Cmentarz nieśmiertelnych

W książce Henryka Wańka „Cmentarz Nieśmiertelnych” zebrano kilkanaście esejów dotyczących w olbrzymiej części Szklarskiej Poręby, co prawda nie w odniesieniu do prehistorii, jak miało to miejsce ponad dwadzieścia lat temu podczas sporządzania przez niego raportów z Zamku Wieczornego, lecz do ludzi, którzy kształtowali atmosferę Schreiberhau na przełomie XIX i XX wieku, czyniąc ze śląskiego kurortu miejsce wyjątkowe – kolonię artystów, wcale zresztą nie gorszą od innych, takich choćby jak ta archetypiczna w Worpswede.

Eseje Wańka kreślą jednak szlaki dalece wybiegające poza Szklarską Porębę, Świeradów-Zdrój, Jagniątków-Agnieszków, gdzie ostatecznie w dostojnym pałacu Wiesenstein zamieszkał noblista Gerhart Hauptman. (…) Mówią nie tylko o tym, co miało miejsce tu, na Śląsku, ale również w Jenie, gdzie studiował i doktoryzował się Carl Hauptmann, w tyrolskim Bozen, gdzie z kolei Gerhart bawił w towarzystwie rodziny Tomasza Manna, a tego ostatniego zainspirował, zupełnie niechcący, do sportretowania swej „bobliwej” osoby pod postacią groteskowego Peeperkorna – bohatera Czarodziejskiej góry. W ten oto dyskretny i zupełnie naturalny sposób, podążając śladami swych bohaterów i anegdot z nimi związanych, przywraca Waniek Śląskowi, a szczególnie Kolonii Artystów Schreiberhau – jak sam pisze – „łączność z ogólnoeuropejskim krwiobiegiem kulturalnym”.

Z tego właśnie powodu „Cmentarz nieśmiertelnych” Henryka Wańka będą mogli docenić nie tylko miłośnicy rozmaitych „silesiaków”, śledzący jego twórczość od bez mała początku lat dziewięćdziesiątych, urzeczonych przede wszystkim krajobrazem i duchowością Śląska, co ludzie zatopieni w całej europejskiej tradycji literackiej.

Waniek (…) opozycję „literatura lokalna” – „literatura powszechna” zdaje się likwidować. (…) Jeśli bowiem mierzyć zasoby kultury europejskiej bez apriorycznych sądów na jej temat, bez oczekiwania spełnienia wstępnych kategorii, takich jak nawiązania do spetryfikowanych toposów, historii, mitologii, tradycji literackiej, a jedynie za pomocą czytelniczych zainteresowań, dystrybucji i redystrybucji treści, problemów i form, okazuje się, że to, co poczytujemy za lokalne, staje się, jeśli nie rdzeniem, to przynajmniej niezwykle ważną całej kultury współczesnej.

Ze wstępu Jacka Grębowca

Redakcja: Andrzej Więckowski

Tekst: Henryk Waniek

Korekta: Jacek Grębowiec

Projekt graficzny: Tomasz Pietrek

Wydawca: Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu – Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego

Druk: Jaks

ISBN 978-83-62290-50-5

Format: 14 x 21 cm | liczba stron: 135| oprawa: twarda

Język: polski

Cena: 20 zł + koszt wysyłki

Dostępna w sprzedaży

Książkę można zamówić pisząc na adres wydawnictwa@okis.pl

Odsłuchaj treść artykułu

AKTUALNOŚCI

Dodano: 17.06.2026 09:42

Urszula Kozioł patronką wrocławskiego tramwaju. Zapraszamy na uroczystość

Wielka Dama polskiej literatury i wieloletnia redaktorka „Odry” zostanie patronką wrocławskiego tramwaju! Uroczystość odbędzie się już 19 czerwca o godz. 12:00 przy Operze Wrocławskiej. pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 07:00

DOLNY ŚLĄSK – KRAINA MISTYKÓW konferencja poświęcona tożsamości i mistyce Dolnego Śląska

Celem konferencji jest pogłębienie wiedzy, budowanie tożsamości, rozpoznawalności i popularyzacja mistyków Dolnego Śląska (Angelus Silesius, Jakub Böhme, Friedrich Schleiermacher) wpisując ich myśl w szerszy europejski kontekst. pokaż więcej »

Dodano: 08.06.2026 06:00

61. Międzynarodowy Festiwal Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju

W dniach 18–21 czerwca Szczawno-Zdrój ponownie stanie się jednym z najważniejszych miejsc na muzycznej mapie Polski. Tegoroczna edycja festiwalu zapowiada się niezwykle uroczyście i różnorodnie, łącząc koncerty symfoniczne i kameralne, spotkania z muzyką oraz wydarzenia towarzyszące. pokaż więcej »