż więcej »
Dodano: 20.10.2026 14:29
„Stop Hejt” – nowy teledysk OKIS i konferencja prasowa
„Stop Hejt” to projekt muzyczny łączący pokolenia, w realizację którego zaangażowało się wielu artystów polskiej sceny muzycznej. Zapraszamy na konferencję prasową i premierę teledysku, które odbędą się w piątek, 23 października o godz. 12:00 pod siedzibą OKIS we Wrocławiu (Rynek-Ratusz 24). pokaż więcej »
Dodano: 19.10.2026 15:27
Fotorelacja z premiery spektaklu „Ostatni wernisaż przy Landsberger Straße”
Zachęcamy do obejrzenia fotorelacji z premiery spektaklu „Ostatni wernisaż przy Landsberger Straße”, która odbyła się 16 października 2026 w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. pokaż więcej »
Dodano: 18.10.2026 14:00
30-lecie Klubu Muzycznego LIVERPOOL
Jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na wrocławskiej mapie muzycznej, Klub Liverpool, świętuje w październiku 30-lecie działalności. Zapraszamy na cykl koncertów rockowych, bluesowych i jazzowych z udziałem kilku pokoleń wrocławskich muzyków i gwiazd muzyki rozrywkowej, m.in. Leszka Cichońskiego, Jacka Krzaklewskiego czy Włodzimierza "Loli" Krakusa. pokaż więcej »